III SA/Wa 914/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Radosław Teresiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (zwany dalej: "NUS") decyzją z [...] kwietnia 2016r. określił A.R. (zwana dalej: "Skarżącą") zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012r. w wysokości 160.280 zł. Decyzja została doręczona Skarżącej 11 kwietnia 2016r. 2. Skarżąca pismem z 18 lipca 2016r. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc w uzasadnieniu, że w dniu wydania ww. decyzji przebywała poza granicami kraju, a o konieczności stawienia się w Urzędzie Skarbowym w P. została poinformowana po powrocie do kraju - 7 lipca 2016r. Skarżącą poinformowano wydaniu ww. decyzji [...] lipca 2016r.. 3. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (zwany dalej: "DIS") wezwaniem z 22 sierpnia 2016r. zwrócił się do Skarżącej, w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2015r., poz. 613, zwana dalej: "O.p."), do dopełnienia czynności, dla której określony był termin - do złożenia odwołania od ww. decyzji NUS. 4. DIS postanowieniem z [...] września 2016r. pozostawił wniosek Skarżącej z 18 lipca 2016r. bez rozpatrzenia, z uwagi na jego nieuzupełnienie w zakresie i terminie wskazanym w wezwaniu z 22 sierpnia 2016r. 5. DIS postanowieniem z [...] listopada 2016r. uchylił ww. postanowienie z [...] września 2016r., gdyż pełnomocnik Skarżącej w zakreślonym terminie uzupełnił brak formalny wniosku, choć za pośrednictwem niewłaściwego organu. 6. DIS postanowieniem z [...] grudnia 2016r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w podstawie prawnej powołując art. 163 § 2 O.p. w związku z art. 162 O.p. DIS za okoliczność bezsporną uznał uchybienie przez Skarżącą terminowi do wniesienia odwołania, bo decyzję NUS z [...] kwietnia 2016r. doręczono Skarżącej 11 kwietnia 2016r. i czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał 25 kwietnia 2016r., a odwołanie złożono dopiero 12 września 2016r. - po upływie terminu do złożenia odwołania. Zdaniem DIS brak było też podstaw do uznania, że zachowano ustawowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika, iż Skarżąca wiadomość o wydaniu decyzji ww. decyzji NUS powzięła 11 lipca 2016r., a wniosek o przywrócenie terminu złożyła osobiście 19 lipca 2016r., a więc po terminie wynikającym z art. 162 § 2 O.p. Skarżąca nie wykazała przy tym, że wniesienie odwołania z uchybieniem terminowi nastąpiło bez jej winy. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca w toku postępowania podatkowego zawiadomiła organ podatkowy o zmianie miejsca pobytu. Skarżąca wiedząc o toczącym się wobec niej postępowaniu podatkowym nie wyznaczyła także pełnomocnika do doręczeń. Nie podjęła więc działań zmierzających do zabezpieczenia swojej pozycji procesowej, przez wskazanie adresu do doręczeń, umożliwiającego doręczenie jej decyzji w terminie i miejscu umożliwiającym odebranie decyzji organu podatkowego, oraz wniesienie w ustawowym terminie ewentualnego odwołania. DIS uznał zatem, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w zabezpieczeniu swoich praw w postępowaniu podatkowym, a przyczyny tych zaniedbań nie mają charakteru obiektywnego usprawiedliwiającego przywrócenie terminu do wniesieniu odwołania. DIS za niezasługującą na usprawiedliwienie uznał okoliczność niedotrzymania terminu do złożenia odwołania spowodowanego pobytem poza granicami kraju, w sytuacji zaniechania podejmowania działań mających na celu zabezpieczenie swojej pozycji procesowej. Skarżąca jednocześnie nie uprawdopodobniła, iż nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. 7. W skardze z 2 lutego 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o zmianę ww. postanowienia DIS [...] grudnia 2016r. przez przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie uchylenie ww. postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem Skarżącej naruszono art. 162 § 1 O.p. przez uznanie, że Skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS, bo wskazywane przez nią okoliczności świadczą o niezachowaniu należytej staranności i niedbalstwie, gdy prawidłowa analiza okoliczności wskazywanych przez Skarżącą winna prowadzić do wniosku, że uprawdopodobniono należycie okoliczności wskazujące na brak jej winy w niezłożeniu odwołania w terminie. Skarżąca przebywała poza granicami Polski od dłuższego czasu, a korespondencję kierowano na adres, pod którym zamieszkuje teściowa i to ona bądź korespondencję odbierała bądź była ona awizowana. W momencie, w którym Skarżąca dowiedziała się o podjętych przez organ czynnościach, niezwłocznie złożyła wniosek o przywrócenie terminu, więc dochowała należytej staranności i uprawdopodobniła okoliczność, że terminu uchybiła bez winy. Zdaniem Skarżąca niesłuszne, nieprawidłowe, a poza tym dokonane wbrew zasadom logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia zawodowego było ww. postanowienie. Skoro Skarżąca na stałe nie przebywa w Polsce, gdyż mieszka i pracuje za granicą, a adres, na jaki wysyłane były pisma w toku postępowania kontrolnego, jak i ww. decyzja NUS, jest adresem, pod którym zamieszkuje obecnie jej teściowa, trudno mówić by miała wiedzę o podejmowanych przez NUS czynności, w tym o wydaniu ww. decyzji. Skoro skarżąca nie była w stanie podejmować czynności zmierzających do obrony swoich praw i interesów, a w chwili podjęcia wiedzy dokonała czynności – wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie zgodziła się z DIS, że nie dochowała terminu do wniesienia odwołania w sposób zawiniony. Zachowanie jej uznać należy za niedbalstwo albowiem nie powiadomiła organu o zmianie miejsca swojego pobytu. Zdaniem Skarżącej sformułowanie "uprawdopodobni" wskazuje, że ma jedynie obowiązek uwiarygodnić twierdzenia dla jakich nie doszło do zachowania terminu. Wskazywane przez nią okoliczności potwierdzają, że nie mogła w terminie wnieść odwołania, bowiem nie wiedziała o wydanej decyzji. 8. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 4a P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). 3. Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 4. Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało prawidłowo doręczone. Prawidłowość dokonania czynności materialno-technicznych (jakimi są doręczenia) powinna przed postępowaniem sądowoadministracyjnym podlegać ocenie organów w postępowaniu administracyjnym i Sądu w trybie sądowoadministracyjnym. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest skuteczne doręczenie Skarżącej decyzji NUS z [...] kwietnia 2016r. Korespondencję zawierająca ww. decyzję doręczono Skarżącej 11 kwietnia 2016r., co potwierdzają akta administracyjne sprawy. Ww. decyzja NUS zawierała ponadto, stosownie do art. 210 § 1 pkt 7 O.p., pouczenie o przysługującym Skarżącej odwołaniu. DIS prawidłowo zatem ustalił, że wobec doręczenia Skarżącej decyzji [...] kwietnia 2016r., termin do złożenia odwołania upłynął 25 kwietnia 2016r. Skarżąca odwołanie złożyła dopiero 12 września 2016r., a więc znacząco po upływie terminu do jego złożenia. 5. O przesłankach przywrócenia terminu stanowi art. 162 O.p. Zgodnie z § 1 ww. przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z ww. przepisów wynika, że przywrócenie terminu dla dokonania określonej czynności uzależnione jest od spełnienia czterech przesłanek, którymi są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie przez zainteresowanego (1); w stosownym terminie przewidzianym w ustawie (2), uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu (3) oraz dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin (4) (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt I FSK 1756/15, dostępny na www.nsa.gov.pl). Rozważanie merytoryczne kwestii przywrócenia terminu jest więc możliwe i konieczne zarazem tylko wtedy, gdy zostanie złożony wniosek (podanie) i to w prawem przewidzianym terminie. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu jest ściśle określony i jest terminem nieprzywracalnym. Spóźniony więc wniosek o przywrócenie terminu uniemożliwia przywrócenie terminu nim objętego. Zainteresowany, które chce, aby dany termin został przywrócony, powinien w odpowiednim czasie zareagować i wnieść wniosek. Tym samym należy, gdyby Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez zawinienia, a spóźniłaby się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, niemożliwe byłoby – tak jak w rozpoznawanej sprawie - przywrócenie tego terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, na co prawidłowo zwrócił uwagę DIS, że Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożyła z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Z akt sprawy bowiem wynika, iż ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w dniu powzięcia przez Skarżącą wiadomości o wydaniu decyzji wymiarowej – [...] lipca 2016r. Tym samym zgodnie z treścią ww. przepisu - art. 162 § 2 O.p. - podanie o przywrócenie terminu należało wnieść do 18 lipca 2016r. Z prezentaty organu umieszczonej na wniosku o przywrócenie terminu, wynika natomiast, że datą złożenia ww. wniosku jest 19 lipca 2016r. Z powyższego wynika, iż Skarżąca nie dochowała ustawowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania – złożyła ten wniosek z jednodniowym uchybieniem terminu. Sąd za bezprzedmiotową uznaje ocenę DIS, co do uprawdopodobnienia przez Skarżącą jej winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, skoro Skarżąca nie spełniła warunku formalnego, wymaganego przez art. 162 § 2 O.p. - złożyła wniosek o przywrócenie terminu z przekroczeniem wymaganego 7-dniowego terminu - Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 2017r. sygn. akt II FSK 1144/15 (LEX nr 2321384), zgodnie, z którym uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 161 § 2 O.p. jest wystarczającą przyczyną nieuwzględnienia wniosku. Sąd stwierdza jednak, że ww. wadliwość proceduralna, nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 162 § 1 O.p. oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienie jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6. Sąd, mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski stwierdził, iż w sprawie nie było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.