III SA/Wa 932/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, wskazując, że obecnie skończył mu się zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący nie pracuje, nie zarabia. Ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec niepełnoletnich dzieci w kwocie 2.400 zł. Od 2008 r. Skarżący leczy się[...] . Nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego. Nie posiada żadnego majątku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z pożyczek finansowych od znajomych na lekarstwa i jedzenie. Nie posiada żadnego tytułu prawnego do żadnego lokalu mieszkalnego. Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie posiada akcji spółki T. S.A. Skarżący przegrał postępowanie sądowe przeciwko ZUS o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Nie posiada żadnych rachunków bankowych. Skarżący przedstawił informacje PIT-11A i PIT-11 za 2012 r., decyzję uznającą za osobę bezrobotną, potwierdzenie wypłaty zasiłku, zaświadczenie o leczeniu, wyroki w sprawie alimentów. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis art. 252 § 1 p.p.s.a. stawia zaś wymóg, by wniosek o przyznanie prawa pomocy zawierał oświadczenie strony o stanie majątkowym i dochodach oraz dodatkowo dane o stanie rodzinnym. Z powyższego wynika zatem, że strona ma obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Owo wykazanie w rzeczywistości polegać będzie na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie tych kosztów nie jest możliwe. Jednakże gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony lub budzi wątpliwości, to w myśl art. 255 p.p.s.a. jest ona zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy strony z Sądem. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2013 r. (II FZ 167/13) niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego strony. Jakkolwiek w niniejszej sprawie Skarżący zareagował na wezwanie referendarza sądowego, to jednak nie sposób nie zauważyć, że na część skierowanych do niego pytań w ogóle nie odpowiedział albo też odpowiedział lakonicznie. Skarżący uwypuklił natomiast takie elementy, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Podkreślił mianowicie, że nie posiada aktualnie żadnego dochodu, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Nie posiada żadnego tytułu prawnego do żadnego lokalu mieszkalnego. Nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Utrzymuje się z pożyczek finansowych od znajomych na lekarstwa i jedzenie. Tymczasem w dalszym ciągu nie wiadomo na jakich zasadach Skarżący zajmuje lokal którego adresem posługuje się jako adresem do korespondencji i kogo obciążają wydatki związane z tym lokalem. Skarżący nie udzielił bowiem wyjaśnień na temat takich kosztów utrzymania jak opłaty za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę (pkt 3 wezwania z 9 maja 2013 r.). Wskazał jedynie że utrzymuje się z pożyczek finansowych od znajomych na lekarstwa i jedzenie. Skarżący nie ujawnił także danych osoby, która ponosi wydatki związane z zajmowanym lokalem. Podał tylko że nie posiada żadnego tytułu prawnego do żadnego lokalu mieszkalnego i że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczeniom tym przeczą natomiast formularze potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego w toku postępowania podatkowego. Wynika z nich, że niejednokrotnie korespondencję tę odbierała M.P. określana przez doręczającego jako "żona" (przykładowo k. 37, 27 akt administracyjnych). Skarżący nie odniósł się w ogóle do pytania o toczące się wobec niego postępowanie egzekucyjne, w tym związane z zasądzonymi alimentami. Przesłał tylko kopie wyroków. Tymczasem referendarz sądowy nie kwestionuje faktu, iż Skarżący zobowiązany jest łożyć na utrzymanie małoletnich dzieci. Wezwanie miało natomiast na celu ustalenie czy Skarżący alimenty te płaci czy też są one – z uwagi na tak trudną sytuację Skarżącego - objęte postępowaniem egzekucyjnym. Zwłaszcza, że w formularzu PPF Skarżący wspomniał tylko, że ma zasądzone alimenty w łącznej kwocie 2.400 zł. Nie wskazał, że posiada z tego tytułu zadłużenie. Wątpliwości co do zupełności przesłanych oświadczeń potęguje fakt, iż w aktach administracyjnych znajdują się materiały z postępowania o obniżenie alimentów, z których wynika że również w tym postępowaniu Skarżący ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Przyznane mu wówczas zwolnienie w zakresie opłaty stosunkowej od pozwu zostało następnie cofnięte na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. (zob. pkt 3 wyroku z 15 czerwca 2011 r.). Cofając to zwolnienie Sąd jednocześnie odstąpił od skazania Skarżącego na grzywnę. To wszystko sprawia, że informacje przedstawione przez Skarżącego są niewystarczające do wydania korzystnego dlań rozstrzygnięcia, gdyż nie przedstawiają całościowego obrazu jego sytuacji finansowej. W rezultacie Skarżący nie wykazał, że z uwagi na tę właśnie sytuację wymaga wsparcia finansowego ze strony Skarbu Państwa w zakresie prowadzonego postępowania sądowego. Z tych względów uznać należało, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.