III SA/Wa 891/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący, M. C., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, iż nie posiada środków do życia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i dwiema małoletnimi córkami Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Pismem z 4 kwietnia 2011 r. Skarżący został wezwany, na adres pełnomocnika do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy. W odpowiedzi nadesłał dokumenty sporządzone w języku norweskim. Postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewystarczające zobrazowanie jego kondycji finansowej i rodzinnej. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sąd wskazuje, ze prawo pomocy osobie fizycznej we wnioskowanym w sprawie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Według Sądu podstawowym, warunkiem przyznania Skarżącemu prawa pomocy jest przedstawienie przez niego sytuacji majątkowej, w której znajduje się, w tym – w szczególności, należyte wykonanie wezwania Sądu. Z użytego przez ustawodawcę w art. 246 § 1 p.p.s.a. wyrażenia "...gdy wykaże..." wynika, że ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 27 maja 2010 r. II FZ 255/10). Sąd, badając sprawę, ma na uwadze to, że przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 199 p.p.s.a.), będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 19 maja 2010 r. II FZ 156/10). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zachodzą przesłanki do zastosowania art. 246 p.p.s.a. We wniosku Skarżący oświadczył, iż nie posiada dochodów oraz środków do życia. Sąd wezwał go więc do uzupełnienia informacji o jego stanie majątkowym i rodzinnym. Z akt sprawy wynika, że mimo niewadliwego wezwania i doręczenia Skarżącemu wezwania o nadesłanie informacji o jego sytuacji materialnej, nie przedłożył on wszystkich żądanych informacji. Co więcej – jak wynika z pisma przewodniego - zwrot podatku oraz dokumenty bankowe, które przedłożył sporządzone zostały w języku norweskim. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy podkreślić, iż wezwanie z 4 kwietnia 2011 r. precyzyjnie określało jakie dokumenty są potrzebne do oceny wniosku a także jakie dane budzą wątpliwości. Brak prawidłowej reakcji na wspomniane wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Jego oświadczenie nie może stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą dla dokładnej i rzetelnej oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Stwierdzić więc należy, że brak przedłożenia wszystkich żądanych dokumentów źródłowych, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakiegokolwiek pisma wyjaśniającego przyczyny braku ich złożenia rodzi wątpliwości co do zasadności wniosku. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec nieprzedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, nie jest możliwe stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy Skarżący spełnia przesłankę uzasadniającą przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów źródłowych nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości kształtuje się sytuacja materialna Skarżącego i jego rodziny oraz, czy rzeczywiście Skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego rodziny. W związku z tym na podstawie przedstawionego przez Skarżącego materiału dowodowego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.