III SA/Wa 878/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-25

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona reprezentowana przez pełnomocnika, która wcześniej została uznana za zdolną do uiszczenia wpisu od skargi w wyższej kwocie, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niższej kwocie, mimo deklarowania podobnej sytuacji życiowej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona, która wcześniej została uznana za zdolną do uiszczenia wyższego wpisu od skargi, powinna być również zdolna do pokrycia niższej kwoty wpisu od skargi kasacyjnej, zwłaszcza gdy jej sytuacja materialna, oparta na dochodach gospodarstwa domowego, wydaje się poprawiać, a strona nie wykazała okoliczności uniemożliwiających jej zarobkowanie lub partycypowanie w kosztach.
Stan faktyczny
G. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej, powołując się na złą sytuację materialną, brak zatrudnienia i utrzymywanie się z dochodów matki. Wcześniej, w podobnej sytuacji życiowej, została uznana za zdolną do uiszczenia wyższego wpisu od skargi. Sąd uznał, że skoro strona była w stanie pokryć wyższe koszty, tym bardziej powinna być w stanie pokryć niższe koszty skargi kasacyjnej, zwłaszcza że jej sytuacja materialna wydaje się poprawiać.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 25/8/2017 r po rozpoznaniu wniosku G. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z [...]/12/2015 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona: jeżeli działa z pomocą profesjonalisty, to – z uwagi na treść art. 6 u.p.p.s.a. – bez dodatkowego wezwania. Zaniechanie szczegółowego wykazania przez Skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika w niniejszej sprawie jej sytuacji poprzez złożenie dodatkowych dokumentów nie niesie jednak negatywnych dla niej następstw, ponieważ jej sytuacja materialna i zdolność do partycypowania w kosztach postępowania nie budzi wątpliwości, jak też wskazuje na nią uprzednia aktywność Strony. 2) Skarżący G. (dalej również powoływana jako "Strona"), w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości niespełna 250 zł, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 24/7/2017 r), zwrócił się przyznanie prawa pomocy. Powołał się na złą sytuację materialną, ponieważ nie pracuje i utrzymuje go mama dysponujący dochodem 2300 zł/m-c. Posiada mieszkanie (70m.kw.), jak też jest obciążona kredytem konsumpcyjnym oraz wydatkami na leczenie. Referendarz sadowy wskazuje, ze względem Strony toczyło się już postępowanie o prawo pomocy, zainicjowane formularzem PPF z 29/3/2016 r., w którym Skarżący zadeklarowała tożsamą sytuację życiowa z tą różnicą, że utrzymywał się ze środków za pomoc w gospodarstwie rolnym mamy w wysokości 500 zł. W wyniku tego postępowania Skarżący uznała się za zdolną do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł (wydruk z rejestru opłat sądowych z 21/4/2016 r., k 31 akt sądowych). W ocenie urzędnika sądowego, skoro Skarżąc uznał się – przy tożsamej deklarowanej sytuacji życiowej– za zdolnego do uiszczenia kwoty 500 zł, to tym bardziej pokrycie wymagalnych kosztów sadowych w wysokości 250 zł wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszym postępowaniu leży w jej możliwościach, jeśli sytuacja finansowa gospodarstwa domowego poprawiła się. Tylko dochody matki Strony wynoszą obecnie 2300 zł, zaś Skarżący nie został pozbawiony zdolności przyczyniania się swoim działanie do wzrostu stopnia zasobności gospodarstwa domowego. Ten ostatni element jest szczególnie istotny, ponieważ w badanym wniosku nie zostały wykazane okoliczności uniemożliwiające – jak onegdaj – świadczenie pomocy w gospodarstwie rolnym – mamy lub kogokolwiek innego. Zarazem niezależnie od wieku, na najbliższych członkach rodziny spoczywa obowiązek świadczenia wzajemnej pomocy w razie braku środków finansowych i życiowych. Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wprawdzie wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej, jednakże nie może – z korzyścią dla Strony – ocenić jej oświadczeń, ponieważ jej sytuacja – jak wynika ze złożonych deklaracji – zdaniem referendarza sadowego, poprawia się. Referendarz sądowy nie doszukał się powodów, czemu Skarżący, dysponujący profesjonalną pomocą prawną, nie zamierza wygospodarować środków na poczet wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,- zł, lecz dąży do obciążenia tymi kosztami społeczeństwa – i to wobec dobrej, jak wynika z treści złożonego formularza, sytuacji gospodarstwa domowego i wobec niepozbawienia go zdolności zarobkowych. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło