III SA/Wa 867/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-31
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Lemiesz, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, mimo jego twierdzeń o błędach w doręczeniu decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ miał świadomość próby doręczenia decyzji podatkowej i nie podjął wystarczających działań, aby odebrać korespondencję, mimo obowiązków służbowych. Twierdzenia o błędach w awizowaniu i zwrocie przesyłki nie mogły przemawiać za przywróceniem terminu, gdyż Skarżący nie wykazał należytej staranności.Stan faktyczny
Skarżący nie odebrał decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, która została uznana za skutecznie doręczoną w trybie zastępczym z powodu niepodjęcia w terminie. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, twierdząc, że decyzja nie została prawidłowo zaawizowana i został wprowadzony w błąd przez pracownika poczty. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne i brak winy Skarżącego za nieuprawdopodobniony. Skarżący zaskarżył postanowienie DIS do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i przywrócenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej zwany: "NUS") decyzją z [...] października 2015r. określił Skarżącemu P. S. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. w wysokości [...] zł. Skarżący nie podjął ww. decyzji po dwukrotnym awizowaniu, więc zgodnie z art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015r., poz. 613, zwana dalej: "O.p.") została uznana za doręczoną 19 listopada 2015r.
2. Skarżący pismem z 14 grudnia 2015r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, załączając do niego kopię reklamacji skierowanej do Urzędu Pocztowego nr [...] w P. oraz odwołanie od ww. decyzji NUS.
W uzasadnieniu ww. wniosku Skarżący podniósł, że z przyczyn od niego niezależnych, a leżących po stronie ww. Urzędu Pocztowego, ww. decyzja NUS nie została prawidłowo zaawizowana, przez co odebrano mu możliwość ustosunkowania się do niej przez skorzystanie z trybu odwoławczego przewidzianego w O.p. W trakcie wizyty w placówce pocztowej 25 listopada 2015r. - przed upływem terminu do złożenia odwołania - pracownik tej placówki wprowadził go w błąd, informując, iż jedyny zwrot awizowanej przesyłki miał miejsce 6 listopada 2015r. W trakcie kolejnej wizyty w placówce pocztowej 11 grudnia 2015r. Skarżący ustalił, iż awizowaną przesyłkę zawierającą ww. decyzję zwrócona nadawcy 20 listopada 2015r. Skarżący uzyskał więc możliwość zapoznania się z ww. decyzją w trakcie osobistej wizyty w NUS - 8 grudnia 2015r., po wcześniejszym telefonicznym pozyskaniu informacji o jej wydaniu. Spełnione zostały zatem niezbędne warunki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Z treści reklamacji wynikało, że Skarżący domaga się wyjaśnienia sposobu doręczenia mu przesyłki zawierającej decyzję NUS z [...] października 2015r., ze szczególnym uwzględnieniem sposobu jej awizowania. Skarżący wskazał, że z uwagi na brak możliwości odebrania przesyłki po pierwszym awizie z 6 listopada 2015r. spodziewał się ponownego jej awizowania. Udzielono mu wyjaśnień, że powtórnego awizowania ww. przesyłki dokonano 16 listopada 2015r, a 4 dni później zwrócono ją nadawcy. Skarżący, podczas wizyty 25 listopada 2015r., odbierając awizo dotyczące innej sprawy, uzyskał informacje, że 6 listopada 2015r. zwrócono przesyłki nadawcy. Skarżący, mając to na uwadze zwrócił się o wyjaśnienie kwestii niedostarczenia mu powtórnego awiza i wprowadzenia w błąd przez niepoinformowanie Skarżącego podczas wizyty 25 listopada 2015r. o zwrocie przesyłki
3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") postanowieniem z [...] stycznia 2016r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w podstawie prawnej powołując art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1 i 2 O.p.
W uzasadnieniu DIS za niebudzące wątpliwości uznał stwierdzenie, iż decyzję NUS przesłano na adres wskazany przez Skarżącego (ul. [...], [...] P.), zaś po dwukrotnym awizowaniu: 5 i 13 listopada 2015r. - została zwrócona 20 listopada 2015r. NUS, z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". Niepodjęta przez adresata przesyłka wpłynęła do NUS 26 listopada 2015r.
