III SA/Wa 928/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-24

Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Dorota Dziedzic-Chojnacka, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracodawca może obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, a tym samym wpłaty na PFRON, na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zawierającego kod oznaczający chorobę psychiczną, jeśli nie posiada zaświadczenia lekarza specjalisty potwierdzającego przewlekły charakter tej choroby, a zaświadczenie takie zostało uzyskane po okresie rozliczeniowym?
Ratio decidendi
Pracodawca może obniżyć wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, uprawniający do zwolnienia z wpłat na PFRON, tylko w sytuacji zatrudniania osób z określonymi w rozporządzeniu schorzeniami, w tym przewlekłymi chorobami psychicznymi. Posiadanie przez pracownika orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z kodem wskazującym na chorobę psychiczną nie jest wystarczające do obniżenia wskaźnika, jeśli nie towarzyszy mu zaświadczenie lekarza specjalisty potwierdzające przewlekły charakter choroby. Co więcej, takie zaświadczenie musi być uzyskane i przedstawione pracodawcy przed okresem rozliczeniowym, za który dokonuje się obniżenia wskaźnika, gdyż nie jest możliwe wsteczne zaliczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON określającą wysokość wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. Spór koncentrował się na prawidłowości zaliczenia przez Spółkę do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych dwóch pracowników z przewlekłymi chorobami psychicznymi, co miało skutkować obniżeniem wskaźnika zatrudnienia i zwolnieniem z wpłat. Organy uznały, że brak było podstaw do obniżenia wskaźnika z powodu nieprzedstawienia przez pracodawcę zaświadczeń lekarskich potwierdzających przewlekły charakter chorób przed okresem rozliczeniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. oddala skargę 1.1. Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MRPiPS) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) określającą A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca) wysokość zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. 1.2. Jak wynika z akt sprawy po wszczęciu postępowania Prezes Zarządu PFRON wezwał Skarżącą do przedstawienia m.in.: orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wszystkich pracowników; w przypadku pracowników dotkniętych schorzeniami szczególnie utrudniającymi pracę – zaświadczeń lekarskich potwierdzających rodzaj schorzenia (z wyjątkiem przypadków, w którym w orzeczeniu wskazano kod przyczyny niepełnosprawności: [...],[...] lub [...]); pisemnego oświadczenia o dacie dostarczenia zaświadczeń lekarskich do pracodawcy; innych dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi (pismo z 19 listopada 2015 r.) Skarżąca nadesłała orzeczenia o stopniu niepełnoprawności pracowników wraz z oświadczeniami o dacie przedstawienia ich pracodawcy. Odnośnie natomiast pracowników dotkniętych schorzeniami szczególnie utrudniającymi pracę Skarżąca wyjaśniła, że wystąpienie tych szczególnych może być udokumentowane orzeczeniem lub zaświadczeniem od lekarza specjalisty. Wskazała, że w dniu zatrudnienia pracownicy przedłożyli pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z kodem [...], który jednoznacznie potwierdza występowanie jednego ze schorzeń szczególnych wymienionych w rozporządzeniu. Na tej podstawie pracodawca dokonywał obniżenia wskaźnika zatrudnienia. 1.3. Decyzją z [...] lutego 2016 r. Prezes Zarządu PFRON określił Skarżącej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okresy od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. Prezes Zarządu PFRON zakwestionował prawidłowość zaliczania przez Skarżącą do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych o szczególnych schorzeniach (w okresie objętym decyzją) pracowników – Pana P. K. i Pana S. R. Organ ten wskazał, że w przypadku zatrudniania osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy, na postawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej "ustawa o rehabilitacji"), obniża się wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych, od którego liczone są wpłaty pracodawcy na PFRON. Prezes Zarządu PFRON wskazał że pracownicy ci legitymują się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności z kodem niepełnosprawności [...]. Kod ten oznacza jako przyczynę niepełnosprawności – chorobę p. Zgodnie natomiast z § 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych oraz sposobu jego obniżania (Dz.U. z 1998 r. Nr 124, poz. 820, dalej "rozporządzenie"), schorzeniem uzasadniającym to obniżenie jest przewlekła choroba p. Organ wskazał, że z przedłożonych orzeczeń o niepełnosprawności nie wynika, że choroba pracowników ma charakter przewlekły. Organ podkreślił, że mimo wezwania, Skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia dokumentującego przewlekły charakter schorzeń. W konsekwencji, zdaniem organu, nie było podstaw do obniżania, w odniesieniu do tych pracowników, wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. 1.4. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie z [...] marca 2016 r. Skarżąca podniosła, że pracownicy przedstawiając orzeczenia o stopniu niepełnosprawności udostępnili jej do wglądu dokumentację medyczną dotyczącą choroby p., która potwierdzała, że jest to schorzenie przewlekłe. Skarżąca zauważyła, że z przepisów prawa nie wynika obowiązek gromadzenia przez pracodawcę dokumentacji dotyczącej pracowników niepełnosprawnych. Wskazała ponadto, że uzupełnia dokumentację medyczną potwierdzającą przewlekłość chorób p. pracowników. Jednocześnie powołując się na definicje medyczne i słowniki internetowe, Skarżącą stanęła na stanowisku, że w okolicznościach sprawy schorzenia pracowników mają charakter przewlekły. W uzupełnieniu odwołania Skarżąca nadesłała zaświadczenia: lekarza specjalisty n. z 11 marca 2016 r., z którego wynika, że pracownik (P.K.) ma "przewlekłą chorobę n. Leczy się przewlekle od 2006 r. (...)" oraz lekarza specjalisty n. z 10 lutego 2016 r., z którego wynika, że pracownik (S. R.) jest "leczony w tut. PZO od 2008 r. z powodu choroby przewlekłej i zaliczanej do schorzeń szczególnych (...). Choroba powstała przed 2008 r.". 1.5. W trakcie postępowania odwoławczego MRPiP wezwał Skarżącą do nadesłania zaświadczeń lekarskich potwierdzających schorzenia szczególne pracowników wystawione przez lekarza specjalistę przed 20 stycznia 2015 r. W odpowiedzi Skarżąca przesłała ponownie jedynie zaświadczenie dotyczące Pana P. K. z 11 marca 2016 r. 1.3. Utrzymując w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON, MRPiPS wskazał, że wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji może zostać obniżony wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w rozporządzeniu. Jednym z rodzajów schorzeń, o których wyżej mowa są przewlekłe choroby p. (§ 1 pkt 8). W toku postępowania ustalono natomiast, że od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r. P. K. i S. R. byli wliczani do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze szczególnym schorzeniem, bez zaświadczeń lekarskich potwierdzających, że choroba ma charakter przewlekły. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezesa Zarządu PFRON, że z przedłożonych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, nie wynika, czy wykazane w nich choroby p. miały charakter przewlekły. Zauważył, że warunkiem uwzględnienia pracownika ze szczególnymi schorzeniami przy obliczaniu obniżonego wskaźnika na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji jest legitymowanie się przez niego ważnym orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (lub orzeczeniem traktowanym na równi z takim orzeczeniem), w którym zostanie stwierdzone schorzenie, o którym mowa w ww. rozporządzeniu. MRPiPS argumentował, że w przypadku braku stwierdzenia w orzeczeniu szczegółowej kwalifikacji schorzenia, wymagane jest załączenie do orzeczenia zaświadczenia wystawionego zgodnie z art. 2a ust. 4 ustawy o rehabilitacji przez lekarza specjalistę, określającego rodzaj schorzenia. Nie jest bowiem możliwe, aby stwierdzić tylko na podstawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ww. pracownika, że choroba p. (kod [...]) ma charakter przewlekły. Takiego stwierdzenia winien był dokonać tylko lekarz specjalista wystawiając zaświadczenie. Organ odwoławczy stwierdził, że nie neguje stanu zdrowia pracowników, natomiast powołując się na art. 2a ustawy o rehabilitacji wskazał, że zaświadczenia z 11 marca 2016 r. i z 10 lutego 2016 r. potwierdzające przewlekłość chorób pracowników zostały wydane po okresie, którego dotyczy decyzja. Tym samym pracodawca nie dysponował takim zaświadczeniem w momencie obniżania wskaźnika zatrudniania osób niepełnosprawnych. 2. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wywiodła skargę do tutejszego Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 2a ust. 1 i 4 w zw. z art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w przypadku braku określonego kodu na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności dokumentem potwierdzającym schorzenie szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy, może być tylko i wyłącznie zaświadczenie lekarza specjalisty; 2) art. 21 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej O.p.) w zw. z art. 21 ust. 4 i art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przesłanką obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnoprawnych do wpłat na PFRON jest zatrudnianie pracownika niepełnosprawnego z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności, który legitymuje się wyłącznie odrębnie wystawionym zaświadczeniem lekarza specjalisty, gdzie wskazano, że pracownik posiada jedno ze schorzeń szczególnie utrudniających pracę. II. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 3) art. 122 w zw. z art. 180, 187 i 191 O.p., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym dotyczącym uzupełnienia dokumentacji medycznej pracownika, która potwierdza schorzenie szczególnie utrudniające wykonywanie pracy (takie jak przewlekłość choroby psychicznej), która nastąpiła przed datą zaliczenia pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych; 4) art. 124 O.p. w zw. z art. 210 § 1 i § 4 O.p., poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji oraz niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Prezesa Zarządu PFRON, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń oraz brak odniesienia się do argumentów prawnych i medycznych zawartych w odwołaniu od decyzji dotyczących definicji schorzeń oraz sposobu ich dokumentowania przez pracodawcę oraz przesłanych dokumentów wskazujących na schorzenia zatrudnionego pracownika. Do skargi Skarżącą załączyła dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia pracowników. 3. W odpowiedzi na skargę MRPiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.). Sąd postanowił uwzględnić wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 5.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 5.2. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Skarżąca prawidłowo zaliczała do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych o szczególnych schorzeniach pracowników – Pana P. K. i Pana S. R. za okresy od grudnia 2014 r. do listopada 2015 r., a w konsekwencji, czy prawidłowo, w związku z zatrudnianiem tych pracowników, dokonywała obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, od którego liczone są wpłaty pracodawcy na PFRON. 5.3. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Ustęp 2 powyższego artykułu stanowi natomiast, że z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy, u których wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 6%. Przy czym wskaźnik ten może zostać obniżony w razie zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze schorzeniami szczególnie utrudniającymi wykonywanie pracy (art. 21 ust. 4), a rodzaj takich schorzeń określony został w powoływanym już rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 września 1998 r. w sprawie rodzajów schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Zatem w świetle przywołanych wyżej przepisów wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych pozwalający na zwolnienie pracodawcy od obowiązku wpłat, o których mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji może zostać obniżony wyłącznie w sytuacji, gdy pracodawca ten zatrudnia osoby posiadające schorzenia wymienione w rozporządzeniu. Jednym z rodzajów schorzeń, o których wyżej mowa są przewlekłe choroby p. (§ 1 pkt 8). Zgodnie natomiast z art. 2a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dokumentów potwierdzających wystąpienie schorzeń uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji (art. 2a ust. 4 tej ustawy). 5.4. Zdaniem Sądu, z powyższych regulacji wynika zatem, że: - posiadanie przez pracownika schorzeń wymienionych w § 1 rozporządzenia, uzasadniających obniżenie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, winno zostać udokumentowane stosownym orzeczeniem lub zaświadczeniem lekarza specjalisty; - obniżenie tego wskaźnika następuje począwszy od dnia przedstawienia pracodawcy tego orzeczenia; - należy odróżnić należy udokumentowanie niepełnosprawności pracowników celem wliczania do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od udokumentowania wystąpienia u pracowników schorzeń pozwalających pracodawcy na obniżenie wskaźnika, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Sąd zauważa w tym miejscu, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 8 oraz ust. 2 pkt 9 rozporządzenia z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328) orzeczenie o niepełnosprawności oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawierają między innymi symbol przyczyny niepełnosprawności, w tym także wymieniony w § 32 ust. 2 pkt 2 symbol [...] oznaczający choroby p. Zatem orzeczenie o niepełnosprawności i jego stopniu winny wskazywać jako jedną z przyczyn niepełnosprawności chorobę p. Natomiast uzasadnieniem obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy o rehabilitacji jest między innymi udokumentowanie posiadania przez pracownika schorzenia w postaci przewlekłej choroby p. W ocenie Sądu, użycie przez prawodawcę w przywołanych przepisach odpowiednio terminów "choroba p." oraz "przewlekła choroba p." oznacza, że nie są to pojęcia tożsame, a drugi z nich jest pojęciem zakresowo węższym niż pierwszy. Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy Sąd zauważa, że w znajdującym się w aktach sprawy orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności pracownika P. K. (orzeczenie z 5 listopada 2013 r.) została wskazana jako przyczyna niepełnosprawności choroba p. Jednakże w orzeczeniu tym brak jest oceny, czy wskazana choroba ma charakter przewlekły. W orzeczeniu tym wskazano natomiast, że "orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydano na okres do 01.11.2016 r., gdyż stan zdrowia może ulec zmianie". Analogicznie, w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności pracownika S.R. (orzeczenie z 7 kwietnia 2015 r.) jako przyczyna niepełnosprawności wskazana została choroba p. W orzeczeniu tym wskazano, że "orzeczony stopień ma charakter okresowy i orzeczenie wydano na okres do 01.04.2018 r., gdyż stan zdrowia osoby orzekanej może ulec zmianie". W orzeczeniu nie ma oceny, czy wskazana choroba ma charakter przewlekły. Dlatego też, zdaniem Sądu, orzeczenia te same w sobie nie mogły być podstawą obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. W takiej sytuacji należało przedstawić inny dokument potwierdzający wystąpienie u pracowników schorzenia szczególnego. Takim dokumentem powinno być zaświadczenie lekarza specjalisty, z którego jednoznacznie powinno wynikać, że mamy do czynienia ze schorzeniem, o którym mowa w § 1 rozporządzenia. To, że przepis art. 2a ust. 4 ustawy o rehabilitacji nie wskazuje konkretnie jakiego rodzaju dokument jest dokumentem potwierdzającym szczególne schorzenia, nie oznacza jednak, że mogą to być dokumenty, które będą wymagały analizy i oceny przez osoby, które nie mają specjalistycznej wiedzy medycznej, pod kątem tego, czy mamy do czynienia z "przewlekłą chorobą p.", czy tyko z "chorobą p.". 5.5. Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, co do wadliwego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy oraz nie daje wiary twierdzeniom Skarżącej o okazaniu jej stosownej dokumentacji medycznej przez pracowników przy przyjmowaniu do pracy. W ocenie Sądu, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Skarżąca, dokonując obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych, dysponowała jedynie orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności. Po pierwsze, Sąd zauważa, że zarówno Prezes Zarządu PFRON jak i MRPiPS kierowały w tym zakresie do Skarżącej stosowne wezwania. Na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego Skarżąca złożyła jedynie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, o tym, że wskazani pracownicy nie przedstawił Skarżącej innych dokumentów (niż orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) świadczą same jej wyjaśnienia stanowiące odpowiedź na wezwania Prezesa Zarządu PFRON. W piśmie z 19 listopada 2015 r. Skarżąca wskazała, że "w dniu zatrudnienia pracownicy przedłożyli do pracodawcy orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z kodem [...], który jednoznacznie potwierdza występowanie jednego ze schorzeń szczególnych wymienionych w Rozporządzeniu". Dopiero w odwołaniu Skarżąca powołała się na okoliczność, że pracownicy przedstawiając orzeczenie o niepełnosprawności okazali jej dokumentację medyczną do wglądu, a dokumenty te potwierdzały przewlekłość choroby. Sąd w tym miejscu zauważa, że postępowanie odwoławcze trwało ponad 1,5 roku. W tym czasie Skarżąca nie przedstawiła dokumentacji medycznej, którą – jak twierdzi – okazali jej pracownicy, a która była podstawą uznania, że u pracowników tych stwierdzono szczególne schorzenie. Niezależnie jednak od powyższego, jak już wskazywano wyżej, dokument, który mógłby stanowić podstawę do uznania, że potwierdza on wystąpienie u pracownika szczególnego schorzenia powinien być wystawiony przez lekarza specjalistę i jednoznacznie określać, że mamy do czynienia ze schorzeniem, o którym mowa w § 1 rozporządzenia. Takimi dokumentami nie są załączone dopiero do skargi, a wystawiane na przestrzeni wielu lat m.in.: karty leczenia szpitalnego, zaświadczenia o stanie zdrowia, zaświadczenia lekarskie, oceny stanu zdrowia, opisujące historię choroby i przebieg leczenia. Tym samym ponieważ dokumenty te, po pierwsze, nie są dokumentami potwierdzającymi schorzenie, o którym mowa w rozporządzeniu, a po drugie, Skarżąca nie wykazała, że okazano jej te dokumenty, przy zatrudnianiu pracowników, nie mogły one stanowić podstawy do obniżania wskaźnika na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy o rehabilitacji. Ponadto, w ocenie Sądu, nie można stawiać MRPiPS zarzutu, że nie przeanalizował dokumentacji medycznej pracowników Skarżącej, skoro dokumenty te zostały załączone dopiero do skargi. Niezależnie od powyższego, organ ten nie jest uprawniony i obowiązany do studiowania historii choroby pracowników Skarżącej i wywodzenia z niej o charakterze schorzenia. Niezrozumiałe jest również oczekiwanie od organu, aby ten analizował definicje i literaturę dotyczącą schorzeń pracowników. Jak już wyżej wskazywano, to czy mamy do czynienia ze schorzeniem, o którym mowa w § 1 rozporządzenia powinno wynikać z orzeczenia lub zaświadczenia lekarza specjalisty. Skarżąca zupełnie bezpodstawnie próbuje na organ przerzucić kwestie związane z ustaleniem, czy pracownicy Skarżącej posiadają schorzenie szczególne. Tym samym niezasadne są podniesiona w skardze zarzuty naruszenia art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 O.p. Ponadto Sąd nie dopatrzył się również istotnych uchybień w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, co nieuzasadnionym czyni zarzut naruszenia art. 210 § 1 i § 4 i art. 124 O.p. W istocie uzasadnienie to w znacznej cześć stanowi cytat z orzeczenia Sądu, niemniej jednak, wbrew zarzutom skargi odnosi się również do zasadniczych zarzutów odwołania oraz zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne. 5.6. Odnosząc się natomiast do zaświadczeń lekarzy specjalistów z 11 marca 2016 r. i z 10 lutego 2016 r., które w istocie potwierdzają przewlekły charakter chorób psychicznych wskazanych pracowników, zauważyć należy, że zaświadczenia te zostały wystawione dopiero w 2016 r. W konsekwencji dokumenty te nie mogły być przedstawione pracodawcy w okresie, za który dokonywano obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Tym samym, z uwagi na jednoznaczne brzmienie art. 2a ust. 1 i ust. 4 ustawy o rehabilitacji, zaświadczenia te nie mogły stanowić podstawy do obniżenia wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w okresach, których dotyczy decyzja. W ocenie Sądu, brzmienie przepisu art. 2a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, nie pozostawia wątpliwości, że datą początkową, od której pracodawca może wliczać pracownika do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych o szczególnych schorzeniach jest dzień przedstawienia pracodawcy dokumentu potwierdzającego występowanie u pracownika takiego szczególnego schorzenia. Nie jest w zawiązku z tym możliwe dokonanie wstecznego zaliczenia. Przepis art. 2a został dodany do ustawy o rehabilitacji w dniu 1 stycznia 2011 r. właśnie w celu jednoznacznego uregulowania tej kwestii. 5.7. Końcowo, ustosunkowując się do argumentacji skargi dotyczącej kwestii wrażliwych zawartych w dokumentacji medycznej, a tym samym niemożliwości jej archiwizowania, Sąd zauważa, że przedsiębiorca chcąc skorzystać z preferencji, w tym we wpłatach na PFRON, obowiązany jest zadbać o posiadanie dokumentacji uprawniającej do skorzystania z takiej preferencji. Przy czym w tym zakresie zbędne było archiwizowanie dokumentacji medycznej pracowników. Dla skorzystania z preferencji wystarczyło wystąpienie do lekarza specjalisty o zaświadczenie, czy u pracownika stwierdzono chorobę, o której mowa w § 1 rozporządzenia, nawet bez konieczności nazywania tego schorzenia. 5.8. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło