III SA/Wa 95/12

Dnia 3 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. D. na postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący – A. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z [...] października 2011 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych. Skarżącemu przy piśmie z 17 stycznia 2012 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 stycznia 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego. Wskazał na swoją bardzo trudną sytuację finansową. Poinformował nadto, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i czwórką dzieci. Posiada dom o powierzchni 100 m. kw oraz 5,3 ha użytków rolnych. Utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego - 600 zł brutto) oraz z zasiłku rodzinnego (501 zł brutto) Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 24 lutego 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na nie wykonanie wezwania o złożenie szczegółowej informacji o jego sytuacji majątkowej. Skarżący w sprzeciwie z 6 marca 2012 r. od powyższego postanowienia wniósł o wskazanie jaką dokumentację ma dostarczyć do Sądu i o określenie dłuższego terminu na jej złożenie. Sąd wezwał Skarżącego do nadesłania, w terminie czternastu dni, informacji o jego sytuacji majątkowej, w szczególności wskazania dochodów osiągniętych w 2010 r. i w 2011 r., nadesłania kserokopii zeznań podatkowych za 2010 r. Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, aktualnego zestawienia ponoszonych co miesiąc wydatków i uzyskiwanych dochodów - ze wskazaniem źródła dochodu i celu wydatku oraz terminu uzyskania dochodu i poczynienia wydatku, wyciągu z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz wskazania innych aktualnych okoliczności, z których może wynikać konieczność przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącemu 26 kwietnia 2012 r. Termin do nadesłania ww. dokumentów upływał zatem z dniem 10 maja 2012 r. Skarżący, w zakreślonym terminie, nie odpowiedział na wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane gdy strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż Skarżący złożył wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub doradcy podatkowego. Zdaniem Sądu, wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Jednak, aby rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy, a więc dokonać analizy zdolności płatniczych Skarżącego w zestawieniu z wymaganymi kosztami sądowymi, Sąd musi mieć dostęp do informacji o jego sytuacji majątkowej. Skarżący, pomimo wezwania (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 39 akta sądowych) i zakreślenia w nim 14 - dniowego terminu (zamiast 7 – dniowego), nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikałaby jego sytuacja finansowa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Sąd stwierdził zatem, że analiza zdolności płatniczych Skarżącego i – ewentualne – zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata lub radcy prawnego, z uwagi na nie przedstawienie przez niego żądanych dokumentów, nie było możliwe. Sąd, z uwagi na powyższe, oraz na podstawie art. 243, art. 255, art. 259 oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.