III SA/Wa 876/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-01
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała znaczące zadłużenie, zajęcie majątku przez organy egzekucyjne oraz stratę finansową, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej) w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, jeśli strona wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pełne poniesienie. W analizowanej sprawie, spółka wykazała znaczące zadłużenie, zajęcie majątku przez organy egzekucyjne, co doprowadziło do zaprzestania działalności i powstania ogromnych zobowiązań, co uzasadnia częściowe zwolnienie z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. dotyczącą podatku akcyzowego. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 28.443 zł, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Spółka argumentowała, że organy egzekucyjne zajęły jej majątek i rachunki bankowe, co doprowadziło do zaprzestania działalności, ogromnego zadłużenia i uniemożliwiło pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono ją od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "K." Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. (dawniej: "K." R. M. i G. M. Sp. j.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r. - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od wpisu od skargi kasacyjnej -
Pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. "K." R. M. i G. M. Sp. j. z siedzibą w K. (obecnie: "K." Sp. z o.o. Sp. k.) - (dalej: "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2005r.
Wyrokiem z 31 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W.
Od powyższego wyroku Skarżąca wniosła skargę kasacyjną.
Pismem z 2 kwietnia 2012 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 28.443 zł pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca pismem z 6 kwietnia 2012 r. złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Spółka wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego, gdyż w wyniku nadania w przedmiotowym postępowaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Dyrektora UKS (I inst.) podjęte zostały przez organy egzekucyjne czynności w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych i posiadanych ruchomości (samochody). Rygor natychmiastowej wykonalności został nadany także decyzji Dyrektora UKS w zakresie podatku od towarów i usług za 2005 r. Wszczęcie postępowań egzekucyjnych na podstawie decyzji nieostatecznych doprowadziło Spółkę do konieczności zaniechania prowadzonej działalności co spowodowało ogromne zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów i zobowiązań wobec kontrahentów. Przykładowo Skarżąca wskazała, iż główny składnik jej majątku - Stacja Paliw w K. (o wartości [...] zł), jest przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego w [...] w kwocie 1.616.665,52 zł. Kredyt ten, na podstawie wezwania Banku z 6 lipca 2010 r., został postawiony w stan natychmiastowej wykonalności. Z kolei środki transportu Spółki zajęte w 2009 r. przez organ egzekucyjny zostały sprzedane w 2010 r. Kwota uzyskana ze sprzedaży (tj. 32.915,00 zł) została zajęta przez Naczelnika US w M. Zajęcie kont bankowych Spółki doprowadziło do pozbawienia jej możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży. Wysokość zajętych wierzytelności z rachunków bankowych Spółki na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. wyniosła ogółem za 2009 r. 49.560,80 zł. Z kolei w 2010 r. postępowanie egzekucyjne doprowadziło do wyegzekwowania na rzecz Naczelnika kwot ogółem - 42.752,06 zł, zaś na rzecz Dyrektora Izby Celnej w W. za ten rok 11.998,59 zł.
Ponadto Skarżąca wskazała, że jej udziały w M. w wysokości 6.802.800,00 zł, stanowiące kwotowo najważniejszy składnik jej majątku zostały także zajęte przez organy egzekucyjne.
Spółka posiada zadłużenie wobec dostawców w wysokości 3.399.141,69 zł oraz spłaca kredyt w [...] w wysokości 519882,31 zł. Sytuacja finansowa Spółki uniemożliwia wzięcie kredytu (pożyczki) na uiszczenie kosztów sądowych (wpisu sądowego) w związku z czym uzyskanie pomocy prawnej jest jedyną szansą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny.
Skarżąca wskazała także, iż wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 4.985.997,93 zł, natomiast wartość środków trwałych 928.332,64 zł. Strata za 2010 r. wyniosła 612.566,06 zł. co wynika z rachunku zysków i strat (k. 186 akt sądowych).
Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym w [...] posiada zadłużenie w wysokości 1.616.665,52 zł oraz w zamkniętym już rachunku [...] zadłużenie w wysokości 519.882,31 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca dołączyła szereg dokumentów.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Spółka nadesłała kopie zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu za 2011r. wspólników Spółki, kopie bilansu i rachunku wyników za 2011r. oraz na dzień 30 kwietnia 2012r. Jednocześnie Spółka poinformowała, że z dniem 28 kwietnia 2011r. zaprzestała wykonywać czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na dowód czego załączyła kopię VAT-Z. Ponadto wyjaśniła, że nie przesłała wyciągu z rachunków bankowych, ponieważ banki rozwiązały umowy o prowadzenie ww. rachunków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią: wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 28.443 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych, wskazując przy tym, że organy egzekucyjne podjęły czynności w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych oraz posiadanych ruchomości. Czynności te doprowadziły do zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej, co doprowadziło do powstania ogromnego zadłużenia Spółki z tytułu niezapłaconych kredytów oraz niezapłaconych zobowiązań wobec kontrahentów. Udziały Skarżącej w M. w wysokości 6.802.800 zł, stanowiące (jak podaje Skarżąca) kwotowo najważniejszy składnik majątku spółki również zostały zajęte przez organy egzekucyjne. Ponadto zajęcie kont bankowych doprowadziło do pozbawienia możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży. Z przedstawionych informacji wynika także, że na rachunkach bankowych Skarżąca posiada zadłużenie w wysokości 1.616.665,52 zł oraz 519.882,31 zł (rachunek zamknięty). Z przedstawionego oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Spółka osiągnęła stratę w kwocie 612.566,06 zł.
Stwierdzić zatem należy, że analiza sytuacji materialnej Skarżącej dokonana na podstawie przedłożonych dokumentów i informacji daje podstawy do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu należnego od skargi. Na obecnym bowiem etapie sprawy jedynym kosztem do uiszczenia którego zobowiązana jest Skarżąca jest kwota 28.443 zł, należna tytułem wpisu od skargi.
Podniesione okoliczności, przemawiają za przyznaniem Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wpisu od skargi, bowiem Skarżąca wykazała, iż nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie tej opłaty.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło