III SA/Wa 889/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-11
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, która wykazała trudną sytuację materialną, mimo wcześniejszego uzyskiwania dochodów z działalności gospodarczej, która ustała w wyniku zdarzenia losowego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący wykazał niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wcześniejszych dochodów z działalności gospodarczej, utrata tego źródła utrzymania w wyniku pożaru gospodarstwa oraz posiadanie jedynie zasiłku stałego uzasadniały przyznanie pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i utrzymywanie się z zasiłku oraz pomocy rodziny. W uzasadnieniu podał, że jego gospodarstwo, będące jedynym źródłem utrzymania, spłonęło. Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów, skarżący wykazał dochody z działalności gospodarczej za lata 2011-2012, ale jednocześnie przedłożył decyzję o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 316 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części zaległości w liniowym podatku dochodowym za lata 2005 - 2011 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżący S. B. na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada środków na życie. Utrzymuje się z zasiłku w wysokości 316 zł oraz z pomocy rodziny (żywność).
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką (ur. w [...] r.), posiada gospodarstwo, które w styczniu 2013 r. uległo spaleniu. Skarżący wyjaśnił, że gospodarstwo, które wynajmował było jego jedynym źródłem utrzymania.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty z którego wynika, że w 2012 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał dochód w kwocie 41.647,88 zł, a 2011 r. dochód w kwocie 45.231,83 zł. Skarżący przedłożył również decyzję Prezydenta Miasta P. przyznającą od [...] stycznia 2013 r. zasiłek stały w kwocie 316 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych po 500 zł w dwóch innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem tj. w sprawach o sygn. III SA/Wa 887/13 i III SA/Wa 888/13.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi zasiłek w wysokości 316 zł. Skarżącemu w utrzymaniu pomaga rodzina. Skarżący utrzymywał się z wynajmu gospodarstwa jednakże dochód ten utracił wskutek pożaru tegoż gospodarstwa w styczniu 2013 r.
Z przedstawionych materiałów wynika ponadto, że Skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać spieniężony na potrzeby uiszczenia kosztów sądowych.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło