III SA/Wa 945/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]; 2) umarza postępowanie administracyjne; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. M. kwotę 4170 zł (słownie: cztery tysiące sto siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez A. M. (dalej "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003 - 2007. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu [...] grudnia 2008 r. Prezydent [...] W. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003 - 2007 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] na kwotę ogólną 18.433,00 zł (rok 2003 - 3605,00 zł, rok 2004 - 3707,00zł, rok 2005 - 3707,00 zł, rok 2006 - 3707,00 zł, rok 2007 - 3707,00 zł). Od tej decyzji w dniu [...] grudnia 2008 r. zostało wniesione przez A. M. odwołanie, w którym strona wskazała na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 §1 pkt 6 i § 4ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p."), a także prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 4, art. 7ust. 2 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 83a ustawy o oświacie, art. 68 § 1O.p.oraz uchwał Rady Miasta [...] W. ustalających stawki podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podatnika w niniejszej sprawie. A. M. jest osobą fizyczną będącą posiadaczem nieruchomości lokalowej stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, zaś posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, co odpowiada dyspozycji art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ustalenie takie wynika jednoznacznie ze znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu nr [...]z dnia [...] czerwca 2002 r., w której jako najemca wskazana jest A. M. . W umowie wskazane jest ponadto, że najemca będzie wykorzystywał lokal na S. (niepubliczna szkoła artystyczna), przewidziano także zasady zmiany przeznaczenia lokalu (§ 1 ust. 3 umowy), powiadamiania wynajmującego o każdej zmianie formy prawnej prowadzonej działalności gospodarczej (§ 4 ust. 2 lit a), zapłaty czynszu i pozostałych opłat (§ 8) i wypowiedzenia umowy przez najemcę (§ 10 ust. 2 i 4). Skoro najemca nie wypowiedział umowy, nie zawiadomił o zmianie przeznaczenia lokalu oraz zmianie formy prowadzonej działalności gospodarczej oraz płacił czynsz i opłaty, to całkowicie uprawniony jest wniosek, że stan faktyczny opisany w umowie nie uległ zmianie, i organy podatkowe obu instancji mają prawo i obowiązek uznawać go za aktualny, a w konsekwencji - mają obowiązek wymierzenia podatku przy uwzględnieniu tego stanu faktycznego. Należy więc wskazać, że zarzuty Skarżącej w tym zakresie nie mogły zostać uwzględnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że w okolicznościach sprawy to Skarżąca a nie Zarząd Domów Komunalnych (Zakład Gospodarowania Nieruchomościami) jest podatnikiem podatku od nieruchomości; 2) art 7 ust 2 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że na Skarżącej ciążą zobowiązania podatkowe określone w zaskarżonej decyzji mimo zwolnienia określonego w tym przepisie; 3) art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty, poprzez przyjęcie, że prowadzenie przez Skarżącą szkoły artystycznej jest równoznaczne z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej; 4) art 68 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że pomimo doręczenia Skarżącej zaskarżonych decyzji po upływie terminu wskazanego w ww. przepisie (tzw. terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji) na Skarżącej ciąży zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2003 i 2004; 5) przepisów powołanych w uzasadnieniu decyzji (organu pierwszej instancji) ustalającej zobowiązanie podatkowe za lata 2003 - 2007 uchwał Rady Miasta [...] W. poprzez zastosowanie stawek podatku od nieruchomości, które nie miały zastosowania w sprawie, 6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 O.p. poprzez dokonanie błędnych ustaleń, że Skarżąca prowadziła w lokalu określonym w decyzji organu pierwszej instancji działalność gospodarczą, a znajdującą się w aktach umowę najmu z 2002 r. zawarła jako osoba fizyczna, chociaż z treści umowy i okoliczności jej zawarcia i wykonania wynika, że Skarżąca działała jako organ szkoły w rozumieniu art. 3 pkt 5, art. 5 ust. 2 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty, które to okoliczności miały istotny wpływ na ustalenie, czy Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia – w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania). Dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu w świetle przywołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja SKO w W. z dnia [...] marca 2018r. na podstawie której Skarżącej ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2003-2007 za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] . Ponieważ stanowiska stron, w tym w szczególności zarzuty skargi, zostały szeroko opisane w tzw. części "historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuję od ich ponownego przedstawienia, podkreślając jedynie, że najdalej idącym jest zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p., który Sąd uznał za trafny. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 9 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. Na podstawie art. 211 O.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Natomiast w myśl art. 212 zd. pierwsze O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. W realiach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku do nieruchomości za lata 2003-2007 powinien upłynąć z końcem 2013 r. Tymczasem organ odwoławczy zaskarżoną decyzję wydał w dniu [...] marca 2018r. i doręczył ją stronie dopiero [...] marca 2018r. Biorąc pod uwagę uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2014 r. (sygn. akt II FPS 4/13), należy stwierdzić, że w tym stanie rzeczy decyzja ta nie wywarła przewidzianych skutków prawnych. We wspomnianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m. innymi, że w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r., po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego, wygasa ono bowiem wskutek przedawnienia w toku postępowania podatkowego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji .Zauważono tam, że treść rozstrzygnięć organu odwoławczego jest w prawdzie enumeratywnie wymieniona w art. 233 O.p., a przepis ten nie odsyła do art. 208 § 1 op, to jednak w art. 233 § 1 pkt. 2 lit. aop nie wskazano przesłanek uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, natomiast z analizy orzecznictwa można wyprowadzić wniosek, że przesłanką po temu jest bezprzedmiotowość postępowania, w tym także z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego (dla potwierdzenia tej tezy powołano wyroki NSA z 14 listopada 2012 roku; I FSK1863/11 oraz z 31 stycznia 2014 roku, II FSK 2954/13). Sąd orzekający w tej sprawie zauważa, że na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. związany jest treścią przedmiotowej uchwały. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 70 § 1 O.p. zasługuje na aprobatę. Sąd zauważa, że analogiczne stanowisko prawne zostało wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2.09.2016r. w sprawie II FSK 2074/14, które to w pełni podziela. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że z akt sprawy nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 70 O.p. skutkująca przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Reasumując, ponieważ w niniejszej sprawie wejście do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego decyzja dotyczyła, to tym samym naruszony został art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 O.p., a więc doszło do naruszenia prawa materialnego, gdyż zobowiązanie to, w momencie doręczenia decyzji, już wygasło. Z tych względów, wobec uznania za zasadny najdalej idącego tj. zarzutu przedawnienia zobowiązania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd, stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego (podatkowego), umorzył to postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 208 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Tak więc wobec stwierdzenia upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w podatku od nieruchomości za lata 2003-2007, organ zobligowany byłby do umorzenia prowadzonego w sprawie postępowania. W tej więc sytuacji Sąd skorzystał z uprawnienia przysługującego mu na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i instancji, a także umorzenie postępowania podatkowego, Sąd odstąpił od rozpatrzenia pozostałych zarzutów skargi albowiem ich badanie stało się zbędne. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i 2 .p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez radcę prawnego. Na łączną kwotę (4.170 zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składa się 553 zł uiszczonego wpisu sądowego od skargi, 3.600 zł kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.