III SA/Wa 87/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. sp. z o.o. w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca – M. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że wszczęto wobec niej szereg postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych. Zajęto m. in. rachunki bankowe, samochód, obciążono hipoteką udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości. W rezultacie sytuacja gospodarcza Skarżącej zaczęła się istotnie pogarszać. Skarżąca podała stan zaległości - i tak w podatku VAT, dochodowym i od nieruchomości wynoszą one ponad 2.000.000 zł, zaległości cywilnoprawne wynoszą prawie 77.000 zł, zaś zaległości z tytułu składek ZUS prawie 30.000 zł. W związku z tą sytuacją organ podatkowy wystąpił z wnioskiem ogłoszenie upadłości, który oddalono z uwagi na brak środków potrzebnych do zaspokojenia kosztów postępowania upadłościowego. Wartość środków trwałych Skarżąca określiła na [...] zł. Za 2011 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 61.980,26 zł. Na trzech rachunkach bankowych Skarżąca posiada salda debetowe (14.581,12 zł, 380,87 USD, 273,39 EUR), zaś stan jednego z kont wynosi 242,41 zł. Skarżąca przedstawiła szereg dokumentów finansowych potwierdzających opisane okoliczności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, że posiada znaczne zaległości – stan samych tylko zaległości podatkowych wyniósł na dzień 18 kwietnia 2012 r. 2.053.779,85 zł, zaś zobowiązanie z tytułu kredytu wyniosło na dzień 30 listopada 2012 r. 522.891,40 zł. Tylko jedno z należących do Skarżącej kont bankowych wykazuje saldo dodatnie, przy czym kwota zdeponowanych na nim środków jest niewielka i wynosi 242,41 zł. Od 2008 r. wszystkie te rachunki są zajęte przez komornika. Stan kasy na dzień 30 listopada 2012 r. wyniósł 68,69 zł. Oddalając wniosek o ogłoszenie upadłości Sąd stwierdził, że jedynym realnym składnikiem majątkowym Skarżącej jest prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności posadowionego na nim budynku. Jest on jednak obciążony hipotecznie w takim stopniu, że wartość dokonanych zabezpieczeń przekracza wartość tych praw. Dysproporcja ta jest bardzo znacząca. Skarżąca nie posiada przy tym żadnego realnego majątku, który mógłby posłużyć na pokrycie choćby niektórych kosztów postępowania upadłościowego. Powyższe potwierdza wydruk z księgi wieczystej. Wynika z niego, że hipoteka zabezpiecza wierzytelność banku [...] S.A. i [...] S.A. oraz należności Skarbu Państwa. Z powyższego wynika, że istotnie sytuacja finansowa Skarżącej jest trudna. Niemniej w ocenie referendarza sądowego przyznanie jej prawa pomocy w całości, tj. w żądanym zakresie nie jest zasadne. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie tego prawa uwarunkowane jest niemożnością zgromadzenia odpowiednich środków m.in. na wpis sądowy, a nie trudnościami w ich zgromadzeniu. Założeniem tego prawa jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony racji podmiotom, które nie mają obiektywnych możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do jego prowadzenia jest wpis od skargi w kwocie 6.009 zł. Jak ustalono Skarżąca uiściła już taki wpis w innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawie. W dniu 24 września 2012 r. zapłaciła mianowicie kwotę 2.000 zł do sprawy III SA/Wa 3079/12. Uwzględniając powyższe oraz mając na uwadze to, że w deklaracjach VAT za okres od listopada 2011 r. do października 2012 r. Skarżąca wykazała sprzedaż na poziomie 10.000 zł, zaś w okresie od stycznia do października 2012 r. osiągnęła przychód ze sprzedaży w wysokości 100.000 zł, referendarz sądowy stwierdził, że uiszczenie w niniejszej sprawie analogicznej (jak w sprawie III SA/Wa 3079/12) kwoty leży w możliwościach finansowych Skarżącej. Tym samym referendarz sądowy za zasadne uznał zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.