DIS, odnosząc się do spornej kwestii - dochowania wymogu z art. 150 O.p., w szczególności zawiadomienia o nadejściu pisma, podniósł, że w sprawie skutecznie doręczono ww. decyzję NUS, w trybie ww. przepisu. Z załączonego do akt sprawy tzw. "zwrotnego poświadczenia odbioru" z kopertą wynika, iż przesyłka zawierająca ww. decyzję NUS wpłynęła do ww. Urzędu Pocztowego 3 listopada 2015r. i po raz pierwszy została awizowana 5 listopada 2015r., o czym świadczy datownik na "zwrotnym poświadczenia odbioru" (w pkt 2) i stempel na czołowej stronie koperty. Nie może więc budzić wątpliwości fakt, że ww. przesyłka została złożona w ww. placówce, w rozumieniu art. 150 § 1 pkt 1 O.p. - 5 listopada 2015r. Od tej daty rozpoczął bieg termin określony w art. 150 § 2 O.p. Ponowne awizowanie przesyłki 13 listopada 2015r., uznać należy za czynność jedynie mająca zwiększyć możliwości podjęcia przesyłki przez adresata w sposób osobisty, nie wiąże zatem skutków procesowych w postaci określenia terminu doręczenia przesyłki. Jedyna okoliczność, jaka wiąże się z czynnością powtórnej awizacji to określenie, że powinna ona nastąpić po upływie siedmiu dni od złożenia pisma w placówce pocztowej.
W sprawie nie ulega też wątpliwości, że ww. przesyłki Skarżący nie odebrał w terminie 14 dni od jej złożenia w placówce pocztowej i w związku z tym doszło do jej doręczenia w sposób zastępczy - 19 listopada 2015r. Doręczenie zastępcze przewidziane w art. 150 O.p. jest równoważnym z osobistym doręczenia pisma procesowego stronie. Przesyłkę można doręczyć skutecznie tylko raz. Nie można więc ponownie doręczyć przesyłki, gdyż terminy procesowe wiążące się z jej doręczeniem rozpoczęły już swój bieg. Urząd Pocztowy miał więc obowiązek zwrócić przesyłki w dniu następnym do nadawcy (NUS), bez doręczania jej adresatowi, co nastąpiło 20 listopada 2015r.
Zdaniem DIS nie można też stwierdzić, aby przyczyny uniemożliwiające odbiór Skarżącemu ww. decyzji NUS leżały po stronie ww. Urzędu Pocztowego. Skoro Skarżący spodziewał się wydania decyzji przez NUS, a ponadto odebrał awizo nadane przez ww. Urząd Pocztowy - 5 listopada 2015r. i został poinformowany 25 listopada 2015r. w Urzędzie Pocztowym o zwrocie przesyłki do nadawcy, dają podstawę do stwierdzenia, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w złożeniu odwołania po upływie ustawowego terminu.
4. W skardze z [...] marca 2016r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIS i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, z uwagi na naruszenie:
a) art. 150 § 1 pkt 1 i § 4 O.p. przez błędne uznanie, iż możliwe było uznanie, że ww. decyzja NUS została doręczona w trybie art. 150 § 4 O.p., gdy operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r. poz. 1529, dalej: "Prawo pocztowe") nie uczynił zadość ciążącym na nim obowiązkom w zakresie: - zasad dwukrotnego awizowania, - przechowywania ww. decyzji w placówce przez 14 dni,
co doprowadziło do pozbawienia Skarżącego możliwości odbioru decyzji, w szczególności w ostatnim z 14 dniu, w którym decyzja powinna być nadal przechowywana w placówce operatora pocztowego.
b) art. 162 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie i nieprzywrócenie Skarżącemu terminu do wniesienia odwołania, pomimo spełnienia i wykazania wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu;
c) art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie przez DIS niedających się rozstrzygnąć wątpliwości, co do przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do przepisów wskazanych w zarzutach z pkt 1 i 2.
W uzasadnieniu Skarżący za warunek konieczny, umożliwiający przyjęcie w toku postępowania podatkowego, iż zastosowanie znajduje tzw. fikcja doręczenia pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu Prawa pocztowego, uznał uprzednie ustalenie w sposób niewątpliwy, iż doszło do niemożności doręczenia przesyłki w sposób określony w art. 148 O.p. lub 149 O.p., adresat przesyłki został zawiadomiony o przechowywaniu pisma w placówce operatora pocztowego w sposób wskazany w art. 150 § 2 O.p., a w przypadku niepodjęcia przez adresata przesyłki w terminie 7 dni doszło do ponownego zawiadomienia adresata o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej, pismo pozostawało w placówce operatora pocztowego przez 14 dni. Zdaniem Skarżącego spełnienie ww. warunków umożliwia przyjęcie przez organ podatkowy fikcji prawnej, że podatnik miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki oraz jej odbioru w ustawowym terminie pełnych 14 dni od dnia złożenia pisma w placówce operatora pocztowego. Zwrot przesyłki do nadawcy może natomiast nastąpić dopiero po upływie 14 dnia terminu. W związku z tym zarzucił, iż operator pocztowy nie uczynił zadość ciążącym na nim obowiązkom w zakresie zasad dwukrotnego awizowania oraz nie uczynił zadość ciążącym na nim obowiązkom w zakresie przechowywania decyzji w swojej placówce przez okres 14 dni.
Skarżący twierdząc, że skoro z treści pisma z [...] lutego 2016r. wynika, że ww. przesyłkę awizowana w ww. Urzędzie Pocztowym 6 listopada 2015r., mogła zostać zwrócona przez operatora pocztowego do nadawcy najwcześniej 21 listopada 2015r. - po upływie 14 dni od dnia złożenia jej w placówce operatora pocztowego na przechowanie. Skoro operator pocztowy doprowadził do pozbawienia Skarżącego możliwości odbioru ww. decyzji, nie doszło do sytuacji, w której NUS mógłby skutecznie przyjąć tzw. "fikcję doręczenia" decyzji. DIS natomiast rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie dokonał wnikliwej kontroli zasadności tego wniosku, ani zbadania materiału dowodowego sprawy i pominął, że operator pocztowy po raz pierwszy awizował decyzję 6 listopada 2011r. i nie pozostawił ponownego awiza, więc zwrócenie decyzję nadawcy 20 listopada 2011r., oznaczało jej zwrócenie przed upływem 14 dnia, w którym przesyłka została złożona na przechowanie w placówce operatora pocztowego.
Skarżący, mając powyższe na uwadze stwierdził, iż składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS wypełnił wszystkie przesłanki wskazane w art. 162 § 1 O.p. Wskazał też, że od 1 stycznia 2016r. do O.p. wprowadzono zasadę rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika i stanął na stanowisku, że jeśli przepisy będące przedmiotem sporu w sprawie budzą istotne wątpliwości powinny zostać rozstrzygnięte na jego korzyść.
5. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
Kwestią sporną w sprawie jest ustalenie czy okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS uprawdopodabniają brak winy w uchybieniu tego terminu oraz wskazują na potrzebę przywrócenia tego terminu, w związku także z wątpliwościami Skarżącego, co do prawidłowości doręczenia zastępczego ww. decyzji NUS (art. 150 § 1-2 O.p.).
4. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko DIS, który w zaskarżonym postanowieniu po analizie akt administracyjnych sprawy, przyjął - przed przystąpieniem do rozpatrywania przesłanek przywrócenia terminu, o których mowa w art. 162 O.p., że doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia zastępczego Skarżącemu ww. decyzji NUS.
Sąd podkreśla, że na mocy art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy, z których wynika, że ww. decyzja NUS z [...] października 2015r. została wysłana przez organ pierwszej instancji do Skarżącego za pośrednictwem urzędu pocztowego – 3 listopada 2015r. Przesyłka zawierająca tę decyzję została skierowana na wskazany przez Skarżącego zarówno w zeznaniu PIT-37, jak i w korespondencji prowadzonej z NUS na adres zamieszkania Skarżącego: ul. [...], [...] P.. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy Skarżący nie wskazał innego adresu do przesyłania korespondencji, skutek doręczenia wywołuje przesłanie pisma na ww. adres.
Zdaniem Sądu DIS stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył przepisu art. 150 § 1 i 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania doręczenia.
Przepis art. 150 § 1 O.p. stanowił, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.
Przepis art. 150 § 2 O.p. stanowił, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Ze znajdującej się w aktach administracyjnych koperty zawierającej decyzję NUS z [...] października 2015r. oraz załączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru, bezsprzecznie wynika, że przesyłkę tę nadano 3 listopada 2015r. (k. 48 akt administracyjnych). Z druku zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika natomiast, że doręczyciel podjął próbę dostarczenia korespondencji do adresata – Skarżącego - 5 listopada 2015r., jednakże z powodu niemożności doręczenia (adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy) w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieścił zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym P. [...].
Ze wskazanego druku zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie 13 listopada 2015r. Natomiast 20 listopada 2015r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki. Powyższe informacje potwierdzają daty na stemplach poczty umieszczone na kopercie. Tym samym należało uznać, że powyższe potwierdza wypełnienie przesłanek z art. 150 § 2 O.p. Skarżący do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie załączył dokumentu, który podważałby informacje znajdujące się na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru, np. w postaci druku awizo, który podważałby twierdzenia wynikające z ww. zwrotnego potwierdzenia odbioru. Powzięcie przez Skarżącego informacji o awizowaniu przesyłki 6 listopada 2015r. nie oznacza, że doręczyciel nie podjął próby jej doręczenia 5 listopada 2015r., co potwierdza informacja zawarta na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 48 akt administracyjnych). Za nietrafne należało więc uznać, niepoparte żadnymi dowodami, twierdzenia Skarżącego, że przedmiotowa przesyłka zawierająca decyzję NUS z [...] października 2015r. została zwrócona nadawcy z adnotacją "Nie podjęta w terminie" po 13 dniach od dnia wystawienia pierwszego awiza. Umieszczone na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru adnotacje potwierdzają, wbrew zarzutom skargi, iż ww. Urząd Pocztowy uczynił zadość ciążącym na nim obowiązkom w zakresie zasad dwukrotnego awizowania oraz przechowywania w placówce operatora pocztowego przesyłki zawierającej ww. decyzji NUS przez okres 14 dni.
Skoro Skarżący nie podjął ww. przesyłki w ciągu 14 dni od dnia pierwszego awizowania i 20 listopada 2015r. zwrócono ją nadawcy – prawidłowe było przyjęcie przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że termin doręczenia zastępczego Skarżącemu ww. przesyłki, określony w art. 150 § 4 O.p. upływał 19 listopada 2015r. Dodatkowo wskazać należy, że skoro w ww. decyzji NUS zawarto prawidłowe pouczenie o środku odwoławczym oraz terminie i trybie jego wnoszenia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 210 § 1 pkt 7 O.p. (k. 43 akt administracyjnych), 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji NUS, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., upłynął 3 grudnia 2015r. (czwartek). Skarżący złożył natomiast odwołanie osobiście w siedzibie NUS 14 grudnia 2015r.
W związku z tym prawidłowe było przyjęcie przez DIS – bez naruszenia przepisu art. 122 i art. 2a O.p., że Skarżący wniósł odwołanie po upływie terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Przyjęty za podstawę zaskarżonego postanowienia stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, a żadne z zastosowanych przez DIS przepisów nie budził wątpliwości interpretacyjnych, więc nie było potrzeby sięgania do treści art. 2a O.p. Analogiczne stanowisko wyraził WSA w Warszawie w wyroku wydanym w odniesieniu do Skarżącego 31 stycznia 2017r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 866/16, uznając, że prawidłowe było uznanie przez DIS, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania.
5. W rozpoznawanej sprawie Sąd wskazuje ponadto, że DIS analizując okoliczności sprawy oraz biorąc pod uwagę te wskazywane przez Skarżącego, jako podstawa do przywrócenia terminu, jasno wyjaśnił, dlaczego w ocenie organu nie zachodzą przesłanki, żeby przywrócić termin do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu oceny wyrażone przez DIS w zaskarżonym postanowieniu mają oparcie w treści art. 191 O.p. i należy je uznać za spójne i logiczne.
Zdaniem Sądu należało również podzielić stanowisko DIS zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania - nie spełnił przesłanki wynikającej z art. 162 § 1 O.p.
Przepis art. 162 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania doręczenia stanowił, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Przepis art. 162 § 2 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania doręczenia stanowił, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Przepis art. 162 § 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania doręczenia stanowił, że przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.
Przepis art. 162 § 4 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania doręczenia stanowił, że przepisy § 1-3 stosuje się do terminów procesowych.
Dopiero kumulatywne wystąpienie wszystkich przesłanek do przywrócenia terminu, określonych w art. 162 O.p., umożliwia przywrócenie terminu. Brak jednej z nich (złożenie wniosku o przywrócenie terminu; złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; wskazania w nim przyczyny uchybienia terminu; uprawdopodobnienia braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu; jednoczesne dokonania czynności, dla której przewidziano termin) uniemożliwia przywrócenie uchybionego terminu.
Zdaniem Sądu DIS w zaskarżonym postanowieniu ustosunkowując się do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania prawidłowo wyjaśnił też Skarżącemu, że przepis art. 162 § 1 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy, stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Skarżący, chcąc uniknąć negatywnych skutków dokonania czynności po upływie ustawowego terminu, zakreślonego do jej wykonania, powinien uprawdopodobnić nie tylko brak winy umyślnej (rozumianej, jako zamierzone działanie sprzeczne z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci, niedbalstwa (rozumianego, jako brak, zaniechanie należytej staranności, jakiej można i należy wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).
Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego.
Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy, wynikających z akt administracyjnych, prawidłowe było przyjęcie przez DIS, że podnoszona przez Skarżącego niemożliwość odebrania korespondencji zawierającej decyzję NUS z placówki urzędu pocztowego, z uwagi na obowiązki służbowe i pracę do późnych godzin wieczornych poza miejscem zamieszkania, nie świadczy o braku winy Skarżącego, która uzasadniałaby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący sam bowiem podniósł w reklamacji skierowanej do Urzędu pocztowego z 14 grudnia 2015r., załączonej do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że "obowiązki służbowe i praca do późnych godzin wieczornych w [...] W. oraz związane z tym dojazdy nie pozwoliły mi na odebranie przesyłki po pierwszym awizie z dnia 6 listopada 2015, spodziewałem się ponownego jej zaawizowania". Skarżący posiadał więc wiedzę o awizowaniu ww. decyzji NUS – 6 listopada 2015r., na co wyraźnie wskazał w ww. reklamacji (k. 52 akt administracyjnych). Tym samym już ta wiedza powinna spowodować u Skarżącego takie zorganizowanie swoich obowiązków, aby możliwe było odebranie korespondencji w terminach prawem przewidzianym. Skoro Skarżący miał świadomość, że doszło do próby doręczenia ww. decyzji, mógł zatem, bez potrzeby oczekiwanie na drugie awizo, spróbować odebrać skierowaną do niego decyzję na podstawie pierwotnego awizo. Wskazać też należy, że skoro ze zwrotnego poświadczenia odbioru ww. decyzji NUS w sposób jasny wynika, że doręczyciel podjął 5 listopada 2015r. próbę dostarczenia Skarżącemu ww. korespondencji, tym samym spójne były informacje podane przez Skarżącego w ww. reklamacji, z tymi, które zostały podane przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. decyzji NUS – o świadomości Skarżącego, że podjęto próbę doręczenia mu korespondencji w terminie wskazanym na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 48 akt administracyjnych), a tylko brak dbałości o własne interesy doprowadził Skarżącego do tego, że ww. przesyłki nie odebrał w terminie prawem przewidzianym - 14 dni od pierwszego zawiadomienia (awiza). W związku z tym do przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogły przyczynić się twierdzenia Skarżącego, jakoby zostały mu przekazane przez pracownika placówki pocztowej nieprawdziwe informacje odnośnie awizowania i zwrotu ww. przesyłki.
Za przywróceniem terminu nie może przemawiać też zapoznanie się przez Skarżącego z ww. decyzją NUS dopiero 8 grudnia 2015r., podczas osobistej wizyty w NUS. Skoro bowiem Skarżący już 6 listopada 2015r. wiedział, iż podjęto próbę doręczenia ww. przesyłki, zgłoszenie się dopiero po miesiącu do NUS w celu zapoznania się z decyzją nie może być uznane za czynność podjętą bez zbędnej zwłoki, co uprawdopodobniałoby brak winy w spowodowaniu przekroczenia terminu do wniesienia odwołania. Dodatkowo Skarżący w piśmie z [...] września 2015r., które odebrał 19 września 2015r., był poinformowany o wyznaczeniu mu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (k. [...] akt administracyjnych). Skarżący mógł zatem spodziewać się, że w najbliższym czasie zostanie wydania przez NUS decyzja w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, którą organ podatkowy zechce mu doręczyć.
Do przywrócenia terminu na wniesienie odwołania nie mogło przyczynić się postepowanie Skarżącego, który wiedząc, w jakiej dacie urząd pocztowy awizował po raz pierwszy przesyłkę i mogąc z łatwością wyliczyć datę dokonana jej zwrotu do nadawcy - NUS, nie podjął próby jej odebrania, jedynie z tego powodu, że oczekiwał na powtórnego awizo. Od wyraźnie wskazanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji daty – [...] listopada 2015r. - rozpoczął bowiem bieg termin określony w art. 150 § 2 O.p. Tym samym ponowne awizowanie przesyłki - 13 listopada 2015r. - uznać należało, jak prawidłowo wskazał DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia za czynność jedynie mająca jedynie zwiększyć możliwości podjęcia przesyłki przez adresata w sposób osobisty. Z tą drugą z ww. dat, na mocy art. 150 § 2 O.p., ustawodawca nie wiąże bowiem skutków procesowych w postaci określenia terminu doręczenia przesyłki.
Sąd w związku z tym uznaje, że świadomość Skarżącego o powyższych faktach nie wskazuje, jak prawidłowo podniósł DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że uchybiając terminowi do wniesienia odwołania Skarżący działał bez swej winy. Sąd ocenia też, że DIS prawidłowo, z uwzględnieniem przesłanek z art. 191 O.p. uznał, że Skarżący podnosząc powyższe argumenty nie uprawdopodobnił braku winy, o której mowa w art. 162 § 1 O.p. Wskazywana przez Skarżącego przyczyna uchybienia terminowi nie stanowiła bowiem przesłanki niemożliwej do przezwyciężenia, a ponadto wskazywała, że Skarżący nie wykazał się należytą starannością w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W sytuacji konieczności świadczenia pracy do późnych godzin wieczornych, co uniemożliwiało mu odbiór korespondencji w godzinach urzędowania poczty mógł poczynić starania w celu upoważnienia osoby do odbioru korespondencji w jego imieniu. Powoływanie się zatem przez Skarżącego na okoliczności braku otrzymania powtórnego awizowania przesyłki zawierającej ww. korespondencję oraz błędnym poinformowaniem go o zwrocie korespondencji – w zestawieniu ze świadomością Skarżącego, najpóźniej od 6 listopada 2015r., że podjęto próbę doręczenia ww. decyzji NUS [...] listopada 2015r., nie stanowiło o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu ww. terminu do wniesienia odwołania, szczególnie gdy Skarżący dopiero 8 grudnia 2015r. zgłosił się do urzędu po odbiór decyzji NUS.
Zdaniem Sądu, DIS wydając więc zaskarżone postanowienie nie naruszył więc żadnego przepisu wykazanego w skardze, a przede wszystkim art. 162 § 1 O.p., przyjmując, że Skarżący w toku postępowania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania nie uprawdopodobnił, że do uchybienia ww. terminowi doszło bez jego winy.
Sąd nie znalazł też podstaw, z wszystkich podanych względów, do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 2a O.p.
6. Sąd, mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski stwierdził, iż w sprawie nie było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło