III SA/Wa 883/24

WyrokWSA w Warszawie2024-09-11

Skład orzekający: Dariusz Czarkowski, Agnieszka Baran, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia lub zawieszenia zajęcia egzekucyjnego, uznając, że wniosek skarżącego nie spełnia wymogów formalnych i nie ma podstawy prawnej do jego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i zasadę informowania stron (art. 9 k.p.a.), poprzez błędną kwalifikację pisma skarżącego jako wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia zajęcia, podczas gdy jego treść i okoliczności złożenia wskazywały na zamiar zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując organom nadanie wnioskowi skarżącego biegu zgodnego z jego treścią i intencją.
Stan faktyczny
Skarżący B.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. dotyczącej podatku VAT, jednocześnie wnosząc o uchylenie lub zawieszenie zajęcia jego rachunku bankowego. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zajęcia, uznając brak podstaw prawnych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy to postanowienie, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B.S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi B.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zajęcia egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B.S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej jako: "Naczelnik" lub "organ I instancji") wszczął wobec B. S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2023 r., obejmującego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, maj, czerwiec 2018 roku, w łącznej kwocie należności głównej 11.694,00 zł. Tytuł ten został wystawiony na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] sierpnia 2023 roku w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, marzec, maj i czerwiec 2018 roku. Zawiadomieniem z 3 października 2023 r. organ I instancji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku P. S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało uznane za doręczone stronie wraz z odpisem tytułu wykonawczego w dniu 2 listopada 2023 roku. Bank otrzymał zawiadomienie 3 października 2023 roku. Pismem z dnia 12 października 2023 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia [...] sierpnia 2023 r., wnosząc o uchylenie zajęcia konta bankowego lub co najmniej zawieszenia go na okres do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do odwołania. Jednocześnie w piśmie tym wskazano m. in., że nie doręczono stronie tytułu wykonawczego, na podstawie którego dokonano zajęcia konta bankowego. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia zajęcia konta bankowego podatnika lub co najmniej zawieszenia go na okres do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do odwołania. Pismem z dnia 15 grudnia 2023 r. strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "Dyrektor" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje art. 61a § 1 k.p.a. Dyrektor wyjaśnił, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ administracji orzeka o niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych (inne uzasadnione przyczyny) lub podmiotowych (osoba niebędącą stroną). Przyczyny podmiotowe mają miejsce, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną w sprawie, albo gdy wniosła je strona niemająca zdolności do czynności prawnych. Natomiast przedmiotową przesłanką odmowy wszczęcia jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Dyrektor argumentował, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której brak jest w obowiązujących przepisach podstawy prawnej do rozpatrzenia wniesionego przez stronę żądania. Brak podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia zachodzi w sytuacji, gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis istnieje, lecz nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania administracji polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne. Wydanie postanowienia bez podstawy prawnej oznacza zaś, że rozstrzygnięcie takie nie ma podstawy w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego. Organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca przewidując możliwość uchylenia przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej w art. 54b u.p.e.a., uzależnił powyższe od istnienia szczególnych okoliczności - dokonania czynności z naruszeniem ustawy bądź w przypadku braku celowości dalszej realizacji środka egzekucyjnego. Dyrektor zauważył jednak, że ww. przepis nie daje żadnych bezpośrednich uprawnień zobowiązanemu poddanemu egzekucji. Rozstrzygnięcie takie organ podejmuje z urzędu, a nie na wniosek. W realiach niniejszej sprawy nie było możliwe również zastosowanie art. 58 § 2 u.p.e.a. Postępowanie prowadzone na podstawie ww. artykułu jest postępowaniem wpadkowym w obrębie postępowania egzekucyjnego, o wąsko zarysowanym zakresie, a jego istotę stanowi ustalenie, czy w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie przesłanek zawartych w tym przepisie, możliwe jest podjęcie - mającego uznaniowy charakter - rozstrzygnięcia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych. Norma ujęta we wskazanym przepisie znajduje zastosowanie w fazie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast w sprawie postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone. Nie doszło również do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., czego skutkiem byłoby uchylenie czynności egzekucyjnych. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały również przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały szczegółowo wymienione w art. 56 § 1 u.p.e.a. Interpretacja powyższego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony, w razie niewystąpienia żadnej ze wskazanych w art. 56 u.p.e.a. przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie stanowi przesłanki mieszczącej się w katalogu okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor zauważył, że przepisy ustawy egzekucyjnej nie określają trybu postępowania właściwego do rozpatrzenia wniosku skarżącego zawartego w piśmie z 12 października 2023 r. w części dotyczącej "uchylenia zajęcia konta bankowego podatnika lub co najmniej zawieszenia go na okres do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do odwołania", co powoduje zaistnienie przeszkody o charakterze przedmiotowym. Okoliczności te uzasadniają zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu wynikającego z art. 61a k.p.a. Na etapie stosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ bada jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku, czy występują przesłanki uniemożliwiające merytoryczne rozpatrzenie podania. Nie zajmuje się natomiast analizą zasadności wniosku. A zatem w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. W szczególności przedmiotem badania merytorycznego organu egzekucyjnego w sprawie nie mogło być doręczenie decyzji podatkowej czy odpisu tytułu wykonawczego. Naczelnik, stwierdzając brak podstawy prawnej do rozpatrzenia wniosku Strony, zobowiązany był odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. Pismem z dnia 5 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W skardze zawarto również wniosek o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy): tj. naruszenie art. 7, 77 § 111 i art. 80 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy podatnikowi doręczono decyzje i czy mógł on wnieść odwołanie od spornej decyzji; tj. naruszenie art. 7, 76 § 113, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności wyjaśnieniom podatnika, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności niemożliwości wniesienia odwołania za nieudowodnioną; tj. naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; tj. naruszenie art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnianie dlaczego nie odniósł się do wszystkich wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika podatnika; tj. naruszenie art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia; tj. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu; naruszenie przepisów prawa materialnego: tj. naruszenie art. 54b u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podatnik nie wykazał, że doszło do okoliczności w której organ powinien uchylić czynność egzekucyjną, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu; tj. naruszenie art. 56 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podatnik nie wykazał, że doszło do niemożności zastosowania przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia, w przedstawionych wyżej granicach, sąd doszedł do przekonania, że postanowienie to narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, lecz z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przypomnieć należy, że zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, którym to postanowieniem odmówiono wszczęcia postępowania w zakresie "uchylenia zajęcia konta bankowego podatnika lub co najmniej zawieszenia go na okres do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". Wniosek ten został wyłączony przez organy podatkowe ze złożonego przez stronę skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji Naczelnika. Jako podstawę odmowy postępowania w niniejszej sprawie organy podatkowe wskazały art.61a § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postepowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio. Sąd co do zasady zgadza się z organami orzekającymi w niniejszej sprawie, że nie mogło zostać wszczęte postępowanie w sprawie "uchylenia zajęcia konta bankowego podatnika lub co najmniej zawieszenia go do czasu rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania", bowiem brak jest podstawy prawnej do wszczęcia takiego postępowania. Jednakże, w ocenie sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że intencją skarżącego było złożenie wniosku, co do którego nie będzie możliwe jego merytoryczne rozpoznanie. Przeczy temu treść wniosku o przywrócenie terminu, z którego został wyłączony powyższy wniosek będący przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. We wniosku zawartym w piśmie 12 października 2023 roku, skarżący podniósł, że nie doręczono mu tytułu wykonawczego, na podstawie którego dokonano zajęcia konta bankowego. Nadto, w piśmie wskazano, że skarżący "nie otrzymał przedmiotowej decyzji". Powołane twierdzenia zostały powtórzone w zażaleniu na postanowienie organu I instancji wydane w niniejszej sprawie. Wnoszący je pełnomocnik skarżącego podtrzymał stanowisko, że skarżący nie otrzymał decyzji. Ponownie podniósł, że "(...) podatnikowi nie doręczono również tytułu wykonawczego na podstawie którego dokonano zajęcia konta bankowego". Takie stanowisko skarżącego może świadczyć o tym, że kwestionuje on istnienie po jego stronie obowiązku, którego dotyczy wszczęte postępowanie egzekucyjne. Zdaniem sądu, powyższe twierdzenia skarżącego wskazują na to, że w sprawie złożono raczej zarzuty (tj. środek o którym mowa w art. 33 u.p.e.a.), niż wniosek o wszczęcie postępowania o uchylenie zajęcia kona bankowego. Świadczą o tym nie tylko przedstawione wyżej stanowisko skarżącego, lecz także okoliczności, w których wniosek został złożony, tj. wkrótce po wszczęciu wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego i zajęciu rachunku bankowego. Rozpoznanie przez organy w sprawie niniejszej wniosku wykreowanego w oparciu o jedno zdanie ze złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi o naruszeniu przez organy zasady zaufania do władzy publicznej, wyrażonej w art. 8 § 1 kpa. W sposób oczywisty w sprawie doszło również do naruszenia zasady informowania stron postępowania wyrażonej w art. 9 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu, organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powołane wyżej przepisy, na podstawie art. 18 u.p.e.a., mają zastosowanie w sprawie niniejszej. Respektując w pełni powyższe zasady, rozpoznając niniejszą sprawę, już na etapie oznaczania jej przedmiotu, organy winny były kierować się całą treścią pisma skarżącego i wynikającą z niej "intencją" co do kierowanego do organu żądania/wniosku. Ewentualne wątpliwości w tym przedmiocie winny zostać wyjaśnione poprzez skierowane do strony skarżącej wezwanie o doprecyzowanie pisma. Jest to tym bardziej istotne, że w toku postępowania w sprawie skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Kwalifikacja wniosku skarżącego dokonana przez organy w niniejszej sprawie jest również nie do pogodzenia z zasadami doświadczenia życiowego. Wynika z nich bowiem, że w toku prowadzonego postępowania strona dąży do ochrony swych praw, a składane wnioski mają na celu merytoryczną ocenę jej stanowiska. Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy w pełni adekwatne jest stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w prawomocnym wyroku z 15 stycznia 2020 roku w sprawie II SA/Go 842/19. Sąd stwierdził w tym orzeczeniu, że rzeczą, która należy do kanonu postępowania administracyjnego już od wielu lat jest to, że w odniesieniu do każdego pisma wniesionego do organu, czy też za pośrednictwem organu, o dalszym jego biegu, niezależnie od nadanej przez wnoszącego nazwy, decyduje treść pisma. Mylne lub wątpliwe co do intencji strony oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu (por. postanowienie SN z 27 lutego 1997 r., I PKN 40/96, OSNAP 1998, nr 1, poz. 14 oraz postanowienie NSA z 8 października 2010 r., II FZ 532/2010, CBOSA). W sytuacji mylnego oznaczenia pisma należy zbadać i ocenić czy pismo zawiera elementy niezbędne do zakwalifikowania go do innego pisma niż wynikałoby to z jego nazwy i ewentualnie dopytać stronę. Niewłaściwe oznaczenie rodzaju pisma nie może bowiem wywołać dla strony ujemnych skutków, jeżeli z jego treści wynika jaki jest rodzaj pisma (por. postanowienie NSA z 28 września 2011 r., II OZ 833/11, CBOSA). W razie wątpliwości co do intencji strony obowiązkiem organu administracji jest zgodnie z art. 9 k.p.a. udzielać stronie informacji i wyjaśnień, tak aby strona nie poniosła szkody z tytułu nieznajomości prawa – stwierdził sąd w powołanym orzeczeniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z tym stanowiskiem. Przedstawione wyżej naruszenie przepisów postępowania przez orzekające w sprawie organy miało – w ocenie sądu – istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego. Na podstawie art. 135 ppsa sąd uchylił również postanowienie organu I instancji. O powyższym orzeczono w punkcie 1) sentencji wyroku. W ponowionym postępowaniu organ będzie związany wskazaną wyżej oceną prawną i nada wnioskowi skarżącego bieg zgodny z treścią tego pisma i intencją skarżącego, pamiętając w dalszym toku tego postępowania o zasadzie wyrażonej w art. 9 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 2) wyroku, na podstawie art.,. 200 w zw. z art. 205 § 1 ppsa. Kwotę 100 zł zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżącego stanowi uiszczony przez niego wpis od skargi. Orzeczenie powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło