III SA/Wa 883/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-16

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku trudnej sytuacji materialnej, potwierdzonej np. decyzją o przyznaniu zasiłku celowego, wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Skarżący I.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, powołując się na brak zatrudnienia i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący wraz z żoną nie osiągają dochodów, a syn jest studentem otrzymującym stypendium i pracującym dorywczo. Skarżący posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a jego stan zdrowia utrudnia podjęcie zatrudnienia. Rodzina korzysta ze świadczeń pomocy społecznej i pomocy rodziny. Jedynym składnikiem majątku jest udział w domu jednorodzinnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi I.C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; ustanowić na jego rzecz adwokata. Skarżący – I. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak zatrudnienia, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej oraz brak możliwości uzyskania zasiłku dla bezrobotnych. Z informacji podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również z nadesłanych do tego wniosku dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Syn skarżącego jest studentem trzeciego roku studiów na [...] . Otrzymuje stypendium socjalne, a także pracuje dorywczo w okresie wakacyjnym. W roku 2013 jego dochód wyniósł 7.272 zł, a w 2014 r. - 1.662 zł. Natomiast zarówno skarżący, jak i jego małżonka nie osiągają żadnych dochodów. Żadne z nich nie zadeklarowało dochodu do opodatkowania za rok 2013 i 2014 (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w aktach sądowych sprawy). Skarżący został zaliczony do [...] stopnia niepełnosprawności, co znajduje potwierdzenie w nadesłanym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 21 marca 2014 r. Stan zdrowia utrudnia skarżącemu podjęcie zatrudnienia, dlatego utrzymuje się z pomocy rodziny oraz korzysta ze świadczeń w ramach pomocy społecznej. Decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Burmistrz J. przyznał skarżącemu zasiłek celowy na zakup żywności. Jako jedyny składnik majątku rodziny skarżący wskazał ½ domu jednorodzinnego o powierzchni 90 m². Skarżący oświadczył też, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani oszczędności. Z uwagi na trudną sytuację materialną żona skarżącego korzysta z pomocy brata prowadzącego gospodarstwo rolne, a skarżący korzysta z pomocy [...] -letniej matki rencistki. Wydatki na utrzymanie domu przejęli syn i usamodzielniona córka skarżącego. Z powodu braku środków skarżący zaniechał leczenia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Oceniając wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. W szczególności decyzja o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), potwierdza trudną sytuację materialną skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło