III SA/Wa 885/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi PPHU "P." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącej ("Spółki") - PPHU P. sp. z o.o. z siedzibą w Z., na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...], wystawionych w dniu [...] lutego 2012r. przez Burmistrza Miasta i Gminy B., obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2006r. do grudnia 2007r. Zawiadomieniem z dnia 4 lipca 2012r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] Bank [...] S.A. Przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 20 lipca 2012r., natomiast bankowi w dniu 6 lipca 2012r. Zajęcie okazało się nieskuteczne, gdyż [...] Bank [...] S.A. nie prowadził rachunków bankowych na rzecz Skarżącej. Pismem z dnia 3 sierpnia 2012r. Spółka złożyła skargę na dokonaną czynność egzekucyjną. W treści skargi wniosła o uchylenie zajęcia oraz o wyznaczenie jednego organu, który będzie prowadził wobec dłużnika egzekucję. Spółka podniosła przy tym, że prowadzona jest wobec niej egzekucja przez kilku komorników i taka sytuacja jest niedopuszczalna oraz rażąco narusza prawa dłużnika. Postanowieniem z dnia [...] września 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę Spółki na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia [...] października 2013r. Minister Finansów uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] wrześnie 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując, iż ocena przedmiotowej czynności egzekucyjnej została dokonana przez organ nadzoru z pominięciem przepisów regulujących procedurę dokonania tej czynności egzekucyjnej. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - oddalił skargę Spółki z dnia 3 sierpnia 2012r. Organ nadzoru stwierdził, że podstawę prawną wniesionego przez Spółkę środka prawnego stanowił art. 54 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2012r., poz. 1015 ze zm.) – dalej "u.p.e.a.". Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być przy tym wnoszona na czynności zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc na czynności o charakterze wykonawczym i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżenia. Skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć zatem konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ nadzoru dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się następnie do art. 1a) pkt 12 a) tiret 4, art. 80, art. 67 § 2 u.p.e.a. i podkreślił, że przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 4 lipca 2012r. zawierało wszystkie wymagane prawem elementy i spełniało wymogi określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Organ nadzoru nie dopatrzył się również jakichkolwiek uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego odpowiadał bowiem wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001r., Nr 137, poz. 1541). Zajęcie zostało ponadto podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności oraz Spółce. Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze Spółki kwestii niedopuszczalności egzekucji z uwagi na prowadzenie jej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i kilku komorników, organ nadzoru wyjaśnił, iż powyższy zarzut jest niezasadny. W rozpatrywanym przypadku nie doszło bowiem do zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do tego samego rachunku bankowego. Wobec powyższego żądanie Spółki wyznaczenia jednego organu do prowadzenia egzekucji było bezpodstawne. Ponadto skarga na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. nie obejmuje swoim zakresem możliwości żądania przez zobowiązanego wyznaczenia jednego organu egzekucyjnego do prowadzenia egzekucji w trybie i na zasadach właściwych dla danego organu egzekucyjnego tj. administracyjnego bądź sądowego. W zażaleniu z dnia 3 grudnia 2013r. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia z dnia [...] listopada 2013r. W uzasadnieniu ponowiła argumenty zawarte w skardze z dnia 3 sierpnia 2012r. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. Minister Finansów utrzymał w mocy powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] listopada 2013r. Minister podzielił stanowisko organu nadzoru co do tego, że dokonując zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia 4 lipca 2012r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. nie naruszył przepisów prawa regulujących kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają bowiem tylko działania organu egzekucyjnego i egzekutora odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Natomiast Spółka w żadnym stopniu nie wskazała i nie uzasadniła swoich zastrzeżeń wobec samych czynności egzekucyjnych podjętych w sprawie. Według Ministra powoływany zarówno w treści skargi, jak i zażalenia Spółki zarzut prowadzenia egzekucji przez więcej, niż jeden organ egzekucyjny (Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. i kilku komorników), w związku z czym konieczne jest wyznaczenie jednego organu egzekucyjnego, nie dotyczył bezpośrednio dokonanych przez organ egzekucyjny czynności zajęcia rachunku bankowego, a także nie zarzucał tym czynnościom uchybień obowiązującym przepisom prawa w tym zakresie. Minister podkreślił ponadto, że dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie wierzytelności okazało się nieskuteczne, zaś z akt sprawy nie wynika, aby wystąpił zbieg egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową do tego samego rachunku bankowego. Z tych też względów zarzut Skarżącej był bezpodstawny. W skardze z dnia 19 lutego 2015r. Spółka wniosła o uchylenie w całości powyższego postanowienia Ministra Finansów, wskazując, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, nie precyzując jednak, na czym naruszenie to polega. W odpowiedzi z dnia 24 marca 2015r. na skargę z dnia 19 lutego 2015r. Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej zwana: "P.p.s.a."). W świetle akt sprawy nie zachodzą wyżej określone przesłanki uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie "czynności egzekucyjnych". W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1996r. sygn. akt SA/Kr 206/96, LEX 29274). Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z: 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07, dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych. Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż w treści wniesionej skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, podniesiono okoliczności związane z prowadzeniem egzekucji administracyjnej wobec Skarżącej, jednakże nie odnoszące się do zagadnienia prawidłowości sposobu i formy dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Sąd podziela stanowisko Ministra Finansów wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wskazywane przez Skarżącego okoliczności nie mogą być podstawą wniesienia skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., gdyż nie dotyczą one sposobu i formy dokonania czynności egzekucyjnej, jaką było zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Zdaniem Sądu organy obu instancji, jak wynika z akt sprawy, w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Sposób dokonania tych czynności, w ocenie Sądu, odpowiada przepisom art. 80 u.p.e.a., a forma zawiadomienia spełnia wymagania wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Sąd, biorąc powyższe pod uwagę, uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak również nie stwierdzając innych naruszeń prawa, skargę jako nieuzasadnioną oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.