III SA/Wa 948/07

WyrokWSA w Warszawie2007-09-20

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Lidia Ciechomska-Florek, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po upływie terminu określonego w przepisach prawa upadłościowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie. "Właściwy czas" oznacza termin, w którym możliwe jest wszczęcie postępowania upadłościowego, co należy oceniać w świetle przepisów prawa upadłościowego, a nie tylko na podstawie faktu złożenia wniosku, który został oddalony z powodu braku majątku spółki.
Stan faktyczny
Skarżący, będący członkiem zarządu spółki, został pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. Organy podatkowe uznały egzekucję z majątku spółki za bezskuteczną. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 116, twierdząc, że złożył wniosek o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie i że organy nie wykazały bezskuteczności egzekucji w sposób formalny. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając zasadność odpowiedzialności członka zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pk1 w związku z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej powoływanej jako "Ordynacja podatkowa"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2006 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Z. N. (Skarżącego w niniejszej sprawie) za zaległości Spółki z o.o. "E." w W. (dalej zwaną "Spółką") w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. wraz z odsetkami za zwłokę od powyższej zaległości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. Spółka nie uregulowała powyższej zaległości, a egzekucja okazała się bezskuteczna. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Skarbowego W., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego, będącego członkiem Zarządu Spółki za ww. zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. uchylił w całości ww. decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. ponownie orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz wskazał na szereg czynności, które organ egzekucyjny podjął wobec Spółki, a także na inne dowody, na podstawie których stwierdzono, że postępowanie egzekucyjne było bezskuteczne. Zdaniem organu pierwszej instancji, Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, jak również nie wskazał mienia Spółki, z którego byłaby możliwa egzekucja. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł odwołanie, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że w sprawie wszczęto postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, w sytuacji, gdy organ egzekucyjny nie wykazał bezskuteczności egzekucji wobec Spółki. Podkreślił ponadto, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił wykazanych przez Skarżącego przesłanek, wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki. Skarżący podkreślił, że organ podatkowy pierwszej instancji orzekł indywidualnie o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, podczas gdy w przypadku, kiedy zarząd jest kilkuosobowy, członkowie zarządu odpowiadają za zobowiązania Spółki solidarnie. Wskazał również na istotne naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, w szczególności zwrócił uwagę na fakt, iż organ podatkowy niezbadał, czy w sprawie zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu. Powołaną wyżej decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej w W., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał na treść art. 107 § 1 i § 2 oraz art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w świetle art. 116 Ordynacji podatkowej członkowie zarządu mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki jedynie, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Mimo, iż egzekucja okazała się bezskuteczna członek zarządu uwolniony jednak jest od odpowiedzialności jeżeli wykaże, że - we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, - niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z winy członka zarządu, - członek zarządu wskaże mienie spółki, z którego możliwa jest egzekucja. Odnosząc się do okoliczności wyłączających odpowiedzialność, organ odwoławczy wskazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony z zachowaniem przewidzianego terminu. Zgodnie bowiem z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej wniosek w sprawie ogłoszenia upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości, powinien zostać złożony we "właściwym czasie", przez co należy rozumieć taki moment, w którym możliwe byłoby wszczęcie postępowania upadłościowego. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie będzie "właściwym czasem" zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, czas kiedy majątek Spółki nie wystarczył już nawet na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Zgodnie z art. 5 § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe, przedsiębiorca jest zobowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że wykładni tego pojęcia dokonywać należy nie tylko w oparciu o podstawy i terminy złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określone w art. 5 prawa upadłościowego, ale także z uwzględnieniem funkcji i celu, jakiemu ma służyć uregulowanie zawarte w art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych, którego odpowiednikiem w tym zakresie w prawie podatkowym jest art. 116 Ordynacji podatkowej. Jednym z celów postępowania upadłościowego jest, bowiem ochrona zagrożonych interesów wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Przepis art. 116 Ordynacji podatkowej pozwala Skarbowi Państwa, jako wierzycielowi, w razie bezskutecznej egzekucji przeciw Spółce dochodzić swych należności od członków zarządu odpowiedzialnych w takiej sytuacji osobiście i solidarnie za długi Spółki. Sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy został on zwrócony na podstawie art. 13 ust 1 Prawa upadłościowego nie wystarcza do uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył ponadto, że Skarżący nie przedłożył żadnych informacji o istnieniu majątku Spółki, z którego możliwa byłaby egzekucja. Odnosząc się do wykazania bezskuteczności egzekucji, organ odwoławczy stwierdził, że wszczęcie postępowania w stosunku do członka zarządu jest możliwe tylko wtedy, gdy organ dysponuje sprawdzalną i pewną informacją, co do niewypłacalności podatnika. Zdaniem organu odwoławczego, taką pewność w rozpatrywanej sprawie, daje opinia biegłego z dnia 15 lipca 2002 r. w przedmiocie określenia zdolności upadłościowej Spółki oraz postanowienie Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Gospodarczy z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie oddalenia wniosku Skarżącego w przedmiocie ogłoszenia upadłości Spółki. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że Spółka nie tylko nie posiada żadnego majątku zdolnego do zaspokojenia choćby w części roszczeń wierzycieli, ale nawet nie jest w stanie zabezpieczyć kosztów postępowania w sprawie. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest fakt, że wszelkie czynności egzekucyjne podjęte przez organ pierwszej instancji okazały się bezskuteczne. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem siedziby, nie posiada jakiegokolwiek majątku a także żadnych środków na rachunku bankowym. Zdaniem organu odwoławczego, fakt bezskuteczności egzekucji może być wykazywany na różny sposób. Wydanie postanowienia o bezskuteczności egzekucji jest tylko jednym z tych sposobów. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji, przepis art. 116 Ordynacji podatkowej, stanowiący podstawę orzekania o odpowiedzialności podatkowej, wg, którego członkowie zarządu spółki odpowiadają za jej zaległości podatkowe solidarnie całym swoim majątkiem. Organ odwoławczy stwierdził również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzje orzekające o odpowiedzialności podatkowej za zaległości Spółki "E." także wobec pozostałych członków zarządu. Zarzut o indywidualnej odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązania podatkowe Spółki, jest więc w całości bezzasadny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie; - art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nieustalenie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, a w szczególności niezbadanie, czy zaistniały przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu, pomimo, iż organy podatkowe, zobowiązane były do dokonania w toku postępowania ustaleń, które mają istotne znaczenie dla sprawy; - art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez wywodzenie o bezskuteczności egzekucji na podstawie opinii biegłego sporządzonej na inną okoliczność. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że organy podatkowe wykazując bezskuteczność egzekucji wobec Spółki, winny wyczerpać w toku postępowania wszystkie możliwe sposoby egzekucji, a egzekucja powinna dotyczyć całego majątku Spółki. Obowiązek wszczęcia i formalnego przeprowadzenia egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności w sposób formalny zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. W ocenie Skarżącego, zaskarżona decyzja nie odpowiada przedstawionym wymogom. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem, aby postępowanie egzekucyjne zakończyło się formalnym aktem organu egzekucyjnego, pozwalającym uznać, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W decyzjach organów obu instancji powołano się przy ustalaniu tej przesłanki jedynie na opinię biegłego oraz postanowienie sądu w sprawie oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zebrany materiał nie pozwala jednak na pełną ocenę, czy wykorzystano wszystkie środku egzekucji i czy rzeczywiście skierowano ją do całego majątku Spółki. Organy podatkowe nie podjęły zatem wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla ustalenia przesłanek odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki, a w szczególności przesłanki bezskuteczności egzekucji. Tym samym naruszono art. 122 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu Skarżący podkreślił, że w dniu 6 grudnia 2001 r. złożył wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, w terminie przewidzianym w art. 2 obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe, czyli w terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie od zaistnienia okoliczności powodującej trwałe zaprzestanie płacenia długów przez Spółkę. Okolicznością powodującą trwałe zaprzestanie płacenia długów było zbycie akcji spółki "M." S.A. Cena uzyskana z ich sprzedaży była nieporównywalnie niższa od ich wartości księgowej. Stanowisko to potwierdza opinia biegłego powołanego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] W., [...] Wydział Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2002 r. w celu określenia zdolności upadłościowej Spółki w rozumieniu art. 1 § 1 i art. 2 Prawa upadłościowego. Zgodnie z opinią biegłego przyczyną gwałtownego pogorszenia się sytuacji finansowej Spółki było zbycie akcji spółki "M." S.A. Czynność ta wywołała taki skutek, że gwałtownie zmalała wysokość aktywów i Spółka znalazła się praktycznie bez majątku. Skarżący nie ma wątpliwości, że Spółka, w chwili toczącego się postępowania w sprawie rozstrzygnięcia wniosku o ogłoszenie upadłości, znajdowała się w sytuacji finansowej, nie pozwalającej na regulowanie jej zobowiązań, oraz że sytuacja ta miała charakter trwały. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na fakt, ze majątek Spółki nie pozwalał na pokrycie kosztów postępowania. Jednakże oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez sąd nie oznacza, że członek zarządu nie dochował należytej staranności w ocenie sytuacji finansowej Spółki. Wprawdzie Spółka w okresie przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości wykazywała trudności finansowe powodujące opóźnienia w spłacie zadłużenia, jednakże trudności finansowe nie miały charakteru trwałego, a tylko w takim przypadku złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest zasadne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw prawnych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm. ) – określanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a., lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy ordynacja podatkowa ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o kryterium zgodności z prawem, Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa. Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu znajdującym zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej i spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek Zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowania zapobiegające upadłości ( postępowanie układowe), albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej wynikało natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki, określona w § 1 obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Treść przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia wątpliwości co do tego, że określała ona zarówno przesłanki pozytywne, warunkujące powstanie odpowiedzialności członka zarządu różnego rodzaju spółek za zaległości podatkowe tych ostatnich, jak i przesłanki negatywne, wyłączające taką odpowiedzialność. Wśród tych pierwszych wymienić należy w szczególności bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki, która to przesłanka ma nader istotne znaczenie dla oceny rozstrzygnięcia dokonanego przez organy podatkowe. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, który jest, zdaniem Sądu, bezsporny, Skarżący złożył do Sądu Rejonowego W. Wydział [...] Gospodarczy, wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "E." Sp. z o.o., w dniu 6 grudnia 2001 r. Wniosek ten został jednak oddalony postanowieniem Sądu z dnia [...]sierpnia 2002 r., w sprawie sygn. akt [...], gdyż Spółka nie posiadała żadnego majątku zdolnego nie tylko zaspokoić choćby w części roszczenia wierzycieli, ale nawet zabezpieczyć kosztów postępowania w sprawie. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest ocena, czy wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki E. Sp. z o.o. z siedziba w W., został złożony "we właściwym czasie". Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że wniosek nie został złożony z zachowaniem przewidzianego terminu. Przez "właściwy czas" należy bowiem rozumieć taki moment, w którym możliwe byłoby wszczęcie postępowania upadłościowego. Zdaniem Sądu, ocenę, czy wniosek o upadłość zgłoszono "we właściwym czasie", należy powiązać z regulacją zawartą w art. 5 § 1 i 2 Prawa Upadłościowego. W czasie obowiązywania tej regulacji, pogląd ten był powszechnie akceptowany, zwłaszcza w judykaturze (por. np. wyrok Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lutego 1997 r. sygn. I ACa 33/97). Zgodnie z art. 5 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe, przedsiębiorca był zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni, od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z kolei w myśl art. 5 § 2 Prawa Upadłościowego, reprezentant przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 1 § 1, zobowiązany był zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarczał na zaspokojenie długów, chyba, że wcześniej rozpoczął się bieg terminu określonego w § 1. W świetle przytoczonej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że wniosek o ogłoszenie upadłości można było uznać za złożony "we właściwym czasie" tylko wtedy, gdy nie upłynęło więcej niż 2 tygodnie od chwili, gdy bądź to przedsiębiorca zaprzestał płacenia długów, bądź też długi te przewyższyły wartość jego majątku. Regulacja ta nie dopuszczała jakiegokolwiek odstępstwa od tego terminu, a możliwość taka nie wynikała też z żadnego innego przepisu. W rozpatrywanej sprawie, Skarżący nie wykazał, zdaniem Sądu, że wniosek o upadłość Spółki został złożony we właściwym terminie wynikającym z art. 5 Prawa upadłościowego. Zdaniem Sądu, w badanej sprawie Spółka zaprzestała regulować swoje zobowiązania już we wrześniu 2001 r., kiedy to nie była w stanie zapłacić całości podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. Jak już wyżej podniesiono, postępowanie w sprawie wniosku o upadłość zostało zakończone przez Sąd Gospodarczy postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2002 r. , oddalającym wniosek o ogłoszenie upadłości, z uwagi na okoliczność, iż majątek dłużnika nie wystarczał nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że skoro w dniu zgłoszenia wniosku stan majątkowy Spółki był tak zły, że nie wystarczał nawet na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, to zasadnym jest uznanie zgłoszenia upadłości za dokonane z przekroczeniem właściwego czasu wynikającego z dyspozycji art. 5 Prawa upadłościowego. Fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w sytuacji, gdy został on oddalony na podstawie art. 13 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Prawo upadłościowe nie jest wystarczający do uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za długi Spółki. Wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja jest możliwa zwalnia osobę trzecią – członka zarządu – od odpowiedzialności. Tych okoliczności Skarżący również nie wykazał. Prawidłowo, zdaniem Sądu, organy oceniając fakt zaistnienia bezskuteczności egzekucji w stosunku do Spółki, oparły się na opinii biegłego T. K. sporządzonej na zlecenie sądu, w celu "określenia istnienia przesłanek zdolności upadłościowej Spółki "E." Sp. z o.o. w rozumieniu art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 2 Prawa upadłościowego, oraz na postanowieniu tegoż Sądu oddalającego wniosek o upadłość. Z opinii tej wynika bowiem, że Spółka powstała w 2000 r. Zeznanie CIT – 8 za 2000 r. wykazało podatek należny w wysokości [...] zł., a we wrześniu 2001 r. Spółka wpłaciła tylko [...] zł. podatku. Od 2000 r. Spółka miała trudności z płaceniem długów, a w 2001 r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość posiadanego przez nią majątku. W listopadzie 2001 r. członek zarządu Spółki M. W. zbył akcje "M." firmie E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. W ten sposób, Spółka pozbawiona została aktywów, kapitał własny osiągnął od listopada 2001r. wartość ujemną. Niezasadny jest zarzut pełnomocnika Skarżącego, że brak w aktach sprawy postanowienia organu egzekucyjnego o bezskuteczności egzekucji świadczy o tym, iż egzekucja z majątku Spółki jest nadal prowadzona. Za w pełni uprawniony należy uznać pogląd, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe są obowiązane co prawda udowodnić bezskuteczność egzekucji, nie mniej mogą to uczynić za pomocą wszelkich dowodów, które okoliczność tę potwierdzają. W ramach prowadzonego postępowania podatkowego winny one przede wszystkim wykazać, za pomocą obiektywnych dowodów, że w toku egzekucji ustalono, że Spółka nie posiada majątku, z którego można by zaspokoić wierzytelność Skarbu Państwa. Wymóg formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji administracyjnej nie znajduje jakiegokolwiek umocowania w treści obowiązującego prawa. Wystarczającym dowodem takiego stanu rzeczy jest, zdaniem Sadu, powołana wyżej opinia biegłego sądowego i postanowienie Sądu z dnia 9 sierpnia 2002 r. Ponadto organy wykazały, że Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku a także żadnych środków na rachunku bankowym, który z tego powodu został zawieszony. Niezasadny jest więc zarzut pełnomocnika Skarżącego, dotyczący braku formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej i art. 191 Ordynacji podatkowej. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny i został ustalony w sposób wyczerpujący. Zaś naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej jest tym bardziej niezasadne co zostało wywiedzione wyżej. Organy zbadały także przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania Spółki. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że zostały spełnione przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako członka Zarządu za zaległości podatkowe Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r., uregulowane w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, tym samym zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło