III SA/Wa 885/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Przedsiębiorstwo [...] sp. z o.o. w Z. wniosło o zwolnienie z obowiązku zapłaty wpisu sądowego, motywując to trudną sytuacją finansową. W związku z tym pismem z 26 maja 2015 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania wypełnionego formularza PPPr oraz dodatkowej dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego. W wykonaniu tego wezwania Skarżąca przesłała żądany formularz, w którym powołała się na fakt zablokowania wszystkich jej kont bankowych, środków ruchomych i nieruchomości. Skarżąca wskazała, że działanie organów skarbowych uniemożliwiło jej odzyskanie zwrotu podatku VAT, co w efekcie doprowadziło do strat finansowych i konieczności zwolnienia kilkudziesięciu pracowników. Z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Skarżąca zaznaczyła, że przedstawia zajęcie urzędu skarbowego. Rachunków nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Udziałów w innych podmiotach Skarżąca nie posiada. W lutym 2006 r. "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z 5 funkcjonariuszy CBŚ" ukradła Skarżącej 9 kartonów z dokumentami i od tego czasu nie jest ona w stanie udzielić informacji o należnościach i zobowiązaniach. Wartość środków trwałych określiła na kwotę 2.854.004,84 zł. Za ubiegły rok Skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 2.932,15 zł, zaś saldo na rachunkach bankowych wynosi "0". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania wniosku Skarżącej należy poczynić uwagę natury ogólnej. Otóż co prawda w formularzu PPPr nie wypełniła ona rubryki 4, niemniej referendarz sądowy przyjął, że granice swojego żądania Skarżąca zakreśliła w piśmie z 20 maja 2015 r. będącym odpowiedzią na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Podniosła wówczas, iż nie ma środków na wpłatę tego wpisu, w związku z czym prosi o "zwolnienie z jego wniesienia". W tej sytuacji referendarz sądowy odstąpił od wezwania Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego wniosku, uznając, iż wiążący dla niego jest zakres żądania wytyczony w treści wspomnianego pisma. Z powyższego wynika więc, że Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem okoliczności, na których Skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały jedynie opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżąca nie dostarczyła dokumentów uzupełniających wniosek. Nie przesłała mianowicie zeznania podatkowego, bilansu i rachunku zysków i strat, deklaracji VAT, zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2015 r. Skarżąca oświadczyła jedynie, że z żądanych dokumentów nie będzie wynikał brak środków. Także do złożenia oświadczenia Skarżąca ograniczyła wykonanie wezwania do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Wyjaśniła, że rachunków tych nie opłaca, stąd też bank zawiesił ich funkcjonowanie. Brak informacji o należnościach i zobowiązaniach uzasadniła natomiast kradzieżą dokumentów jakiej miała się dopuścić "zorganizowana grupa przestępcza składająca się z 5 funkcjonariuszy CBŚ". Skarżąca mimo deklaracji, że "przedstawia zajęcie Urzędu Skarbowego w Z. " dokumentu tego nie przedstawiła. To wszystko sprawia, że referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny jej stanu finansowego i możliwości płatniczych. Jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny przedstawionej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej strona zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Co istotne Skarżąca miała świadomość ciążącego na niej obowiązku, gdyż niniejsze postępowanie nie jest pierwszym jakie zainicjowała i nie jest pierwszym, w którym uchyliła się od wykonania wezwania do udzielenia dodatkowych informacji o stanie majątkowym i dochodach. Bierna postawa Skarżącej nie spotkała się z aprobatą, czemu dano wyraz choćby w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 września 2014 r., II FZ 1173/14; 7 lipca 2014 r., I FZ 193/14. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.