III SA/Wa 876/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R.M., G. M. sp. j. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za okres od stycznia do grudnia 2005 r. postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł (pięć tysięcy złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca K. R. M., G. M. sp. j., na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na fakt wszczęcia wobec niej postępowań egzekucyjnych, w trakcie których zajęto wierzytelności z rachunków bankowych oraz ruchomości (samochody). Wszczęcie postępowań egzekucyjnych doprowadziło do konieczności zaniechania prowadzonej przez Skarżącą działalności co spowodowało ogromne zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów oraz niezapłaconych wobec kontrahentów zobowiązań. I tak Stacja Paliw w K. (o wartości 1.165.102,64 zł) jest przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego w [...] w kwocie 1.604.256,72 zł. Kredyt ten, na podstawie wezwania banku z 6 lipca 2010 r., został postawiony w stan natychmiastowej wykonalności (z odsetkami - 1.793.582,92 zł). Z kolei środki transportu zajęte w 2009 r. zostały sprzedane w 2010 r. Kwota uzyskana ze sprzedaży - 32.915,00 zł została zajęta przez Naczelnika US w M.. Zajęcie kont bankowych Skarżącej pozbawiło ją możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży. Skarżąca podała, że w 2009 r. wysokość zajętych wierzytelności z rachunków bankowych wyniosła 49.560,80 zł. Z kolei w 2010 r. w postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano 42.752,06 zł oraz dodatkowo 11.998,59 zł. Udziały w M. w wysokości 7.256.000 zł zostały także zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżąca posiada zadłużenie wobec dostawców w wysokości 4.941.053,83 zł. Spłaca także kredyt w [...] BANK w wysokości 519.882,31 zł. Skarżąca podniosła również, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia wzięcie kredytu (pożyczki) na uiszczenie kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 6.791.308,11 zł, natomiast wartość środków trwałych 1.345.912,63 zł. Strata za 2009 r. wyniosła 955.974,12 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym w [...] C. posiada zadłużenie w wysokości 1.604.256,72 zł oraz w [...] Bank O. zadłużenie w wysokości 519.882,31 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca dołączyła szereg dokumentów. Z nadesłanych przez Skarżącą dokumentów (również do sprawy o sygn. akt III SA/Wa 620/11) wynika, że jej należności wynoszą 635.226,75 zł, zaś zobowiązania 4.531.415,53 zł. Należności te zajęły organy podatkowe. W okresie 1.12.2009 - 31.12.2010 Skarżąca nie regulowała kredytu zaciągniętego w [...]. W okresie tym do banku wpływały jedynie należności od kontrahentów, które bank zaliczał na spłatę Sygn. akt III SA/Wa 876/11 kredytu. Łącznie wpłynęło 123.901,22 zł. Podobnie rzecz się miała z kredytem zaciągniętym w [...] BANK. Kwota kredytu zmieniła się wskutek sprzedaży – za zgodą banku – środków transportowych za kwotę 231.000 zł. Część tej kwoty oraz wpływów od kontrahentów bank przekazał na konto urzędu skarbowego i na konto kontrahenta. Skarżąca poinformowała, że posiadała i nadal posiada trzy rachunki bankowe. Podała kwotę wynagrodzenia wypłaconą na rzecz pełnomocnika (11.427,50 zł). Wskazała że wynagrodzenie to sfinansowała ze środków ze sprzedaży towarów oraz z wpłat gotówkowych od kontrahentów niezajętych przez organy podatkowe. Skarżąca do akt sprawy o sygn. III SA/Wa 620/11 przedłożyła zeznania podatkowe za 2009 r., zestawienie przychodów i kosztów za 2010 r., deklaracje VAT-7, zestawienie zobowiązań i należności, zawiadomienia o zajęciu, wyciągi bankowe, dokumenty uprawdopodabniające zadłużenie wobec dostawców. