III SA/Wa 90/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15/03/2017 r. po rozpoznaniu wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /11/2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi; 2. odmówić przyznania Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Strona skarżąca, tj. S.S. , zwrócił się , m.in. na formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Z treści uzasadnienia wniosku wynika, że domaga się poprzez zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona Skarżąca wskazała, także w wykonaniu wezwania urzędnika sadowego, że osiąga miesięczny dochód w wysokości 944 zł (emerytura). Wcześniej uzyskiwała rentę. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe uzyskuje dodatek mieszkaniowy od 10/2016 r. do 02/2017 r. w wysokości 30 zł. Skarżący skorzystał z "bezpłatnej pomocy prawnej" w Z., lecz pomoc ta nie obejmuje ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Miesięcznie wydaje na czynsz, lekarstwa, media, środki czystości, odzież – ok 700 zł. Powołał się na swój wiek ([...] lat) i stan zdrowia. Do wniosku załączył raport z obrotów na koncie, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, zaświadczenie o wysokości świadczenia z ZUS i in. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wymagalne w sprawie koszty sadowe obejmują wpis od skargi w wysokości 400 zł – stąd zakres rozstrzygnięcia w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wyrażony w sentencji. Przedwczesne byłoby bowiem zwalnianie Skarżącego od kosztów jeszcze niewymagalnych. Przede wszystkim należy zauważyć, że sytuacja życiowa Skarżącego nie wyklucza wygospodarowania przez niego jakichkolwiek środków na poczet kosztów postępowania. Z zestawienia osiąganych dochodów i wydatków wynika bowiem, że Skarżący dysponuje bowiem wolną kwotą, którą może gospodarować. Tymczasem z informacji nadesłanej przez Stronę wynika, że dysponuje ona stałym dochodem - nie tylko z emerytury, ale także z zasiłku mieszkaniowego Jednakże wspomniana zdolność do ponoszenia kosztów postepowania wynikającą z zadeklarowanej kwoty dochodu (ok 900 zł) należy miarkować wiekiem Skarżącego ([...] lat), stanem zdrowia, strukturą ponoszonych miesięcznie, koniecznych wydatków, która wynika ze złożonego zestawienia. W ocenie referendarza, ani koszt czynszu, ani koszt poratowania zdrowia nie powinny ustępować pierwszeństwa należnościom z tytułu kosztów postępowania. Stąd rozstrzygnięcie wyrażone w sentencji. Referendarz sadowy uważa bowiem, ze prowadzenie sporu, zwłaszcza z organami podatkowymi, który został zainicjowany bez woli Strony, jest jednym tylko z elementów składających się na egzystencje Strony, a nie jedynym jej celem życia. Zarazem referendarz sądowy zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. na etapie skargi, do toczenia sporu nie jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika. W tego rodzaju postępowaniach Sad z urzędu bada legalność (zgodność z prawem całej sprawy, niezależnie od zarzutów skargi. Dlatego, urzędnik sądowy, mając wiedzę o zakresie badania sprawy przez Sąd I instancji (art. 133 i art. 134 P.p.s.a.), jak też o obowiązku czuwania przez Sąd ten, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.), niezależnie od zadeklarowanej wolnej kwocie środków uzyskiwanych po zaspokojeniu miesięcznych potrzeb, zadecydował – ale tylko na tym etapie postępowania - o odmowie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z tych powodów, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.