III SA/Wa 883/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-20
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej dochody w momencie wnoszenia skargi były wystarczające do poniesienia tych kosztów, a złożone oświadczenia budzą wątpliwości co do ich rzetelności?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca osiągał wysokie dochody w momencie wnoszenia skargi, a złożone przez niego oświadczenia budziły wątpliwości co do ich rzetelności, co uniemożliwiło obiektywną ocenę jego sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną przez spółkę, której jest wierzycielem i która nie zapłaciła mu wynagrodzeń. Skarżący wskazał, że zmuszony jest do płacenia w imieniu spółki zobowiązań podatkowych i złożył kilka skarg do WSA w Warszawie. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, skarżący złożył stosowne oświadczenia i dokumenty. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że przesłanki do jego udzielenia nie zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń i kwiecień 2005 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające
do uiszczenia wpisu od skargi, J. L. (dalej "Wnioskodawca" lub "Skarżący") wniósł pismo zatytułowane "zażaleniem", które zgodnie z jego treścią zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym wskazał, że jest w bardzo złej sytuacji finansowej. Jest zrujnowany finansowo przez dłużnika tj. I. Sp. z o.o., który nie zapłacił Skarżącemu wynagrodzeń, w łącznej wysokości ponad 500.000 zł z odsetkami. Wnioskodawca jest największym wierzycielem Spółki, a jednocześnie zmuszony jest do płacenia w jej imieniu zobowiązań podatkowych. Dłużnik od stycznia 2006 r. nie wydał Skarżącemu świadectwa pracy, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zgodnie z kwalifikacjami. Wskazał również, iż złożył obecnie do WSA w Warszawie kilka skarg a ich liczba łącznie może wynosić ponad 10. Niemożność wniesienia opłat może uniemożliwić Skarżącemu dochodzenie swoich racji na drodze prawnej.
Pismem z 18 maja 2010 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej.
W odpowiedzi Skarżący złożył wniosek na urzędowym formularzu wnosząc
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną D. Do swojego majtku zaliczył jedynie mieszkanie o pow. ok. 30 m² (kredyt do spłacenia 30.000 zł). Oświadczył, że nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Z żoną, od 1995 r., pozostaje w rozdzielności majątkowej. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu wynagrodzenia za pracę, Skarżący uzyskiwał miesięczny dochód w kwocie 7.500 zł (brutto). Aktualnie umowa zlecenia wygasła i Wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - "P.p.s.a"), wnioskodawca zastał ponownie wezwany do udokumentowania swoje sytuacji finansowej oraz złożenia oświadczeń.
W odpowiedzi Skarżący nadesłał m.in. wyciąg z rachunku bankowego, zeznania podatkowe, zestawienie dochodów i wydatków, odcinek emerytury żony.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału
w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącego oraz jego zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 100 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł również w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 884/10. W pozostałych czterech sprawach toczy się postępowanie
w przedmiocie prawa pomocy.
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jego przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. Kwota wpisów sądowych ciążących na Wnioskodawcy nie jest obciążeniem ponad jego możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
W pierwszej kolejności, należy mieć na uwadze, iż z tytułu umowy zlecenia, która wygasła 31 maja 2010 r. Skarżący uzyskiwał dochód w wysokości 7.500 zł brutto.
W konsekwencji w dacie wniesienia skargi (8 marca 2010 r.) Skarżący dysponował środkami umożliwiającymi poniesienie kosztów sądowych. Takimi środkami dysponował również w dniu 27 kwietnia 2010 r., gdy wnosił o przyznanie prawa pomocy. W takiej sytuacji, na Wnioskodawcy spoczywał obowiązek poczynienia oszczędności na poczet ewentualnych kosztów sądowych.
Ponadto, Referendarz sądowy powziął wątpliwości, co do rzetelności złożonych przez Skarżącego oświadczeń. Przede wszystkim, mimo dwukrotnego, wyraźnego wezwania nie nadesłał on wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, a jedynie za niepełny miesiąc. Z wyciągu tego wynika, że 31 maja 2010 r. na rachunek Wnioskodawcy wpłynęła kwota 2.326 zł, 1 czerwca w wysokości 521 zł, a w dniu 10 czerwca 2010 r. – 208.79 zł. Skarżący uniemożliwił ocenę wcześniejszych wpływów na rachunek bankowy. Dodatkowo z nadesłanego wyciągu wynikają wydatki poczynione na stacjach paliw (w wysokości 226,87 zł i 50,09 zł), mimo iż Skarżący nie wykazywał, że posiada samochód. Skarżący oświadczył, iż aktualnie wraz żoną utrzymują się jedynie z jej emerytury w wysokości ok. 1.300 zł netto i całość tych środków przeznaczają na opłaty za mieszkanie, energię elektryczną, leki oraz koszty utrzymania. W związku z powyższym, niewiadomym jest z jakich źródeł Skarżący uzyskuje środki na spłatę kredytów walutowych w wysokości łącznej ponad 800 zł,
a także opłaca wysoki rachunek telefoniczny na kwotę prawie 200 zł. Dodatkowo
z zeznań podatkowych za 2009 r. wynika, iż żona Wnioskodawcy poza dochodem
z tytułu emerytury uzyskiwała dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej
w zakresie handlu.
W ocenie Referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Na powyższą ocenę składa się z jednej strony - osiąganie przez Skarżącego wysokich dochodów w dniu wniesienia skargi, z drugiej zaś strony - wątpliwości, co do rzetelności złożonych oświadczeń.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło