III SA/Wa 938/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Sękowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi T. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Pismem z dnia 8 lutego 2014r. T.D. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") zwrócił się do Urzędu Gminy Miasta C. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie hipoteki przymusowej ustanowionej na rzecz Skarbu Państwa na mocy postanowienia Sądu Powiatowego w C. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] września 1961r. nr [...] na nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. tytułem zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym i obrotowym za 1951r. i 1953r. oraz niezapłaconej daniny na rzecz Społecznego Funduszu Oszczędnościowego, do których zapłaty w tamtym okresie, wedle wskazania Skarżącego i załączanych przez niego dokumentów, zobowiązany był K.L. Urząd Miasta C. podnosząc, iż przedmiotem podania jest ustalenie zabezpieczenia hipotecznego wynikającego z wystawionego przez Prezydium [...] wniosku z dnia 3 sierpnia 1961 r., działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, przekazał ww. podanie do Urzędu Miasta W. [...]. Burmistrz Miasta W. przekazał podanie Skarżącego do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., który przy piśmie z dnia 21 marca 2014r. przekazał je, zgodnie z właściwością, do załatwienia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W. Kolejne podanie Skarżącego w ww. sprawie, z dnia 7 kwietnia 2014r., wpłynęło do [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 10 kwietnia 2014r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., działając na podstawie art. 171 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), zwrócił Skarżącemu jego podanie z dnia 8 lutego 2014r. oraz z dnia 7 kwietnia 2014r. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego przywołał treść powyższego przepisu prawa, zaznaczając, iż w sprawie powyższych podań właściwy jest sąd. Pismem z dnia 16 sierpnia 2014r., Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wnosząc o jego uchylenie i zmianę/wydanie postanowienia o przyjęciu dowodów w celu przeprowadzenia postępowania w wydaniu decyzji egzekucji opartej na postanowieniu Sądu Powiatowego w C. z dnia [...] września 1961r. oraz wyznaczenia Urzędu Skarbowego ale z pełnieniem kontroli w celu bezstronności. Dyrektor Izby Skarbowej w W., postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r., działając na podstawie art. 169 § 4 O.p., pozostawił wniosek Skarżącego bez rozpatrzenia. W zażaleniu z dnia 5 lutego 2015r., Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie wniosku. Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, wydał w dniu 22 kwietnia 2015r. postanowienie, którym uchylił zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po kolejnym zapoznaniu się ze sprawą, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] września 2015r. wydał postanowienie, którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie. Pismem z dnia 10 października 2015r. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, wnosząc o jego uchylenie i wszczęcie postępowania w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że nie jest ono słuszne, wyjaśnienia odnośnie odmowy wszczęcia postępowania nie są adekwatne w sprawie, zaś stwierdzenie, że nie jest on stroną w sprawie, stanowi brak poszanowania prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Dyrektor powołując się na przepis art. 165a §1 O.p. wskazał, że w sytuacjach, w których żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z akt sprawy wynika, że wypełniając dyspozycje Dyrektora Izby Skarbowej w W. zawarte w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015r. uchylającym postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2015r. w całości i przekazującym sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 10 sierpnia 2015r., działając na podstawie art. 169 § 1 O.p., wezwał Skarżącego do uzupełnienia podania z dnia 7 kwietnia 2014r. poprzez wskazanie zakresu żądania, przepisów prawa podatkowego i trybu w jakim wniosek ma być rozpatrzony oraz interesu prawnego wnioskodawcy. Odpowiadając na ww. wezwanie, Skarżący przedstawił zdarzenia faktyczne związane z działkami gruntu położonymi przy ul. [...], które stanowiły własność zmarłego w latach 70-tych K.L., podnosząc, że powinny zostać przejęte przez Skarb Państwa, gdyż poprzedni właściciel zmarł nie pozostawiając po sobie żadnych spadkobierców. Dyrektor powołując się na art. 34 § 1 O.p. wskazał, że Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje hipoteka na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości, zwana dalej "hipoteką przymusową. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wnioskując z treści wnoszonych pism, żądanie stanowi dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych w podatku obrotowym i dochodowym za 1951 r. i 1953r. obciążających zmarłego K.L. oraz "przejęcie" nieruchomości przez Gminę C., która - obok Skarżącego - jest pokrzywdzona poprzez "bezprawne przejmowanie jej terenów i zmianę wyznaczonych granic". Odnosząc się do tak sformułowanych wniosków Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z art. 133 § 1 O.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117b, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Zatem w celu uznania, że Skarżący jest stroną postępowania dotyczącego ustanowienia hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych w podatku obrotowym i dochodowym za 1951 r i 1953r. obciążających zmarłego K.L., Skarżący musiałby wykazać, iż posiada interes prawny w prowadzeniu sprawy w wymienionym zakresie, czego nie uczynił. Okoliczność bowiem, że Pan T.D. czuje się osobą pokrzywdzoną poprzez brak dostępu do swojej nieruchomości w wyniku "samowoli i przejmowania terenów sąsiednich działek bez regulacji prawnej" nie jest interesem prawnym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego, co powoduje, że Skarżacy nie jest stroną postępowania związanego z wpisem ww. hipoteki. Dyrektor zauważył, że Skarżący pomimo skutecznego wezwania, nie wskazał przepisów prawa podatkowego na podstawie, których organ podatkowy mógłby prowadzić postępowanie podatkowe, którego byłby stroną. Równocześnie z akt sprawy nie wynika, aby był on osobą upoważnioną do reprezentowania zarówno Skarbu Państwa, jak i gminy C. w zakresie ochrony ich interesów. W związku z powyższym Dyrektor stwierdził, że w świetle art. 165a O.p., postępowanie podatkowe nie może być prowadzone z przyczyn podmiotowych, tj. z uwagi na okoliczność, iż podanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia "w części braku skoordynowania należności finansowych widniejących na nieruchomości obarczonej hipoteką przymusową i przyjęcie dodatkowych uwag w oparciu o wykładnię prawa i spójność z finansami". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie do art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy w drodze postanowienia odmawia wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W ocenie Sądu organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że w świetle obowiązujących przepisów Pan T.D. nie może być uznany za stronę w sprawie, której dotyczy złożone przez niego podanie. Organy wnioskując z treści pism złożonych przez Skarżącego prawidłowo ustaliły, że żąda on dokonania wpisu hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych w podatku obrotowym i dochodowym za rok 1951 i 1953, obciążających zmarłego T.L., oraz "przejęcia" nieruchomości przez Gminę C., która jest pokrzywdzona poprzez "bezprawne przejmowanie jej terenów i zmianę wyznaczonych granic". Co do "przejęcia" nieruchomości przez gminę C., to nie jest to kwestia nadająca się do rozpatrywania w postępowaniu podatkowym. Co do ustanowienia hipoteki natomiast, Sąd podziela stanowisko organu, że Pan T.D. nie może skutecznie żądać od organów podatkowych ustanowienia hipoteki na rzecz Skarbu Państwa. Nie ma legitymacji do występowania z takim żądaniem jako strona. Stroną postępowania w rozumieniu art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Pan T.D. zwrócił się do organu nie będąc w zakresie zgłoszonego żądania żadnym z podmiotów, które wymienia zacytowany przepis. Wniosek ten nie dotyczy zarazem interesu prawnego Pana T.D.. Pan T.D. podaje, że czuje się pokrzywdzony poprzez brak dostępu do swojej nieruchomości. Nie może to jednak być uznane za podstawę do skutecznego żądania we własnym imieniu wszczęcia postępowania w sprawie ustanowienia hipoteki na rzecz Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi poddał zaskarżone postanowienie wszechstronnej kontroli. Nie dopatrzywszy się naruszenia przepisów, które uzasadniałyby uchylenie lub stwierdzenie nieważności obowiązujących przepisów, oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.