III SA/Wa 928/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 928/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. A.Z. (dalej: "Skarżący") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Oświadczył, że podobnie jak żona utrzymuje się z emerytury wynoszącej łącznie 3.200 zł. Wśród wydatków wymienił opłaty za mieszkanie (500 zł), opłaty za prąd (100 zł), ubezpieczenie (400 zł), lekarstwa i rehabilitacja (1.200 zł). Do majątku zaliczył altanę, mieszkanie, działkę rekreacyjną i samochód osobowy. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wskazał, że wydatki na leczenie wynoszą ok. 800 zł. Podał, że choruje na [...], a jego żona na [...]. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe, decyzje o waloryzacji emerytur, dokumenty obrazujące wydatki oraz raport dotyczący funduszy inwestycyjnych. Postanowieniem z 12 lipca 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że ze względu na nieprzedstawienie przez Skarżącego wyciągów ze wspólnego z małżonką rachunku bankowego niemożliwa była ocena czy koszt postępowania jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący pismem z 27 lipca 2017 r. złożył w ustawowym terminie sprzeciw, w którym wskazał, że nie posiadają z żoną innych dochodów niż dotychczas wskazane. Dodatkowo Skarżący w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych wyjaśnił, że od dziesięciu lat brak jest kwot, za które kupił akcje Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych, w związku z czym poniósł duże straty. Do sprzeciwu Skarżący załączył zestawienie operacji na rachunku bankowym za okres 1 stycznia 25 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "P.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu bezpośrednio wynika, że ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem przez przedstawienie w sposób rzetelny swojego stanu majątkowego, prezentując w niebudzący wątpliwości sposób źródła swego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że Skarżący nie podjął współpracy w zakresie rzetelnego przedstawienia swojego stanu majątkowego i nie przedstawił okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy. W tym miejscu należy bowiem odnotować, że Skarżący, uzupełniając na wezwanie referendarza informacje o stanie majątkowym, nie przekazał informacji o stanie rachunku bankowego, który prowadzi wspólnie z małżonką, co uniemożliwiło referendarzowi ocenę czy Skarżący spełnia przesłanki uzyskania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z uwagi na powyższe zdaniem Sądu referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo uznał, że Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek przemawiających za przyznaniem mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Brakująca dokumentacja została uzupełniona dopiero na etapie złożenia sprzeciwu od postanowienia starszego referendarza sądowego. Niezależnie od powyższego odnosząc się do sytuacji majątkowej Skarżącego wynikającej z uzupełnionej dokumentacji, należy wskazać, że wraz z małżonką uzyskuje on miesięcznie przychód w wysokości 3.244,91 zł z tytułu pobieranych emerytur. Jednocześnie z informacji przekazanych przez Skarżącego wynika, że jego miesięczne wydatki wynoszą ok. 2.200 zł i obejmują opłaty za mieszkanie (500 zł), opłaty za prąd (100 zł), ubezpieczenie (400 zł), lekarstwa i rehabilitacja (1.200 zł). Powyższe w ocenie Sądu oznacza, że Skarżący dysponuje miesięcznie nadwyżką przychodów nad wydatkami w wysokości ok. 1.000 zł, z której może ponieść koszty postępowania. Ponadto z nadesłanego wyciągu operacji na rachunku bankowym wynika, że na 27 lipca 2017 r. Skarżący dysponuje kwotą 3.283,14 zł, którą może przeznaczyć na koszty postępowania sądowego oraz pomoc prawną. Dodatkowo należy odnotować, że w skład majątku Skarżącego wchodzą m.in. samochód osobowy, działka rekreacyjna oraz jednostki uczestnictwa w funduszu [...] wyceniane przez bank prowadzący te fundusze na dzień 22 maja 2017 r. na 18.779,31 zł (produkt: PODSTAWOWY), 2.924,49 zł (produkt: [...] z 50% [...]) oraz 9.267,57 zł (produkt: [...]). W ocenie Sądu wskazane powyżej składniki majątku mogą zostać sprzedane lub spieniężone w całości albo części a uzyskane w ten sposób kwoty przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego i pomocy prawnej z wyboru. Zaznaczyć przy tym należy, że uiszczenie wpisu spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy, z w przypadku uwzględnienia skargi wpis ten – na wniosek Skarżącego – zostanie zasądzony przez Sąd od organu. Odnosząc się jednocześnie do kwestii pełnomocnika procesowego, o którego wyznaczenie wnioskuje Skarżący, odnotować należy, że sąd, wydając rozstrzygnięcie w myśl art. 134 P.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1) i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Ponadto zgodnie z treścią art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie wyznaczenia pełnomocnika procesowego z urzędu, gdyż na aktualnym etapie postępowania jego prawa są dostatecznie zabezpieczone. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.