III SA/Wa 891/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-31

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wystarczających dowodów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową i dochodową, a także nie dostarczyła tłumaczeń dokumentów sporządzonych w języku obcym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej niemożności poniesienia tych kosztów. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów źródłowych, w tym tłumaczeń na język polski dokumentów sporządzonych w języku obcym, uniemożliwił sądowi jednoznaczną ocenę sytuacji majątkowej i dochodowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, twierdząc, że nie posiada środków do życia. Z oświadczenia wynikało, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i dwiema córkami, nie posiadając majątku ani dochodów. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów źródłowych, na co skarżący nadesłał dokumenty w języku norweskim. Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oraz stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący, M. C., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, iż nie posiada środków do życia. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i dwiema małoletnimi córkami Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Pismem z 4 kwietnia 2011 r. Skarżący został wezwany, na adres pełnomocnika r. pr. P. S., do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jego stan majątkowy. W odpowiedzi nadesłał dokumenty sporządzone w języku norweskim. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Sygn. akt III SA/Wa 891/11 Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 100 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów i wyjaśnień obrazujących jego kondycję finansową i rodzinną takich dokumentów nie złożył. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego przesłał jedynie dokumenty sporządzone w języku norweskim. Z pisma przewodniego wynika, że są to dokumenty bankowe oraz zwrot podatku dochodowego za 2010 r. Wskazać ponadto należy że językiem urzędowym przed sądami polskimi jest język polski (art. 5 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.; w związku z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.). Jeżeli zatem niezbędny dokument sporządzony został w języku obcym, należy przedłożyć jego tłumaczenie na język polski. W języku polskim winna też być kierowana do sądu wszelka korespondencja. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta sprawy. Sygn. akt III SA/Wa 891/11 Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący ani jego konkubina nie posiadają dochodów ani majątku, mają natomiast na utrzymaniu dwie małoletnie córki. Stwierdzić zatem należy, że informacje te nie są wystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, gdyż na ich podstawie nie można stwierdzić jednoznacznie jaka jest faktycznie sytuacja wnioskodawcy i jego rodziny (jakie są jego dochody i koszty utrzymania oraz w jaki sposób Skarżący oraz jego rodzina się utrzymują). Wątpliwości dodatkowo potęguje fakt, że Skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego), którego koszty usług zapewne ponosi. Należy zatem stwierdzić, iż Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło