III SA/Wa 937/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka, asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. A. S. w dniu 22 czerwca 2004 r. złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1 - 3, 3a, 3b i ust. 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), w dniu [...] listopada 2005 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z poźn. zm.) w dniu [...] stycznia 2006 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy powyżej określoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stała się przedmiotem skargi złożonej przez A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o umorzenie przedmiotowych należności. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 83 ust 4. ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyżej przytoczonego przepisu wynika, że skarżącej od decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przysługiwał środek odwoławczy w formie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie odwoławcze rozpoczyna się od badania przez organ drugiej instancji dopuszczalności odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i zachowania terminu do jego wniesienia. Badanie przesłanek skutecznego wniesienia środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym zastrzeżone jest dla organu odwoławczego. Stosownie do art. 63 § 1 Kpa odwołanie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest podaniem. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane (podkreślenie Sądu) przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (art. 63 § 3 Kpa). Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § Kpa). Powyżej przytoczone przepisy zakreślają minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie, że czynność prawna, w tym przypadku złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest skuteczna. Bez wskazania osoby, od której pochodzi, jej adresu i podpisu, nie można dokonać indywidualizacji osoby, która złożyła żądanie. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, powoduje, że dokonana czynność nie wywołuje skutku prawnego czyniąc wniesienie bezskutecznym. Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu 7 grudnia 2005 r. złożyła do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z zachowaniem terminu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże nie został on przez nią własnoręcznie podpisany, co oznacza, że dotknięty był brakiem formalnym. Zgodnie z art. 64 Kpa, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (§ 1). Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z przytoczonego powyżej przepisu jednoznacznie wynikają określone obowiązki nałożone na organ, których Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie dopełnił, a mianowicie nie wezwał skarżącej do podpisania złożonego przez nią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten został rozpatrzony i Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał zaskarżoną decyzję. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej. W ocenie Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję rażąco naruszył przepisy postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 64 § 2 Kpa, poprzez niewezwanie skarżącej do usunięcia braku formalnego podania oraz art. 83 ust. 4 ustawy u systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który dotknięty był brakiem formalnym i z tej przyczyny nie mógł skutkować wydaniem zaskarżonej decyzji. Wobec takiego rozstrzygnięcia, Sąd odstąpił od merytorycznego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.