III SA/Wa 900/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B., J. B. i G. Z. na czynności Prezydenta W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług od opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości postanawia - odrzucić skargę – Skarżący – E. B., J. B. i G. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynności Prezydenta W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług od opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości. W przedmiotowej sprawie Skarżący w 2013 r. nabyli prawo użytkowania wieczystego dwóch działek położonych przy ul. [...], dla których ustanowione zostały księgi wieczyste o nr [...] oraz [...]. Przedmiotowy grunt objęty został działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), w wyniku którego przeszedł na własność gminy W., a ostatecznie na własność W. Po wieloletnim postępowaniu o zwrot tych nieruchomości Prezydent W. decyzją [...] czerwca 2009 r. zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. orzekł m.in. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomościach na rzecz Skarżących. W wykonaniu postanowień ww. decyzji Miasto W. zawarło ze Skarżącymi umowę w formie aktu notarialnego z dnia 24 maja 2013 r. Rep. [...], na mocy której Miasto W. oddało w użytkowanie wieczyste przedmiotowe nieruchomości, a Skarżący wyrazili zgodę na ustanowienie użytkowania wieczystego. Na podstawie tej umowy użytkowanie wieczyste wpisane zostało do ksiąg wieczystych przedmiotowych nieruchomości. Skarżący pismem z dnia 11 września 2014 r. wystąpili do Urzędu W. o zwrot podatku VAT od opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Urząd W. pismem z dnia 13 października 2014 r. poinformował Skarżących, iż ich prośba nie została uwzględniona z uwagi na stwierdzenie braku możliwości zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług. Pismem z dnia 23 października 2014 r. Skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z wnioskiem o zobowiązanie Burmistrza M. do zwrotu przedmiotowego podatku od towarów i usług. Wniosek ten został przekazany do Prezydenta W. jako podmiotu właściwego do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 30 grudnia 2014 r. Skarbnik W. podtrzymał stanowisko Głównego Księgowego M. i odmówił zwrotu pobranego podatku od towarów i usług. W dniu 12 stycznia 2015 r. Skarżący złożyli przedmiotową skargę, w której wnieśli o nakazanie Prezydentowi W. zwrotu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami doliczonego do opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Spór w niniejszej sprawie dotyczy wysokości opłat za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Rozważenia wymaga charakter obowiązku ponoszenia przedmiotowych opłat. Należy przede wszystkim zauważyć, iż przedmiotowe świadczenie wynika ze stosunku cywilnoprawnego. Ma wyłącznie cywilistyczny charakter. Zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 121 ze zm.) – w skrócie: "K.c." - w granicach, określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, użytkownik może korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Sposób korzystania z gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika powinien być określony w umowie (art. 239 § 1 K.c.). Skoro podstawą użytkowania wieczystego jest umowa łącząca właściciela z użytkownikiem, to jest to bez wątpienia stosunek cywilnoprawny. Ogólna zasada dotycząca obowiązku uiszczania opłaty z tytułu użytkowania wieczystego również została uregulowana w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 238 K.c.: "wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną". Nie zmienia charakteru tych opłat fakt szczegółowego ich uregulowania w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2014r., poz. 518 ze zm.) – powoływanej także jako: "u.g.n.". , skoro ich źródłem jest stosunek cywilnoprawny a podstawą obliczania wysokości cena nieruchomości, również określona przez strony umowy. Opłata roczna za użytkowanie wieczyste jest świadczeniem cywilnoprawnym (essentialia negoti stosunku użytkowania wieczystego) i to bez względu na źródło powstania samego prawa (umowa, decyzja, ustawa). Zatem spory w przedmiocie opłat z tytułu użytkowania wieczystego są sporami cywilnymi dotyczącymi należności pieniężnych. Zgodnie z art. 1 i 2 K.c. sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego są sprawami cywilnymi. Do rozpoznawania sprawy tego rodzaju powołane są sądy powszechne. W przedmiotowej sprawie użytkowanie wieczyste zostało ustanowione w drodze umowy cywilnoprawnej, która zawarta została w wykonaniu decyzji Prezydenta W. Zawierając ww. umowę Prezydent W. wystąpił w charakterze strony umowy, a nie organu administracyjnego bądź też organu podatkowego wykonującego swe uprawnienia w sferze imperium. Prezydent W. wykonywał swe uprawnienia w sferze dominium jako strona czynności cywilnoprawnych działając na zasadach i w sposób określony przez prawo cywilne. W związku z powyższym czynności stanowiące oświadczenie woli Prezydenta W. jako podmiotu prawa cywilnego działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej skierowane do Skarżących, wyrażone w ramach umowy cywilnoprawnej – co ma miejsce w przedmiotowej sprawie nie mieszczą się w zakresie właściwości sądów administracyjnych objętych treścią art. 3 p.p.s.a. Tym samym nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Wniesiona skarga jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia