III SA/Wa 913/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. H. o wyłączenie składu orzekającego w osobach: sędziego WSA Jolanty Sokołowskiej sędziego WSA Macieja Kurasza sędziego WSA Jarosława Trelki w sprawie ze skargi A. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn postanawia: oddalić wniosek Na rozprawie w dniu 16 października 2013r., w sprawie ze skargi A.H. ("Skarżący"), na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn, Skarżący wniósł do protokołu rozprawy wniosek o wyłączenie od orzekania składu Sądu orzekającego w dniu rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego o wyłączenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie może zostać uwzględniony. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez Sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Art. 19 P.p.s.a. zaś zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od przyczyn wyłączenia wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 P.p.s.a., podobnie jak inne przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, stanowi gwarancję procesową bezstronności sędziego i nie powinien być wykorzystywany do innych celów. Dlatego też stosowanie wykładni rozszerzającej przepisów tylko dla usunięcia pozorów braku bezstronności powinno być ostrożne, wyważone i racjonalne. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy, iż z treści oświadczeń złożonych przez sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - sędziego WSA Jolanty Sokołowskiej, sędziego WSA Macieja Kurasza i sędziego WSA Jarosława Trelki w dniu 17 października 2013 r. - wynika, iż nie zachodzą między nimi a Skarżącym, przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 P.p.s.a., a także nie istnieją inne okoliczności, mogące dawać podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do ich bezstronności przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Odnosząc się zatem do wniosku Skarżącego o wyłączenie sędziów, podnieść należy, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 P.p.s.a. powodujące wyłączenie sędziów z mocy ustawy. Mając na względzie wskazane okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd, działając na podstawie wskazanych wyżej przepisów i przy zastosowaniu art. 22 §1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.