III SA/Wa 868/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi H.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] stycznia 2006r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art.36 ust.l pkt.10 oraz art.41a pkt.l ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 roku Nr 7, poz.25 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku H.W. z dnia [...] listopada 2005 roku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, której kwota w dniu wpływu wynosiła 3043,30 zł za okres od drugiego kwartału 2002 roku do czwartego kwartału 2005 roku umorzył 100 % odsetek w kwocie 525,80 zł natomiast w odniesieniu do należności głównej orzekł, że będzie ona dochodzona. W uzasadnieniu decyzji Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że powodem rozstrzygnięcia była trudna sytuacja materialna, finansowa i zdrowotna wnioskodawczyni co zostało potwierdzone wizytacją w gospodarstwie rolnym. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła H.W. podnosząc zarzut, iż jej sytuacja materialna jest drastyczna. Rodzina składa się z 8 osób nigdzie nie pracujących i nie posiadających żadnych dochodów. Z gospodarstwa o powierzchni 1,38 ha ma jedynie ziemniaki i trochę warzyw. Rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty męża w wysokości 446,86 zł oraz sporadycznej pomocy społecznej. Renta męża nie wystarcza na wyżywienie siedmiorga dzieci. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił umorzenia należności składkowych i utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2005 roku o bezwarunkowym umorzeniu 100 % odsetek od zaległych składek. W uzasadnieniu decyzji Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że zgodnie z treścią art.41a ust.l pkt.l ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części. Ponieważ jednak H.W. nie udokumentowała zdarzeń losowych mających bezpośredni wpływ na pogorszenie kondycji finansowej gospodarstwa brak jest podstaw do umorzenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła H.W. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.lO7§3 kpa. Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie decyzji wydanej przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zarówno w pierwszej instancji jak i w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zawiera jedynie dwa zdania. W zdaniu pierwszym zawarta jest informacja, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części. W zdaniu drugim natomiast w sposób ogólnikowy organ administracji stwierdza w istocie, że zaległości z tytułu składek nie zostaną umorzone. Takie uzasadnienie decyzji nawet w minimalnym stopniu nie spełnia wymogów określonych w art.lO7§3 kpa. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ administracji należycie przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia. Odpowiedź na skargę nie może jednak zastępować uzasadnienia decyzji. W wyroku z dnia 14 grudnia 1999 roku, III SA 1756/99 (LEX nr 47228) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego". Pogląd ten zdaniem sądu należy w całości podzielić. Znajduje on zastosowanie również w realiach niniejszej sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie w sposób przewidziany w art.lO7§l kpa. z uzasadnienia winno więc wynikać jakie zostały ustalone fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, w oparciu o jakie dowody fakty te zostały ustalone, a jeśli jakieś dowody zostały uznane za niewiarygodne wskazanie przyczyn dla których dokonano takiej ich oceny. W uzasadnieniu należy też wskazać czy w oparciu o przeprowadzone dowody organ administracji uznaje, że po stronie zainteresowanego istnieje ważny interes przemawiający za umorzeniem zaległości czy też nie oraz jakie są możliwości płatnicze wnioskodawcy. Wskazać również należy jaki jest stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego. Uzasadnienie decyzji nie może polegać wyłącznie na przytoczeniu przepisu ustawy. Dopiero prawidłowo uzasadniona decyzja umożliwi Sądowi dokonanie właściwej kontroli tejże decyzji. Ponieważ Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozpoznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy ma obowiązek nie tylko odnieść się do zarzutów zawartych we wniosku ale także merytorycznie rozpoznać sprawę wystarczającym zdaniem Sądu było uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.