III SA/Wa 891/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę W dniu [...] października 2009r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. orzekł decyzją o odpowiedzialności podatkowej M. C.– Skarżącego w niniejszej sprawie, jako członka zarządu "R." Sp. z o. o. za zaległość tej Spółki w podatku od towarów i usług za luty 2004r. Decyzja ta została doręczona w trybie art. 150 § 2 w zw. z art. 150 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - O.p. (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p." w dniu 17 listopada 2009r. W dniu 30 kwietnia 2010r. (data stempla pocztowego) Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentując, że zgodnie ze złożonym oświadczeniem do [...] Urzędu Wojewódzkiego Wydział Spraw C. z dnia [...] października 2008r. poinformował właściwy organ, iż przebywa poza Polską. W związku z powyższym decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] października 2009r. nie została należycie doręczona, z uwagi na fakt, że Skarżący przebywał poza Polską i nie miał możliwości zapoznania się z nią. Skarżący podniósł również, że w dniu 21 kwietnia 2009r. E. M. poinformowała organ o fakcie, iż Skarżący znajduje się poza Polską. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że informację o spornej decyzji podjął dopiero w dniu 27 kwietnia 2010r. w [...] Urzędzie Skarbowym W., czego dowodem jest złożony w aktach sprawy wniosek o skserowanie akt sprawy. Postanowieniem z [...] stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do jego wniesienia. Organ podkreślił, że Skarżący nie spełnił wymogu uprawdopodobnienia, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy. Powołana przez Skarżącego okoliczność zmiany miejsca zamieszkania poza granicami Polski nie znajduje potwierdzenia w materiałach postępowania. Organ wyjaśnił, że przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalił adres Skarżącego właściwy do dokonania doręczeń korespondencji. Wskazał, że pismem z dnia 28 sierpnia 2008r. Urząd do Spraw C. Biuro Informatyki i Ewidencji C. poinformował, że w prowadzonych w formie elektronicznej przez Szefa Urzędu do Spraw C.oraz Wojewodów figuruje M.C., któremu Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 2006r. wydał zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE, a także, że podczas postępowania c. podał adres [...],[...]. W dniu 17 września 2008r. wpłynęło także do [...] Urzędu Skarbowego w W. pismo Centrum Personalizacji i Dokumentów MSWiA znak: CPD-V-07493-15305-108 z dnia 8 września 2008r., w którym poinformowano, że Skarżący ma zarejestrowany pobyt czasowy od dnia 27 lipca 2007r. do dnia 30 listopada 2011r. pod adresem [...], gm. P., ul. [...]. W związku z powyższym, skoro organ prowadząc postępowanie w zakresie odpowiedzialności członka zarządu nie był w posiadaniu informacji dotyczących zmiany adresu zamieszkania Skarżącego, to prawidłowo kierował pisma w niniejszej sprawie na jego adres zamieszkania, figurujący w bazie tamtejszego Urzędu. W konsekwencji organ stwierdził, że Skarżący nie dołożył należytej staranności, by nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie przez Skarżącego terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślił, że w związku z uznaniem decyzji za doręczoną w dniu 17 listopada 2009 r., termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 1 grudnia 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucając naruszenie art. 108 § 3 O.p. z uwagi na brak doręczenia decyzji Skarżącemu, co spowodowało brak możliwości odwołania od decyzji, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W jego ocenie spełnił wszystkie przesłanki określone w art. 162 O.p., które warunkują przywrócenie terminu, w związku z czym organ winien był wydać stosowne postanowienie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 162 § 1 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. W przedmiotowym więc przepisie, wbrew temu co podnosi Skarżący, pojawia się jednak element winy, która jak trafnie wskazał organ, może przyjąć postać winy umyślnej, bądź lżejszej jej postaci, czyli niedbalstwa. Z kolei § 2 ww. artykułu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z ww. przepisu wynika wprawdzie, że wystarczy uprawdopodobnić, a nie udowodnić brak winy w niedotrzymaniu terminu, jednakże należy zgodzić się z organem, że przesłanki niedotrzymania terminu muszą istnieć obiektywnie i muszą stanowić przeszkodę nie do przezwyciężenia. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można bowiem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Bezsporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Skarżący wniósł w ustawowym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia (26 kwietnia 2010 r. – Skarżący dowiedział się w [...] Urzędzie Skarbowym w W. o wydaniu decyzji, [...] kwietnia 2010 r. - złożył wniosek). Poza sporem jest też, że Skarżący składając przedmiotowy wniosek jednocześnie złożył odwołanie od decyzji, tj. dopełnił czynności dla której ustanowiony był termin. Sporna natomiast pozostaje kwestia uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu przez niego terminowi do złożenia odwołania. W związku z powyższym istotna dla rozpoznania przedmiotowej sprawy jest więc ocena przyczyn, dla których Skarżący nie dotrzymał terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności to, czy dołożył on należytej staranności aby terminu takiego dotrzymać. Zauważyć bowiem trzeba, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (a więc zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także jej lżejszej postaci - niedbalstwa. Za niedbalstwo należy z kolei rozumieć niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Jakiekolwiek zaś niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie uniemożliwia przywrócenie terminu. Jako przyczynę złożenia odwołania po terminie Skarżący wskazał wyjazd na stałe do N.i, o czym ma świadczyć zwrot zaświadczenia o zarejestrowaniu na pobytu obywatela UE. W ocenie Sądu, organ skarbowy prawidłowo ustalił, iż powoływana przez skarżącego jako przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania okoliczność opuszczenia terytorium Polski, nie mogła być uznana za sytuację nagłą, nieprzewidywalną, a zatem taką przeszkodę w terminowym dopełnieniu określonej czynności procesowej, której strona nie mogła przewidzieć. W takiej sytuacji, nie może wyłączać zawinienia fakt czasowego przebywania zainteresowanego poza miejscem stałego zamieszkania, jeżeli doszło w tym czasie do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 5 września 2002 r., sygn. akt I SA/Ka 1313/01, LEX nr 75179; wyrok NSA z 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307). Jak wskazał organ podatkowy, w aktach sprawy brak było jakiejkolwiek wzmianki o wyjeździe, nie została ona również zarejestrowana przez organy odpowiedzialne za prowadzenie odpowiednich rejestrów dotyczących ewidencji c., o czym świadczy pismo, datowane na dzień 12 lutego 2009r. nr BIEC-417-417/10/EW Urzędu do Spraw C. Biuro Informatyki i Ewidencji C., będące na odpowiedzią na zapytanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 1 lutego 2010r., a także pismo Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010r. [...]. Także w piśmie z dnia [...] października 2010r. [...] Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie Wydział Spraw C. Oddział Legalizacji Pobytu nr [...], organ poinformował, że nie może jednoznacznie potwierdzić dokonania przez Skarżącego zwrotu zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela Unii Europejskiej oraz jego wjazdu na stale z Polski. W ocenie Sądu, samo zgłoszenie wyjazdu nie stanowi dowodu potwierdzającego wyjazd z kraju. Strona nie uprawdopodobniła bowiem w żaden inny sposób zaistnienia tej okoliczności, pomimo że to na niej ciąży obowiązek uprawdopodobnienia w tym zakresie, jak również to ona dysponuje możliwościami wykazania dowodów potwierdzających wskazywane okoliczności. Ponadto z treści pełnomocnictwa z dnia 9 kwietnia 2010r. udzielonego dla r. pr. P. S. wynika, że do tego dnia Skarżący posługiwał się adresem: ul. [...],[...] co potwierdza, że do tego własnie dnia wskazany adres był wciąż aktualny i właściwy do doręczeń. W ocenie Sądu, skoro Skarżący nie podjął stosownych kroków w celu zabezpieczenia swoich interesów, niewątpliwie dopuścił się winy co najmniej w jej w lżejszej postaci, tj. niedbalstwa. W konsekwencji stwierdzić zaś należy, że powołane przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Analizując prowadzone przez organy podatkowe postępowanie, Sąd nie dopatrzył się również uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.