III SA/Wa 913/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 08..05.2015 r po rozpoznaniu wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] .02.2015 Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2009 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; 1) Z.B. , pismami z 21/4/2015 zwrócił się o przyznanie prawa pomocy z uwagi na wiek, stan zdrowia i nikłe zasoby finansowe. Nieuwzględnienie jego prośby o anulowanie "kwoty 1500 zł" będzie przyczyną konieczności zaniechania sporu sądowego. 2) Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, wnioskiem z 2/5/2015 r., strona zwróciła się, na urzędowym formularzu PPF, o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazała, że: - jest osobą chorą i utrzymuje się z emerytury w wysokości 1004 zł; - jest osobą samotną, nie posiada bliższej rodziny; - poza kawalerką nie posiada majątku; - jest [...] ; - znajomi i przyjaciele pomagają skarżącemu ponieważ nie jest w stanie wyżyć z emerytury; - skarżący dodatkowo zbiera makulaturę i złom; - nie posiada rachunku bankowego; - działalność firmy została zawieszona. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wymagalne w sprawie koszty sądowe wynoszą , w trzech sprawach, 1500 zł. Od uiszczenia tej kwoty zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd, przy czym sposób rozpoznania sprawy nie zależy od wkładu pełnomocnika. Skarżący nie w pełni wykonał wezwanie referendarza sądowego. Brak jest wyjaśnień w przedmiocie całkowitej wysokości uzyskiwanych dochodów (w tym z obrotu surowcami wtórnymi) czy kalkulacji kosztów życia. Referendarz sądowy wskazuje, że badał on już wnioski o prawo pomocy strony. W jego ocenie skarżący, powołując się na materiały dowodowe, także w niniejszej sprawie wykazał, że nie jest w stanie ponieść – ale natychmiastowo - wymagalnych kosztów sądowych w sprawie, bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Obecnie jednak skarżący, jak zdeklarował, uzyskuje nieco wyższe ( w porównaniu z danymi, które przekazał uprzednio) świadczenie z tytułu emerytury oraz korzysta z pomocy znajomych, jak tez uzyskuje dodatkowe przychody z tytułu obrotu surowcami wtórnymi. W odróżnieniu od poprzednio rozpoznawanych wniosków strony referendarz sądowy uznał jednak, że skarżący nie wykazał – na tym etapie postępowania - zasadności uwzględnienia jego prośby w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu referendarz sądowy wskazuje nadto że w postępowaniu przed Sądem I instancji: 1. nie obowiązuje przymus adwokacki; 2. strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej (w porównaniu z tą działającą z pomocą pełnomocnika - art. 6, art. 13, art. 134 u.p.p.s.a.), 3. udział pełnomocnika w sprawie nie zmienia (zwiększa) zakresu analizy sprawy przez Sąd, który bada sprawę a niezależnie od postawionych zarzutów (czyli zakres i wnikliwość badania nie zależy od udziału pełnomocnika); 4. udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sadem I instancji nie zwiększa gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu. Uwzględniając te zmienne i ich wpływ na sposób rozstrzygania sprawy, wnikliwość jej badania przez Sąd oraz gwarancje procesowe strony referendarz sądowy zauważa, że strona nie oznaczyła okoliczności, które czyniłyby udział pełnomocnika – nawet według niej - na tym etapie postepowania – niezbędnym. Referendarz sądowy, który rozpatrywał już uprzednio wnioski strony, takiej potrzeby nie dostrzega działając z urzędu. Stąd też odmowa, poza okolicznością niepełnego wyjaśnienia sytuacji strony i braku wykazania szczególnych potrzeb uczestnictwa pełnomocnika w niniejszym postepowaniu, przyznania jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy stoi na stanowisku, że strona o stwierdzonej niezdolności do uiszczenia wpisu od skargi powinna też mieć prawo do nieodpłatnego i bezzwłocznego zapoznania się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia, jako, ze jest to element współkształtujący prawo do Sądu, a (krótki) termin do złożenia stosownego wniosku również wynosi siedem dni od daty otrzymania wezwania. Stąd decyzja wyrażona w sentencji odnośnie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.