III SA/Wa 90/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-23

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Monika Barszcz, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które dokumentują transakcje nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury dokumentowały transakcje, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie dochował należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, co jest warunkiem koniecznym do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z przepisami ustawy o VAT oraz orzecznictwem TSUE.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła prawa podatnika (M.I.) do odliczenia podatku naliczonego VAT za okres od kwietnia do grudnia 2013 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia z faktur wystawionych przez firmy C., M., I. oraz A., wskazując na brak rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i niedochowanie przez podatnika należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak domniemania dobrej wiary i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz, sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi M.I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy wydaną wobec M.I. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] lipca 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2013 r. Jak wynika z akt sprawy wskutek przeprowadzonej kontroli podatkowej stwierdzono nieprawidłowości polegające na tym, że Skarżący zawyżył podatek naliczony przez rozliczenie faktur VAT wystawionych przez firmy: C., M., I. oraz A., które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Nadto Skarżący zawyżył podatek naliczony przez: - odliczenie podatku z faktury wystawionej na rzecz innego podmiotu, tj. B.; - odliczenie podatku z faktur dokumentujących zakup paliwa LPG do samochodu osobowego marki Nissan Terrano, - odliczenie podatku z faktury dotyczącej usługi transportowej, na której jako wystawca figuruje firma A. W toku kontroli podatkowej stwierdzono także zawyżenie podatku naliczonego w deklaracji VAT-7 w stosunku do wysokości tego podatku wynikającej z ewidencji, jak również zaniżenie podatku należnego przez niewykazanie sprzedaży netto potwierdzonej wpłatami na rachunek bankowy z tytułu sprzedaży towarów za pośrednictwem portalu Allegro. W efekcie decyzją z [...] lipca 2018 r. organ I instancji określił Skarżącemu kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2013 r. oraz za poszczególne miesiące od września do grudnia 2013 r., określił kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, w tym do przeniesienia na następny miesiąc za czerwiec 2013 r. oraz poszczególne miesiące od września do grudnia 2013 r. oraz umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2013 r. Od tej decyzji Skarżący odwołał się. Rozpoznając to odwołanie Dyrektor wskazał na wstępie, że Skarżący kwestionuje jedynie ustalenia dotyczące transakcji z firmami: C., M., I. oraz A. Dalej przytoczył szczegółowo poczynione w stosunku do tych podmiotów ustalenia, a następnie zgodził się z organem I instancji, że faktury wystawione przez te podmioty nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń w obrocie gospodarczym. Podjęte przez nie czynności formalne, polegające na zarejestrowaniu działalności w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, miały na celu stworzenie pozorów legalności działania w obrocie gospodarczym. Dyrektor zauważył, że T.N. nie był zarejestrowanym podatnikiem VAT. Z kolei zgłoszonym przez M.L. przedmiotem działalności gospodarczej miały być specjalistyczne roboty budowlane (tymczasem faktury od tego podmiotu dotyczą usług IT, usług transportowych, pośrednictwa w sprzedaży czapek). Dalej organ odwoławczy wskazał, że P.M. - jak sam przyznał - nie prowadził działalności gospodarczej w okresie, w którym wystawiono faktury, posiada umiejętności wyłącznie w zakresie naprawy sprzętu komputerowego, nie posiada uprawnień oraz pojazdu stosownych do świadczenia usług transportowych. Natomiast G.S. zmarł blisko rok przed wystawieniem faktury, w posiadaniu której był Skarżący. Dodał, że poza zakwestionowanymi fakturami VAT brak jest jakichkolwiek dowodów świadczących o tym, że sporne dostawy i usługi miały miejsce pomiędzy podmiotami wskazanymi na fakturach. To wszystko – zdaniem Dyrektora – doprowadziło organ I instancji do zasadnego wniosku, że Skarżącemu nie przysługiwało prawo do zaewidencjonowania spornych faktur w rejestrach zakupów, i w konsekwencji prawo do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego. Za prawidłowy uznał także wniosek tego organu, że Skarżący nie dochował należytej staranności przy nawiązywaniu współpracy z kontrahentami podejmującymi bezprawne działania. Zdaniem Dyrektora złożone przez Skarżącego wyjaśnienia co do "współpracy" z A. potwierdzają świadome przyjęcie fikcyjnej faktury. W pozostałych zaś przypadkach chodzi o wystawienie faktur mających na celu zalegalizowanie obrotu towarami i usługami niewiadomego pochodzenia. Zarzucając Skarżącemu niedochowanie należytej staranności organ odwoławczy wskazał na takie okoliczności jak: - brak zainteresowania czy dostawcy zatrudniają pracowników, posiadają odpowiednią infrastrukturę, stosowne zaplecze magazynowe, transportowe niezbędne do prowadzenia działalności, - brak weryfikacji czy podmioty, z którymi współpracował prowadzą działalność gospodarczą w miejscu oznaczonym jako siedziba przedsiębiorcy; -brak pamięci Skarżącego lub bardzo ogólnikowe i nieweryfikowalne stwierdzenia odnośnie do zakwestionowanych faktur i brak zainteresowania źródłem pochodzenia towaru, warunkami prowadzenia działalności przez kontrahentów, - zawieranie transakcji z nieznanym podmiotem bez jakichkolwiek zabezpieczeń, brak pisemnych umów, rozliczenie gotówkowe bez dowodów potwierdzających tę okoliczność. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p.") przez pozbawienie Skarżącego prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy korzystał on z domniemania dobrej wiary podatnika i nie mógł mieć świadomości oszukańczego charakteru transakcji; - art. 122 O.p. przez uwzględnienie jedynie tych okoliczności, które przemawiały na niekorzyść Skarżącego, a z przepisu tego wynika obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przy czym zgodnie z art. 235 O.p. powyższa zasada powinna być realizowana również w postępowaniu odwoławczym; - art. 123 § 1 w zw. z art. 181 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej przez oparcie kluczowych w sprawie ustaleń o dowody zgromadzone w postępowaniach kontrolnych dotyczących innych podmiotów gospodarczych, a więc postępowań, w których podatnik nie był stroną postępowania, a tym samym uniemożliwienie mu bezpośredniego i czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności w przesłuchaniach świadków; - art. 191 O.p. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek pominięcia wielu istotnych dla sprawy dowodów i oparcie rozstrzygnięcia tylko o dowody i fakty przemawiające na niekorzyść Skarżącego, co również stoi w oczywistej sprzeczności z zasadą prowadzenia przez organ podatkowy postępowania w sposób budzący zaufanie do organów kontrolnych oraz w sprzeczności z zasadą in dubio pro tributario, - błąd w ustaleniach faktycznych, który miał istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez uznanie, wbrew logice i doświadczeniu życiowemu, że Skarżący mógł podjąć działania celem ustalenia szeroko rozumianej rzetelności swoich dostawców, przez zgromadzenie takich dokumentów jak: umowy z kontrahentami, potwierdzenia rozliczeń gotówkowych, ofert, zamówień, protokołów odbioru, w sytuacji gdy urzędy skarbowe dysponujące zapleczem władztwa państwowego, w toku wielomiesięcznych okresów prowadzenia działalności gospodarczej przez zakwestionowanych kontrahentów Skarżącego nie potrafiły ustalić, a w konsekwencji wyegzekwować od tych podmiotów prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z obowiązującym prawem. Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz.1054 ze zm., dalej jako: "u.p.t.u."), przez jego błędną wykładnię, polegającą na pozbawieniu strony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur, w sytuacji gdy organy podatkowe nie wykazały na podstawie obiektywnych przesłanek, że Skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje mające stanowić podstawę faktyczną do odliczenia podatku naliczonego związane były z przestępstwem popełnionym przez kontrahentów Skarżącego, a ciężar dowodu dotyczący udowodnienia tych okoliczności ciążył na organie podatkowym, zaś postawa organów podatkowych nie jest również zgodna z zasadą oficjalności i legalizmu; - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. przez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wszystkie faktury dokumentują faktyczne transakcje handlowe, a organy kontroli skarbowej przez cały okres działalności nieuczciwych kontrahentów Skarżącego nie podjęły żadnych działań przewidzianych prawem, celem udaremnienia prowadzenia tego typu działalności gospodarczej; - art. 2 ust. 1 oraz art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy przez naruszenie zasady neutralności podatku VAT i naruszenie prawa Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczył prawa Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez C., M.L., I. oraz A. Organy podatkowe wskazywały, że Skarżący co najmniej nie zachował należytej staranności w kontaktach z tymi podmiotami, ponieważ nie podjął działań w celu weryfikacji wskazanych kontrahentów a tym samym upewnienia się czy realizowane transakcje nie były dotknięte oszustwem i czy faktury dokumentują rzeczywiste transakcje. Punktem wyjścia do oceny czy w rzeczywistości tak było jest analiza dowodów zebranych w niniejszej sprawie. Na wstępie trzeba wskazać, że skarżący, poza formalnymi dokumentami, nie podjął żadnych czynności zmierzających do potwierdzenia wiarygodności wskazanych wyżej podmiotów. Nie ustalał tożsamości osób, od których nabywał towary lub usługi. Podjęcie już tej jednej czynności, a mianowicie wylegitymowanie osób wystawiających faktury pozwoliłoby Stronie stwierdzić, że nie ma do czynienia w właścicielami wskazanych wyżej podmiotów. W odniesieniu do C. ustalono, że podmiot ten wystawił na rzecz Strony w dniu [...] października 3013r. fakturę na zakup 39 ton soli drogowej. Za ww. towar zapłacono gotówką. Ponadto T.N. nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie składał deklaracji podatkowych a w przedmiocie działalności gospodarczej miał wpisane pozaszkolne formy edukacji. W tym miejscu należy stwierdzić, że skarżący pomimo możliwości wystąpienia do Urzędu Skarbowego z zapytaniem czy kontrahent jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, zaniechał tego. To zaniechanie należy ocenić po stronie skarżącego jako brak należytej staranności w kontaktach handlowych. Ponadto brak było możliwości przesłuchania T. N. ze względu na nieznane miejsce zamieszkania. W przypadku M. L. również transakcje zostały przeprowadzone w formie gotówkowej. Zgłoszona działalność M. L. dotyczyła usług budowlanych, natomiast faktury dokumentują usługi informatyczne, transportowe oraz zakup 2000 czapek. M. L. nie odpowiadał na wezwania organów podatkowych. W odniesieniu do I. organ podatkowy wskazał, że nie składał on deklaracji VAT-7 od czerwca 2009 r. Do protokołu przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...] września 2016 r. P.M. zeznał, że działalność gospodarczą prowadził od 2008 lub od 2009 do 2011 r. w zakresie usług informatycznych. Za okres objęty kontrolą nie posiadał żadnych dokumentów. Od 2011 r. pracuje na umowę o pracę w S. sp. z o.o. Poprosił byłą żonę o wykreślenie jego działalności z rejestrów ale nie dokonała tego. Zabrała firmowy laptop oraz dokumenty księgowe i wyprowadziła się. O niezałatwieniu formalności rejestracyjnych dowiedział się w toku poprzedniej kontroli prowadzonej za okres styczeń - wrzesień 2013. Po tej kontroli osobiście złożył dokumenty dot. zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Nigdy nie prowadził żadnych szkoleń, ponieważ nie potrafi tego robić. Nigdy nie świadczył usług reklamowych. Nie wystawiał też żadnych faktur. P.M. zeznał, że nie zna firmy A. Posiada umiejętności wyłącznie do naprawy sprzętu komputerowego. Nie świadczył nigdy usług transportowych, ponieważ nie posiadał środków transportu poza samochodem osobowym. Zdaniem Sądu, skoro wystawca faktury nie zna Skarżącego, nie prowadził w tym czasie żadnej rzeczywistej działalności gospodarczej, nie wystawiał faktur, zaprzecza, że mógłby taką działalność wykonywać, o której mowa w spornych fakturach, ze względu na brak umiejętności lub sprzęt, to trudno uznać, że faktury te dokumentują rzeczywiste transakcje. Jeżeli chodzi o faktury wystawione przez A., to po pierwsze należy zauważyć, że kontrahent zmarł rok przed wystawieniem faktury. Zatem z oczywistych względów z tego powodu już nie można uznać tej faktury jako stanowiącej podstawę do odliczenia podatku naliczonego. Ponadto z wyjaśnień podatnika wynika, pomijając sam fakt śmierci P. S., że P. S. wykonał na jego rzecz usługę cateringową oraz transportową, ale powiedział, że kto inny wystawi fakturę ale tylko na usługę transportową. Zdaniem Sądu, godzenie się na taki sposób dokumentowania usług świadczy w tym momencie nie tylko o braku należytej staranności ale i o świadomości skarżącego. Należy zauważyć z kolei, że złożone przez Stronę wyjaśnienia czy też odpowiedzi do protokołu przesłuchania w charakterze świadka są ogólnikowe. Nie zostały bowiem wskazane wiarygodne dowody, czy też nawet informacje potwierdzające stanowisko Strony o realności zakwestionowanych w skarżonej decyzji transakcji z wymienionymi wyżej podmiotami. Ponadto podjęte przez wskazane wyżej podmioty czynności formalne. polegające na zarejestrowaniu działalności w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, miały na celu stworzenie pozorów legalności działania w obrocie gospodarczym. Pan T.N. nie był nawet zarejestrowanym podatnikiem VAT. Zgłoszonym przez Pana M.L. przedmiotem działalności gospodarczej miały być specjalistyczne roboty budowlane (tymczasem faktury od tego podmiotu dotyczą usług lT, usług transportowych, pośrednictwa w sprzedaży czapek). Pan P.M. -jak sam przyznał - nie prowadził działalności gospodarczej w okresie, w którym wystawiono faktury posiada umiejętności wyłącznie w zakresie naprawy sprzętu komputerowego, nie posiada uprawnień oraz pojazdu stosownych do świadczenia usług transportowych. Natomiast Pan G.S. zmarł blisko rok przed wystawieniem faktury, w której posiadaniu była Strona. Ponadto, poza zakwestionowanymi fakturami VAT brak było jakichkolwiek dowodów świadczących o tym. że sporne dostawy i usługi miały miejsce pomiędzy podmiotami wskazanymi w fakturach. Reasumując, Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 120, art. art. 122, art. 123 § 1 oraz 191 O.p. Skoro Skarżący nie podważył prawidłowości stanu faktycznego, to w tej sytuacji nie mogły być skuteczne podniesione przez Skarżącego zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) u.p.t.u. oraz art. 2 ust. 1, art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy. Organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności. Przepis ten określa przypadki, których zaistnienie wyłącza prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Są więc one ograniczeniem podstawowej zasady podatku VAT – zasady neutralności. Interpretując ten przepis, uwzględnić należy orzecznictwo TSUE w tym zakresie. W wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft oraz Péter Dávid przeciwko Nemzeti Adó- és Vámhivatal Dél-dunántúli Regionális Adó Főigazgatósága (publ. www.curia.europa.eu) Trybunał orzekł, że: 1) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a), art. 220 pkt 1 i art. 226 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia podatnikowi prawa do odliczenia od kwoty należnego podatku od wartości dodanej kwoty tego podatku należnego lub zapłaconego z tytułu świadczonych mu usług z tego powodu, iż wystawca faktur dotyczących owych usług lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości, bez udowodnienia przez organ podatkowy na podstawie obiektywnych przesłanek, iż podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. 2) Artykuł 167, art. 168 lit. a), art. 178 lit. a) i art. 273 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie praktyce krajowej, w ramach której organ podatkowy odmawia prawa do odliczenia z tego powodu, iż podatnik nie upewnił się, że wystawca faktury za towary, których prawo do odliczenia ma dotyczyć jest podatnikiem, że dysponował on tymi towarami i był w stanie je dostarczyć oraz że wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku od wartości dodanej, albo z tego powodu, że podatnik nie posiada, poza fakturą, innych dokumentów potwierdzających spełnienie powyższych warunków, mimo że spełnione były warunki materialne i formalne powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, a podatnik nie miał przesłanek podejrzewać, że wystawca faktury dopuścił się nieprawidłowości lub przestępstwa. W powołanym wyroku Trybunał podtrzymał swoją dotychczasową linię orzeczniczą i wskazał (punkty 53 i 54), że na tle rozpatrywanych spraw C 80/11 i C-142/11 aktualne jest jego stanowisko, że tylko gdy podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje w których uczestniczy nie wiążą się z przestępstwem, czy to w zakresie podatku VAT czy w innej dziedzinie, może on domniemywać legalność tych transakcji, bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Kittel i Recolta Recycling, pkt 51). Podkreślić należy, iż Trybunał nie uznał jednak za sprzeczne z prawem Unii Europejskiej wymagania, aby podmiot przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie podatkowym (zob. podobnie wyrok z dnia 27 września 2007 r. w sprawie C-409/04, Zb.Orz. s. I 7797, pkt 65 i 68; ww. wyrok w sprawie Netto Supermarkt, pkt 24; wyrok z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie C-499/10 Vlaamse Oliemaatschappij, dotychczas nieopublikowany w zbiorze, pkt 25). Podobne stanowisko zawarł Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawach C-642/11 Stroj trans EOOD i C-643/11 ŁWK – 56 EOOD, w którym stwierdził, że prawo Unii należy interpretować w ten sposób, że art. 167 i art. 168 lit. a) dyrektywy 2006/112, a także zasady neutralności podatkowej, pewności prawa i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu, mimo że w rektyfikacji decyzji podatkowej skierowanej do wystawcy tej faktury zadeklarowany przez tego ostatniego podatek od wartości dodanej nie został skorygowany. Jeżeli jednak, wziąwszy pod uwagę oszustwa podatkowe lub nieprawidłowości popełnione przez wskazanego wystawcę lub na etapie obrotu poprzedzającym czynność służącą jako podstawa do odliczenia, czynność ta zostanie uznana za faktycznie zrealizowaną, należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej, zaś sprawdzenie tego jest zadaniem sądu odsyłającego. W wyroku tym wyrażony został pogląd, że zasady neutralności podatkowej, pewności prawa i równego traktowania nie stoją na przeszkodzie temu, aby odbiorcy faktury odmówiono prawa do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej ze względu na brak faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu - to jednak dla pozbawienia odbiorcy faktury prawa do odliczenia wykazanego w niej podatku - należy ustalić, w świetle obiektywnych danych i nie wymagając przy tym od odbiorcy faktury przeprowadzania weryfikacji nienależących do jego obowiązków, że ów odbiorca wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, iż dana czynność wiąże się z oszustwem podatkowym w zakresie podatku od wartości dodanej, zaś sprawdzenie tego jest zadaniem sądu odsyłającego, a tym samym organów podatkowych. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2013 r. (sygn. akt I FSK 429/12). Z przywołanych orzeczeń TSUE wynika, że chcąc pozbawić podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, organy powinny ustalić, czy podatnik będący odbiorcą tych faktur wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcje te wiążą się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu i czy podatnik przedsięwziął wszystkie działania, jakich można od niego racjonalnie oczekiwać, w celu upewnienia się, że dokonywana przez niego transakcja nie prowadzi do udziału w przestępstwie. W niniejszej sprawie wykazano, że nie przedsięwzięto wszystkich działań, w celu upewnienia się, że transakcje nabywania usług i towarów od wskazanych podmiotów nie prowadzą do udziału w przestępstwie. Z kolei prawo do odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 i 2 u.p.t.u. wiąże się zatem z otrzymaniem faktury, która dokumentuje rzeczywisty obrót gospodarczy. Celem bowiem faktury jest dokumentowanie zaistniałych zdarzeń gospodarczych. Faktura powinna więc odzwierciedlać zdarzenie gospodarcze zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym, co nie wystąpiło w przypadku wskazanych podmiotów. Z tych powodów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło