III SA/Wa 949/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rocznego limitu do zwrotu oraz odmowy zwrotu podatku akcyzowego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowieniem z 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 949/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę H. W. (dalej "Skarżący") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia rocznego limitu do zawrotu oraz odmowy zwrotu podatku akcyzowego wobec nieuszczenia w terminie wpisu sądowego. Pismem z 4 maja 2011 r. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, argumentując to trudną sytuacją materialną. Oświadczył, że nie pracuje, utrzymuje się z renty w wysokości 400 zł, osiąga dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości ok. 1400 zł rocznie. Wskazał, że utrzymuje wielodzietną rodzinę. Z oświadczeń Skarżącego wynikało, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dorosłych dzieci. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 100 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,78 ha. Podał, że jego żona J. W. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 900 zł miesięcznie oraz osiąga dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 5000 zł rocznie. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wezwał H. W. do nadesłania zeznania podatkowego Skarżącego i jego zony za 2010 r., zaświadczenia o zarobkach żony Skarżącego, wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego i jego żony za trzy ostatnie miesiące, a nadto przedstawienie zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego – w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nie nadesłał wymaganych dokumentów, poprzestając na wyjaśnieniach, że nie posiada rozliczenia podatkowego, ponieważ rozlicza go z urzędu Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz, że Urząd Skarbowy, z uwagi na ochronę danych, odmawia wydania jego żonie zeznania podatkowego. W dalszej kolejności przytoczył dane, pochodzące z archiwum strony internetowej Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/teksty/starsze2005.html), dotyczące wysokości i struktury minimum socjalnego średniorocznego w 2004 r. Z danych tych wynikało, że dla najliczniejszej rodziny ujętej w badaniach - małżeństwo z trójką dzieci - wartość koszyka wyniosła nominalnie więcej (3 003,40 zł), choć w przeliczeniu na jedną osobę, zgodnie z efektem skali, wartość ta wynosiła najmniej (594,70 zł). Ponadto w odpowiedzi na wezwanie przedłożenia zestawienia miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, Skarżący przytoczył poszczególne pozycje z listy wydatków, nie przypisując do nich jakichkolwiek kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując oceny zasadności przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd musi uwzględnić całokształt okoliczności mających wpływ na sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Z reguły ogólnikowe informacje podane we wniosku zawartym na urzędowym formularzu PPF wymagają uzupełnienia poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów. Zgodnie z art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd może zażądać przedłożenia stosownych dokumentów źródłowych, a w interesie wnioskodawcy pozostaje jak najrzetelniejsze zobrazowanie swojej rzeczywistej kondycji finansowej. Jak stanowi bowiem art. 246 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane gdy osoba ubiegająca się o tę formę pomocy w y k a ż e (podkreślenie Sądu), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek/pełnych kosztów postępowania. Takie sformułowanie cytowanego przepisu oznacza, że ciężar udowodnienia istotnych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Tymczasem w omawianej sprawie Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie, nie nadesłał żadnego z żądanych dokumentów, nie przedstawił również prawidłowego zestawienia wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, co nie wymagało występowania do żadnej z instytucji. W związku z powyższym Sąd nie był w stanie dokonać właściwej oceny jego sytuacji materialnej, nie dysponował bowiem dokumentami na poparcie wniosku. Za nieprzydatne w kontekście oceny sytuacji materialnej Skarżącego uznano przedłożone przez niego archiwalne dane, z uwagi na to, że nie odnosiły się do jego gospodarstwa domowego, lecz obrazowały sytuację statystycznej rodziny wielodzietnej, nadto dotyczyły 2004 r. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.