III SA/Wa 865/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-12

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i bytowa skarżącej, uwzględniająca jej dochody, wydatki, zadłużenie oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna i bytowa, w tym niskie dochody, znaczne zadłużenie oraz brak majątku poza udziałem we własności mieszkania, wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie skarżącej, która wykazała spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną. Przedstawiła dochód w kwocie 1500 zł miesięcznie, znaczne zadłużenie (czynszowe, kredytowe) oraz posiadanie jedynie 1/3 mieszkania. Po wezwaniu przedłożyła dodatkowe dokumenty potwierdzające jej sytuację. Sąd ocenił, że poniesienie kosztu wpisu od skargi w wysokości 100 zł stanowiłoby uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów związanych z powołaniem biegłego rzeczoznawcy postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M. K. , na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że znajduje się w dramatycznej sytuacji bytowej i materialnej. Posiada 1/3 mieszkania o powierzchni 48 m ² o wartości około 70.000 zł. Wskazała, ze posiada zadłużenie z tytułu kredytu mieszkaniowego w kwocie 9.855,59 zł, z tytułu zadłużenia czynszowego 18.538,14 zł oraz zadłużenie kredytowe – 5.932,62 zł. Skarżąca uzyskuje dochód w kwocie 1.500 zł miesięcznie z tytułu zatrudnienia na czas określony. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła opłaty za czynsz – 700 zł, za energię elektryczną – 80 zł, za telefon – 150 zł oraz spłatę kredytów około – 400 zł. Na wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła umowę o pracę na czas określony, decyzje o pozostawaniu w 2015 r. osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat. Skarżąca przedstawiła również zawiadomienia P. Spółdzielni Mieszkaniowej o zaległościach w opłacaniu czynszu na kwotę 18.538,14 zł oraz z tytułu kredytu 9.855,59 zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie) obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać trzeba, że Skarżąca jest zatrudniona na czas określony z wynagrodzeniem 1.500 zł miesięcznie. W 2015 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jak wynika z przedstawionych dokumentów i oświadczeń, dochody Skarżącej są niewystarczające na ponoszenie miesięcznych kosztów utrzymania. Skarżąca bowiem posiada zadłużenie z tytułu kredytu w kwocie 9.855,59 zł oraz z tytułu opłacania czynszu w kwocie 18.538,14 zł. Ponadto Skarżąca, z wyjątkiem 1/3 mieszkania, nie posiada żadnego innego majątku. W ocenie starszego referendarza sądowego poniesienie przez Skarżącą wydatku rzędu 100 zł będzie stanowiło uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło