III SA/Wa 929/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-23

Skład orzekający: Jacek Kaute, Waldemar Śledzik, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne, wydana na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków obowiązujących w roku podatkowym, może zostać uznana za nieważną z powodu niezgodności tych danych ze stanem faktycznym lub późniejszymi zmianami w ewidencji?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne, oparta na danych z ewidencji gruntów i budynków obowiązujących w roku podatkowym, nie jest dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, nawet jeśli dane te nie odzwierciedlają stanu faktycznego lub zostały później zmienione w ewidencji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu jedynie ocenę wad prawnych, a nie ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za okres od stycznia do października 2013 r. Zarzucali, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, skierowana do niewłaściwych osób oraz oparta na błędnych danych ewidencyjnych dotyczących funkcji budynku i powierzchni gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej łączne zobowiązania pieniężne za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Wójt Gminy W. (dalej zwany: "Wójtem") ustalił M. S. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") łączne zobowiązanie pieniężne za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r. w kwocie 1 143 zł. W dniu 12 lutego 2018 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej zwane "SKO") pismo Strony zatytułowane "Odwołanie od decyzji". W tym piśmie Strona zarzuciła wydanie decyzji podatkowej z rażącym naruszeniem prawa i skierowanie decyzji do niewłaściwej osoby. Zdaniem Strony ww. decyzja powinna być skierowana do aktualnych właścicieli nieruchomości. W ocenie Skarżącego B. S. (dalej zwana "Stroną" lub "Skarżącą") nie jest stroną w sprawie i nie może zostać obciążona podatkiem. Zdaniem Skarżącego po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Wójt wydał decyzję, w której błędnie określił zobowiązanie podatkowe. Skarżący podkreślił, że zgodnie z ustawą o podatku rolnym organ podatkowy wydaje decyzję na podstawie stanu obowiązującego w dniu wydawania decyzji, o którym organ doskonale wiedział. W ocenie Skarżącego decyzja godzi w zasadę sprawiedliwości społecznej, praworządności i zaufania obywateli do państwa prawa i działania organów państwa. Skarżący podniósł, że w momencie wydawania decyzji występował niewątpliwy stan prawny i faktyczny, niezgodny z treścią decyzji. Decyzja, która powoduje skutki w sferze "prawa cywilnego" w sposób bezpośredni, powinna być usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności, a uchybienia organów administracji nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela, działającego w dobrej wierze. Przyjęte przez Wójta stanowisko nie znajduje odzwierciedlenia w stanie prawnym, zaś w kwestionowanej decyzji dokonano interpretacji w sposób prowadzący do rozszerzonego stosowania przepisów prawa podatkowego, na podstawie praktyki, a nie wyraźnego brzmienia przepisu. Skarżący podniósł także, że Wójt nie zebrał w sprawie należycie materiału dowodowego. Wydanie decyzji było więc ewidentnym, rażącym naruszeniem prawa, gdyż decyzja powinna być wydana na aktualnych właścicieli danej nieruchomości. Zdaniem podatnika w decyzji tej błędnie została naliczona kwota podatku. Przeprowadzając postępowanie dowodowe Wójt naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, która nakazuje podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Naruszenia te mają charakter rażący, gdyż czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego i faktycznego sprawy w całości, a także zawierają wadę powodująca ich nieważność z mocy prawa. Skarżący w odwołaniu wniósł także o wstrzymanie ww. decyzji. SKO postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W dniu 14 kwietnia 2018 r. Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2018 r. w której zarzucił organowi pominięcie wniosku o stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu wskazał że jego odwołanie składało się z trzech elementów: odwołania od decyzji, wniosku o wstrzymanie z urzędu wykonania decyzji oraz wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący podkreślił, że SKO rozpatrzyło tylko pierwszy punkt jego odwołania. W dniu [...] maja 2018 r. SKO wezwało Stronę do doprecyzowania żądania wskazanego w odwołaniu z dnia 23 stycznia 2018 r. przez wyjaśnienie, czy pismo to stanowi również wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2015 r. W dniu 18 czerwca 2018 r. do SKO wpłynęło pismo Skarżącego, w którym powtórzył argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu i stwierdził, że decyzja wydana za okres od 1 stycznia 2013 do 31 października 2013 oraz decyzja za okres od 1 listopada 2013 do 31 grudnia 2013 zostały wydane w wyniku ciężkiego naruszenia przepisów prawa, są nieważne z mocy prawa i powinny być zmienione. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] stycznia 2015 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r. w kwocie 1 143 zł. Skarżący pismem z dnia 4 listopada 2018 r. złożył, odwołanie od ww. decyzji, ponieważ całkowicie się z nią nie zgadzał. Jednocześnie Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania. Według Strony nie można twierdzić, że decyzja nie jest ważna, gdyż nie chodzi tu o jej ponowne merytoryczne rozpatrzenie. Decyzja była bowiem wydana na podstawie poprzedniej wadliwej decyzji Starosty, co w konsekwencji spowodowało wadliwy zapis w ewidencji, a to z kolei pociągnęło za sobą niekorzystne dla Strony skutki. W jego ocenie nie wzięto pod uwagę i nie zajęto się całym absurdem z tego wynikającym, który przy logicznym przypatrzeniu się sprawie jest widoczny jak na dłoni. SKO nie zajęło się absolutnie sprawą niewłaściwie wydanej decyzji. Np. decyzje z 2013 r. za rok 2013 wydano na podstawie wypisu z ewidencji z 2013 r. gdzie opiewała na budynek mieszkalny, a w 2015 r. za rok 2013 na niemieszkalny. Organy winny konsekwentnie przyjąć stan albo na dzień wydawania decyzji i wtedy na inne strony postępowania albo według stanu na rok 2013 czyli na budynek mieszkalny i wtedy na Skarżących. Organ podatkowy nie może wybierać tych danych, które mu pasują i działać na szkodę podatnika. W przedmiotowej sprawie tak zrobiono, a SKO nad tym się nie pochyliło. W dniu [...] stycznia 2019 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. dalej zwana "O.p.") w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. SKO podkreśliło że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania, instytucją procesową umożliwiającą usunięcie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najpoważniejszymi wadami i polega na uchyleniu skutków prawnych decyzji od dnia jej wydania. Katalog wad został w sposób wyczerpujący określony w art. 247 § 1 O.p. Stosownie do art. 247 § 1 cyt. ustawy organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji, która: została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; została wydana bez podstawy prawnej; została wydana z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. SKO podkreśliło, że łączne zobowiązanie pieniężne jest zobowiązaniem podatkowym ustalanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381 ze zm. dalej zwana "u.p.r.") oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. dalej zwana "u.p.o.l.). Przy czym z uwagi na to, że w kontrolowanej decyzji ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za rok 2013 (od 1 stycznia do 31 października 2013r.) w sprawie zastosowanie miały przepisy ww. ustaw podatkowych w brzmieniu obowiązującym w analizowanym okresie (2013 r.). W okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] października 2013 r. Pan M. S. i jego matka B. S., byli współwłaścicielami gruntów (działka nr [...], [...] i [...]) i budynku znajdujących się na terenie gminy W. Grunty stanowiące własność podatników oznaczone zostały w ewidencji gruntów jako: - działka [...]: dr - 0,0005 ha, - działka nr [...]: RHIb - 0,1004 ha, RIVa - 0,2446 ha, RV - 0,1713 ha, PsV - 0,2138 ha, Lz-PsV - 0,0525 ha, W-PsV - 0,0044 ha, - działka nr [...]: Lz-PsIV - 0,0750 ha, W - PsIV - 0,0061 ha, PsV - 0,0767 ha i Bi - 0,2636 ha. Wg ustaleń organu na podstawie danych z rejestru gruntów i budynków na działce nr [...] znajduje się budynek wg ewidencji o funkcji inne niemieszkalne oznaczony symbolem "i'" o powierzchni zabudowy 70 m2. Wg informacji podatkowej złożonej przez Panią B. S. powierzchnia użytkowa tego budynku wynosi 60,70 m2. Wójt w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. opodatkował ww. nieruchomość w sposób następujący: 1) grunty o powierzchni 0,3701 ha przel. (z ogólnej powierzchni 0,9448 ha) opodatkowano podatkiem rolnym wg stawki 115,00 zł/ha przel. - zgodnie z cytowanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W podstawie opodatkowania podatkiem rolnym nie uwzględniono zwolnionych z opodatkowania na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. V. 2) grunty o powierzchni 2 641 m2 (2636 m2 wg ewidencji Bi + 5 m2 wg ewidencji dr) oraz budynek o powierzchni użytkowej 60,70 m2 opodatkowano podatkiem od nieruchomości. Grunty wg stawki 0,40 zł/m2, budynek wg stawki 4,50 zł - określonej dla budynków pozostałych. Z akt sprawy wynika, że na stanowiącej współwłasność podatników działce nr [...] posadowiony jest budynek o funkcji inne niemieszkalne oznaczone symbolem "i" o powierzchni zabudowy 70 nr (powierzchnia użytkowa 60,7 m2). Wójt do opodatkowania wyżej opisanych użytków rolnych o ogólnej powierzchni 0,9448 ha fiz., z których za podstawę opodatkowania przyjął 0,3701 ha przel. i zastosował stawkę 115 zł za ha przel. obliczoną na podstawie uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] października 2012 r. w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2012 r. poz. [...]). Natomiast pozostałe grunty (Bi i dr) o ogólnej powierzchni 2 641 m2 opodatkował wg stawki 0,40 zł określonej w § 1 pkt 1 lit. c uchwały Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] października 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2013 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2012 r. poz. [...]). Budynek został opodatkowany wg stawki 4,50 zł określonej w § 1 pkt 2 lit. e ww. uchwały Nr [...] dla budynków pozostałych. W ocenie SKO Wójt błędnie ustalił stan faktyczny w zakresie opodatkowania gruntów przyjmując, że użytki rolne podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych dla gruntów gospodarstw rolnych, a podstawę opodatkowania użytków rolnych stanowi powierzchnia 0,3071 ha przeliczeniowych, podczas gdy powierzchnia stanowiących własność Skarżących użytków rolnych 0,9448 ha fiz. nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu cytowanego wyżej art. 2 ustawy opodatkowania. Wskazane błędne ustalenia faktyczne doprowadziły do zaniżenia podatku rolnego. Zdaniem SKO okoliczność ta nie może stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, bowiem do wadliwie ustalonej podstawy opodatkowania organ podatkowy zastosował właściwą stawkę podatkową — 115 zł za ha przeliczeniowy. Wnioskodawca podniósł, że decyzja Wójta została oparta na stanie faktycznym ustalonym w wyniku ciężkiego naruszenia przepisów postępowania dowodowego. Zarzut ten nie jest uzasadniony, bowiem kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Wójta została wydana w niezmienionym w stosunku do ustalonego za poprzedni rok podatkowy stanie faktycznym. W dacie wydania tej decyzji, wydana przez Wójta w dniu [...] grudnia 2014 r. decyzja w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. była ostateczna. W ocenie SKO, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, ostateczna decyzja Wójta z dnia [...] stycznia 2015 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za okres od 01 stycznia 2013 r. – 31 października 2013 r. w kwocie 1 143,00 zł nie narusza prawa w stopniu rażącym. Wójt prawidłowo przyjął, że współwłaścicielami gruntów w ww. okresie byli Pan M. S. w 1/4 części i Pani B. S. w 3/4 częściach. Jako współwłaściciele nieruchomości na mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.r. i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. Skarżący byli w ww. okresie podatnikami łącznego zobowiązania pieniężnego ustalanego na podstawie art. 6c u.p.r. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. W ocenie SKO nie znajduje uzasadnienia twierdzenie wnioskodawcy jakoby podatnikami łącznego zobowiązania pieniężnego byli właściciele nieruchomości aktualni w dacie wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. SKO wyjaśniło, że obowiązek podatkowy z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za dany rok podatkowy ciąży na tych osobach, które były właścicielami gruntów i budynków w okresie, za który ustalono wysokość zobowiązania podatkowego. SKO podkreśliło, że decyzja Wójta z dnia [...] stycznia 2015 r. została wydana na podstawie danych uwidocznionych w ewidencji wg stanu na dzień 1 stycznia 2013 r. z uwzględnieniem zmiany właściciela jaka miała miejsce w dniu [...] października 2013 r. Do opodatkowania nieruchomości prawidłowo zastosowano stawki podatkowe obowiązujące na terenie gminy W. w 2013 roku. SKO wyjaśniło, że przyjęta w orzecznictwie wykładnia art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 93, poz. 1287 ze zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków przyjmuje, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że o sposobie kwalifikacji budynku, przeznaczenia, funkcji dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje funkcja wskazana w ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w konkretnym roku podatkowym. W ocenie SKO bez znaczenia dla sprawy pozostają dołączone przez podatnika do pisma z dnia [...] września 2018 r. kopie dokumentów potwierdzających, że na wniosek aktualnych współwłaścicieli nieruchomości została zmieniona klasyfikacja użytków na działce [...] i funkcja posadowionego na tej działce budynku. Z akt sprawy wynika, iż obowiązujące w 2013 roku zapisy w ewidencji zostały wprowadzone w wyniku przeprowadzonej w 2004 roku modernizacji ewidencji gruntów, która polegała na uzupełnieniu istniejącej ewidencji o dane dotyczące budynków i lokali oraz na aktualizacji użytków. Natomiast dokumenty, których kopie dołączone zostały do pisma podatnika z [...] września 2018 r. pochodzą z lat 2017 - 2018, nie były i nie mogły być podstawą wydania kontrolowanej decyzji. Kolegium podkreśla, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie służy rozstrzygnięciu sprawy podatkowej na nowo. Z załączonego do akt pisma Starosty W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] jednoznacznie wynikało, że od 2004 r., w którym przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów część działki oznaczonej numerem ewid. [...] oznaczona jest symbolem "Bi" - inne tereny zabudowane", natomiast budynek, jako budynek letniskowy oznaczono jako niemieszkalny. Wbrew twierdzeniu Skarżącego taki opis wynika także ze znajdującego się w aktach spawy wykazu dokonanych zmian w rejestrze gruntów dla jednostki rej. [...], według stanu na dzień [...] lutego 2013 r. Zmiany dokonano w związku z nabyciem spadku po zmarłym M. S. Zmiana dotyczyła ustaleń w części dotyczącej stanu podmiotów /właścicieli/. A jak podano wyżej właścicielami nieruchomości do [...] października 2013 r. byli Pani B. S. i Pan M. S. i to oni są zobowiązanymi do uiszczenia należnego zobowiązania podatkowego. Ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego SKO dokonało oceny kontrolowanej decyzji pod kątem wystąpienia pozostałych, niewymienionych we wniosku podatnika, przesłanek wskazanych w art. 247 § 1 O.p. i nie stwierdziło zaistnienia żadnej z nich. W skardze z 20 marca 2019 r. na decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2019 r. zarzucono pominięcie ważnych aspektów dowodowych związanych z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Skarżący podkreślił że Wójt naruszył w sposób rażący przepisy dotyczące postępowania dowodowego przy wydaniu decyzji, a SKO "nad tym się nie pochyliło", w związku z powyższy Skarżący stwierdza że nie rozpatrzono wszystkich aspektów jego wniosku. W jego ocenie to do organów I i II instancji należało dokładne zbadanie sprawy Skarżący podkreślił, że w składanym piśmie z 23 stycznia 2018 r. wskazał na: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie okoliczności mających istotny wpływ na jej wynik, sprzeczność ustaleń organu podatkowego z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie procedury podatkowej (np. przez przyjęcie wypisu z rejestru gruntów z 2015 r. i osób wpisanych jako właściciele w okresie podatkowym jednocześnie, o braku czynnego udziału stron postępowania nie wspominając) mające wpływ na rozstrzygnięcie organu podatkowego. W ocenie Skarżących decyzja Wójta powinna być: - wydana na aktualnych właścicieli w dniu wydawania decyzji - organ wydający decyzję powinien poinformować strony o zakończeniu toczącego się i postępowania i w decyzji odnieść się do uwag wnoszonych na każdym etapie postępowania, tak aby nie zaskakiwać podatnika, - wg wypisu z rejestru gruntów i budynków obowiązujących w 2013 r. z uwzględnieniem zmian właścicielskich na dzień wydawania decyzji. Samo SKO twierdzi , że stan formalny i prawny poza zmianami właścicieli nie uległ zmianie. A nie wg wypisu z ewidencji gruntów i budynków z 2015 r., w którym zostały ujawnione kolejne zmiany dokonane przez Starostę W. z naruszeniem prawa (w 2014 r). Podatnik nie może ponosić konsekwencji wadliwego działania organów administracji. W ocenie Skarżących należy dążyć do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwej decyzji Wójta -w tym przypadku wydanej z rażącym naruszeniem prawa , na niewłaściwą stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i powtórzyło przedstawione w niej argumenty. Zarzuty skargi uznało za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu należy wskazać, że jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 820/16 "Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest administracyjna decyzja podatkowa nie zaś merytoryczna treść rozstrzygnięcia. Postępowanie to nie może, więc przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy. Jego celem jest wyłącznie sprawdzenie, czy decyzja ostateczna nie została dotknięta jedną z najpoważniejszych wad wymienionych w art. 247 § 1 o.p. Dlatego wszelkie zarzuty procesowe dotyczące wadliwej kontroli takiej decyzji muszą być oceniane z uwzględnieniem specyfiki tego trybu. Stąd istotą omawianego postępowania nie jest badanie na nowo wszystkich okoliczności faktycznych objętych zarzutami strony. Postępowanie nadzwyczajne, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji nie może przeradzać się w pełne postępowanie merytoryczne. Znajduje to odzwierciedlenie także w kontroli sądowoadministracyjnej, która w takich sprawach sprowadza się do oceny wad prawnych, które nieważność mogą uzasadniać, nie zaś do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.". Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło wystąpienia wskazanych w art. 247 o.p. wad (w szczególności wydania jej z rażącym naruszeniem prawa) w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 października 2013 r. i to ustalenie jest w ocenie Sądu prawidłowe. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów formułowanych w skardze z dnia 20 marca 2019 r. należy zauważyć, że wskazanie pana M. J. w uzasadnieniu decyzji SKO (na str. 2) stanowiło oczywistą pomyłkę, która to pomyłka została sprostowana z urzędu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Skarżący jako kwestię świadczącą o wadliwości decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. (której istnienie winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności) podnoszą to, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji (tj. [...]stycznia 2015 r.) Pani B. S. nie była (łącznie z Panem M. S.) właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w obrębie W. o całkowitej powierzchni 1,2089 ha. W tym względzie należy zauważyć, że Pan M. S. oraz Pani B. S. byli w okresie od dnia [...] stycznia 2013 r. (jak również przed tą datą) do dnia [...] października 2013 r. właścicielami nieruchomości w części odpowiednio ¼ oraz ¾ (patrz zawiadomienie z dn. [...] lutego 2013 r. o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, w którym mowa o postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...] stycznia 2008 r. - k. 6-7 akt administracyjnych oraz zawiadomienie z dn. [...] października 2013 r. o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, w którym mowa o umowie darowizny z dnia [...] października 2013 r. – załącznik do pisma Wójta Gminy W. z dn. [...] września 2018 r. - k. 15), które podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym i podatkiem leśnym. W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 6a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.) obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek (ust. 2), jeżeli natomiast obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek (ust. 3). Podobnie zgodnie z art. 6 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek (ust. 4), jeżeli natomiast obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (ust.5). Jeżeli zatem – tak jak sytuacji Skarżących – dana osoba (osoby) jest właścicielem gruntu i/lub budynku w danym roku przez kilka miesięcy i z tego tytułu jest podatnikiem podatku rolnego (por. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym) i/lub podatku od nieruchomości (por. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) to obowiązek podatkowy w tym roku istnieje przez te kilka miesięcy. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek i podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek. Skoro zatem w niniejszej sprawie Skarżący byli współwłaścicielami nieruchomości od stycznia do października 2013 r., to zasadne było ustalenie podatku za ten okres uwzględniające ten fakt (bycia współwłaścicielami przez Skarżących, a co za tym idzie również podatnikami podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego). W tym kontekście nie ma znaczenia okoliczność, że ostateczna decyzja została wydana w dniu [...] stycznia 2015 r., a co za tym idzie po ponad rocznym okresie od dnia kiedy Pani B. S. wskutek dokonanej umowy darowizny przestała być współwłaścicielem przedmiotowych nieruchomości. Decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. odnosiła się bowiem do zobowiązania podatkowego za okres, w którym Pan M. S. oraz Pani B. S. byli współwłaścicielami nieruchomości (i podatnikami z tytułu obu podatków) w związku z czym istniał obowiązek podatkowy za ten okres (o czym była mowa wyżej). Tym samym zasadnie w ostatecznej decyzji wydanej w dniu [...] stycznia 2015 r. przyjęto, iż podatnikami łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] października 2013 r. byli Pan M. S. i Pani B. S. W tym miejscu należy również zauważyć, że zgodnie z art. 6c ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) (ust. 1). Jednocześnie jednak łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę (ust. 2). Na mocy wskazanego przepisu art. 6c ustawy o podatku rolnym wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego organ podatkowy ustalił zatem w jednej decyzji - wystawionej na Pana M. S. będącego współwłaścicielem. W tym zakresie zatem decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. była prawidłowa (i nie było podstaw do stwierdzenia jej nieważności). Skarżący jako kwestię świadczącą o wadliwości decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. (której istnienie winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności) podnoszą to, że w decyzji przyjęto, że znajdujący się na działce budynek został uznany jako budynek "inny niemieszkalny" (podczas gdy stanowił on budynek mieszkalny). Odnosząc się do powyższego należy zgodzić się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, które wskazało na art. 21 ust 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 860/16 "Organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków.". Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] stycznia 2015 r., w której do łącznego zobowiązania pieniężnego za wskazany okres 2013r. przyjęto budynek "inny niemieszkalny" została wydana na podstawie danych uwidocznionych w ewidencji obowiązującej w 2013 r. (patrz wypis z rejestru gruntów z 4 grudnia 2014 r według stanu na dzień 1 stycznia 2012 r. – k. 9 akt administracyjnych, wykaz dokonanych zmian w danych rejestru gruntów z dnia 7 lutego 2013 r. – k. 6 akt administracyjnych oraz wykaz dokonanych zmian w danych rejestru gruntów z dnia 29 października 2013 r. stanowiący załącznik do pisma Wójta Gminy W. z dn. 26 września 2018 r. - k. 15 akt administracyjnych). Zgodzić się należy również z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że w sprawie nie mają znaczenia dołączone przez Skarżących do pisma z dnia 12 września 2018 r. kopie dokumentów potwierdzających, że na wniosek aktualnych współwłaścicieli nieruchomości została zmieniona klasyfikacja użytków na działce [...] i funkcja posadowionego na tej działce budynku. Dokumenty te, jako pochodzące z lat 2017-2018, nie były i nie mogły być podstawą wydania kontrolowanej decyzji. W tym miejscu należy ponownie podkreślić, że jak wskazano na wstępie cytując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2018 r. postępowanie nadzwyczajne, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji nie może przeradzać się w pełne postępowanie merytoryczne. Znajduje to odzwierciedlenie także w kontroli sądowoadministracyjnej, która w takich sprawach sprowadza się do oceny wad prawnych, które nieważność mogą uzasadniać, nie zaś do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. W konsekwencji należy stwierdzić, że przyjęcie – na podstawie obowiązującej w 2013 r. ewidencji – że przedmiotowy budynek nie stanowi budynku mieszkalnego (jak wywodzą Skarżący) nie świadczy o nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. i odmawiając stwierdzenia nieważności tej decyzji Organy postąpiły prawidłowo. Sąd zgadza się również z Samorządowym Kolegium Odwoławczym co do tego, że w decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. błędnie przyjęto, że użytki rolne podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych dla gruntów gospodarstw rolnych, a podstawę opodatkowania użytków rolnych stanowi powierzchnia 0,3071 ha przeliczeniowych, podczas gdy powierzchnia stanowiących własność Skarżących użytków rolnych 0,9447 ha fiz. nie stanowiła gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ustawy, wskutek czego zaniżono podatek rolny. Sąd zgadza się również z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że powyższe – biorąc pod uwagę, że z winy Organu w tym zakresie Skarżący zostali obciążeni niższym podatkiem niż należało – nie stanowiło podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd zgadza się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że do opodatkowania nieruchomości prawidłowo zastosowano stawki podatkowe obowiązujące na terenie gminy W. w 2013 r. Sąd zgadza się ze Skarżącymi, że ze względu na to, że podatek w decyzji tej został ustalony za 10 miesięcy(a nie za cały rok), powinien być on odpowiednio zmniejszony. W tym względzie jednak Sąd zauważa, że mimo że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. nie zostało to wprost wskazane, kwoty podatku zostały określone z uwzględnieniem okoliczności istnienia obowiązku podatkowego za 10 miesięcy (ostateczne kwoty zostały pomniejszone o 2/12). Sąd nie zgadza się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym co do tego, że skoro decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] stycznia 2015 r. została wydana w niezmienionym w stosunku do ustalonego za poprzedni rok podatkowy stanie faktycznym (w dniu [...] grudnia 2014 r. decyzja w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego za 2012 r. była ostateczna) na mocy art. 165 §5 pkt 1 O.p. brak było konieczności stosowania §2 i §4 tego artykułu (dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu w formie postanowienia). Jak wskazał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 1136/17 "W przypadku gdy toczy się spór, co do istnienia obowiązku podatkowego (w całości lub w części) i skarżone są decyzje dotyczące zobowiązań podatkowych za poprzednie okresy rozliczeniowe, to nie ma możliwości odstąpienia od wszczęcia postępowania przez organ I instancji w sposób określony w art. 165 § 2 i § 4 o.p.". W tym zakresie należy zauważyć, że Pan Skarżący wnosił uwagi w ramach postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2012 (patrz pismo z dnia 11 lipca 2014 r., k. 18 akt administracyjnych) – co oznacza, że nie powinno znaleźć wobec niego wyłączenie, o którym mowa w art. 165 §5 pkt 1 O.p. Powyższe naruszenie nie stanowi jednak, w ocenie sądu, rażącego naruszenia prawa (nie stanowi ono bowiem oczywistego naruszenia jednoznacznego przepisu prawa), a co za tym idzie nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. (błąd Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do tego, że możliwe było zastosowanie art. 165 §5 pkt 1 O.p. nie miał wpływu na rozstrzygnięcie – co wyłącza możliwość uchylenia decyzji przez Sąd z tego tytułu). Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło