III SA/Wa 949/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rocznego limitu do zawrotu oraz odmowy zwrotu podatku akcyzowego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł H. W. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną. Wnioskodawca oświadczył, że nie pracuje. Utrzymuje się z renty w wysokości 391 zł. Osiąga dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1.400 zł rocznie. Ma na utrzymaniu wielodzietną rodzinę. Wyjaśnił, iż jego trudna sytuacja spowodowana jest w dużej mierze trwałym inwalidztwem. Z oświadczeń Wnioskodawcy wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dorosłych dzieci. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,78 ha. Żona Skarżącego uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 900 zł miesięcznie oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 5.000 zł rocznie. Do wniosku Skarżący załączył kopię odcinka renty oraz wypis z orzeczenia komisji lekarskiej kwalifikującej Wnioskodawcę do [...] grupy inwalidzkiej. Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, Referendarz sądowy, działając na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwał Wnioskodawcę do: nadesłania zeznania podatkowego Skarżącego i jego żony za 2009 r., nadesłania zaświadczenia o zarobkach żony Skarżącego, wyjaśnienia, czy trójka dorosłych dzieci Skarżącego uzyskuje jakiekolwiek dochody, jeśli tak - wskazanie z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz jego żony za ostatnie trzy miesiące, przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i niezbędnych wydatków rodziny Skarżącego. W odpowiedzi Skarżący wskazał, iż nie stać go na ponoszenie dodatkowych kosztów za dojazd do urzędu skarbowego po zeznanie podatkowe. Wyjaśnił, iż uwagi na sezon urlopowy zaświadczenie o dochodach żony doręczy na rozprawę. Skarżący oświadczył, iż jego dzieci nie pracują, uczą się i pomagają w gospodarstwie. Odpowiadając na wezwanie do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, Skarżący wskazał, iż "wcześniej przed ostatnimi trzema miesiącami nie wypłynęły żadne dochody na rachunki bankowe". Odpowiadając z kolei na wezwanie w zakresie przedstawienia zestawienia miesięczny dochodów i wydatków rodziny, Wnioskodawca stwierdził, iż Sądowi z urzędu wiadomo ile kosztuje utrzymanie wielodzietnej rodziny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 P.p.s.a. powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej Skarżącego, Referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał go do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku Skarżący nie wywiązał się. Wnioskodawca nie nadesłał zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczenia o dochodach żony, ani zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków rodziny. W tym miejscu należy podkreślić, że to Skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy, w związku z tym, to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., tj. do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Brak współpracy ze strony Wnioskodawcy w celu ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej i przerzucanie tego obowiązku na Sąd, nie przemawia za pozytywnym załatwieniem wniosku. Skoro Skarżący miał problemy z nadesłaniem zeznań podatkowych, czy też uzyskania zaświadczenia o dochodach żony, powinien wykonać wezwanie Referendarza sądowego, chociażby w części dotyczącej nadesłania wyciągów z rachunków bankowych oraz wskazania wysokości miesięcznych dochodów i wydatków. Nie posiadając żadnych informacji w tym zakresie, Referendarz sądowy nie jest w stanie ocenić, czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania przepisu art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. Poprzez brak odpowiedzi w tym zakresie, Skarżący uniemożliwił ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącego instytucji prawa pomocy. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.