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sygn. akt III SA/Wa 876/11 Przede wszystkim podkreślić należy, że stwierdzenie Skarżącej o "konieczności zaniechania prowadzonej działalności" (rubryka 5 formularza PPPr) nie znajduje potwierdzenia w nadesłanym materiale źródłowym. Przeciwnie z zestawienia przychodów i kosztów za 2010 r. oraz deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą – dokonuje zarówno dostaw towarów, jak i ich zakupu. Przykładowo w deklaracji za styczeń 2011 r. wartość dostaw wyniosła 183.175 zł, zaś zakupów 167.296 zł (netto). Wobec tych danych trudno dać wiarę stwierdzeniu Skarżącej, iż "zajęcie kont bankowych spółki doprowadziło do pozbawienia jej możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży". Trudno też uwierzyć, że w wykazywanych dostawach mieści się wyłącznie sprzedaż towarów, które "pozostały na magazynie z pozamykanych stacji paliw", skoro dokonywane zakupy towarów i usług kształtują się na równie wysokim poziomie. Oceniając wniosek Skarżącej trzeba mieć ponadto na względzie to, że udzielono jej już prawa pomocy w sprawie III SA/Wa 2315/10, zwalniając ją od kosztów sądowych. Z kolei w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 620/11 przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 5.000 zł. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 56.886 zł. Skarżąca przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, iż jej sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca jest zadłużona względem banków (według oświadczenia ponad 2.000.000 zł), dostawców (według oświadczenia 4.941.053 zł) oraz organów podatkowych. W stosunku do niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego dokonano zajęcia: udziałów w sp. z o.o., rachunków bankowych, środków transportu, wierzytelności. W ocenie referendarza sądowego sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia udzielenie jej pomocy w sfinansowaniu jej udziału w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie posiada bowiem środków na uiszczenie całej kwoty należnego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 56.886 zł. Przy czym zdaniem referendarza sądowego, zasadne jest zwolnienie Skarżącej z obowiązku jego uiszczenia jedynie w części przekraczającej kwotę 5.000 zł. O takim właśnie zakresie zwolnienia zadecydował Sygn. akt III SA/Wa 876/11 bowiem fakt prowadzenia przez Skarżącą działalności gospodarczej oraz regulowania zobowiązań względem banków, dostawców czy pełnomocnika. Jak wynika z zestawienia przychodów i kosztów za 2010 r. Skarżąca poniosła w tymże roku stratę w kwocie 584.170 zł, osiągając przy tym przychody w wysokości 11.730.641 zł oraz ponosząc koszty ich uzyskania w wysokości 12.314.812 zł. W okresie ostatnich sześciu miesięcy zarówno sprzedaż, jak i zakupy kształtowały się na stosunkowo wysokim poziomie (dane na podstawie deklaracji VAT-7). I tak: - w sierpniu 2010 r. sprzedaż wyniosła 1.195.950 zł, zaś zakupy 1.093.848 zł, - we wrześniu 2010 r. sprzedaż wyniosła 302.319 zł, zaś zakupy 207.802 zł, - w październiku 2010 r. sprzedaż wyniosła 263.062 zł, zaś zakupy 229.853 zł, - w listopadzie 2010 r. sprzedaż wyniosła 201.590 zł, zaś zakupy 193.800 zł, - w grudniu 2010 r. sprzedaż wyniosła 254.205 zł, zaś zakupy 255.910 zł, - w styczniu 2011 r. sprzedaż wyniosła 183.175 zł, zaś zakupy 167.296 zł. O podjętym rozstrzygnięciu zadecydował również fakt, iż w 2010 r. mimo trudnej sytuacji finansowej zadłużenie Skarżącej uległo zmniejszeniu. W trakcie minionego roku do banków wpłynęła bowiem kwota ponad 350.000 zł. Skarżąca była ponadto w stanie wygospodarować środki na wynagrodzenie dla pełnomocnika – w 2010 r. była to kwota 4.515 zł. Pochodziła ona ze sprzedaży towarów oraz z wpłat gotówkowych od kontrahentów. Z powyższego można wywieść, że Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego. Tym samym uznać należy, iż Skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach tego postępowania poprzez uiszczenie części wpisu sądowego w wysokości 5.000 zł, którego obowiązek zapłaty nie ustępuje obowiązkowi spłaty innych zobowiązań. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.