III SA/Wa 877/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. B. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2017 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od maja do sierpnia 2010r. postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy D.B. (dalej również powoływana jako "Skarżąca", "Strona"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości niespełna 250 zł, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 24/7/2017 r), zwróciła się o przyznanie prawa pomocy. Powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ nie pracuje i utrzymuje ją ojciec dysponujący dochodem 2700 zł/m-c. Posiada mieszkanie (46 m.kw.), jak też jest obciążona kredytem konsumpcyjnym oraz wydatkami na leczenie. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2017 r. Starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sadowy wskazał, ze względem Strony toczyło się już postępowanie o prawo pomocy, zainicjowane formularzem PPF z 30/3/2016 r., w którym Skarżąca zadeklarowała tożsamą sytuację życiowa z tą różnicą, że utrzymywał ją ojciec dysponujący dochodem o 1000 zł mniejszym, niż obecnie. W wyniku tego postępowania Skarżąca uznała się za zdolną do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. W ocenie referendarza sądowego, skoro Skarżąca uznała się – przy tożsamej deklarowanej sytuacji życiowej i majątkowej – za zdolną do uiszczenia kwoty 500 zł, to tym bardziej pokrycie wymagalnych kosztów sadowych w wysokości 250 zł wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu leży w jej możliwościach, jeśli sytuacja finansowa gospodarstwa domowego poprawiła się. Zwrócił uwagę, iż dochody ojca Strony wynoszą obecnie 2700 zł, zaś Skarżąca nie została pozbawiona zdolności przyczyniania się swoim działanie do wzrostu stopnia zasobności gospodarstwa domowego. Pismem z 5 września 2017 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu podniosła, iż w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wnioskiem z dnia 24 lipca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ nie pracuje i jest na utrzymaniu ojca, który dysponuje dochodem 2.700 zł/miesiąc. Jednocześnie wskazała, iż jej ojciec posiada mieszkanie o powierzchni 46 m2, a co więcej jest obciążona obowiązkiem spłaty kredytu konsumenckiego oraz wydatkami na leczenie. W ocenie Skarżącej taki stan rzeczy nie pozwala Skarżącej na czynienie jakichkolwiek oszczędności, gdyż całość dochodów jej ojciec rozdysponowuje na rzecz bieżących opłat związanych ze swoim utrzymaniem. Skarżąca wskazała, iż pełnomocnik jest spokrewniony ze Skarżącą i świadczy jej pomoc prawną nieodpłatnie w tzw. formule pro bono. Zdaniem Skarżącej uiszczenie przez nią kwoty w wysokości 250 zł stanowi zbyt duże obciążenie finansowe, którego wysokość stanowi swoistą barierę do realizacji prawa do rozpoznania sprawy przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Niemożliwość sfinansowania kosztów sądowych, strona powinna wykazać, gdyż celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym ewentualnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Należy wskazać jak słusznie zauważył referendarz sądowy, iż rozpoznając powyższy wniosek nie można jednak tracić z pola widzenia tego, iż względem Skarżącej toczyło się już postępowanie o prawo pomocy, zainicjowane formularzem PPF z 30/3/2016 r., w którym Skarżąca zadeklarowała tożsamą sytuację życiowa z tą różnicą, że utrzymywał ją ojciec dysponujący dochodem o 1000 zł mniejszym, niż obecnie. W wyniku tego postępowania Skarżąca uznała się za zdolną do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, co potwierdza wydruk z rejestru opłat sądowych z 21/4/2016 r., k 31 akt sądowych. W ocenie Sądu należy zgodzić się z twierdzeniem referendarza sądowego, że skoro Skarżąca uznała się – przy tożsamej deklarowanej sytuacji życiowej i majątkowej – za zdolną do uiszczenia kwoty 500 zł, to tym bardziej pokrycie wymagalnych kosztów sadowych w wysokości 250 zł wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu leży w jej możliwościach. Zwłaszcza, że wedle jej oświadczeń sytuacja finansowa gospodarstwa domowego poprawiła się. Tylko dochody ojca Strony wynoszą obecnie 2700 zł. Sąd podziela również stanowisko referendarza, iż Skarżąca nie została pozbawiona zdolności przyczyniania się swoim działaniem do wzrostu stopnia zasobności gospodarstwa domowego. Jak wyjaśniono w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego pełnomocnik Skarżącej jest osobą z nią spokrewnioną świadczącą jej pomoc prawną "w formule pro bono". W oparciu o złożone przez pełnomocnika skarżącej oświadczenia można wnioskować, że w sytuacjach wymagających wsparcia Skarżąca może liczyć na pomoc, czego potwierdzeniem jest świadczenie nieodpłatnie pomocy prawnej. W odniesieniu do zarzutu Skarżącej, iż odmowa przyznania jej prawa pomocy stanowi naruszenie prawa do sądu Sąd zauważa, iż Konstytucyjne prawo dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów uznać należy, iż Skarżącej zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.