III SA/Wa 952/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-14
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Agnieszka Baran, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana kwalifikacji budynku w ewidencji gruntów i budynków z "mieszkalnego" na "letniskowy" na podstawie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy, wydanego na podstawie wcześniejszej klasyfikacji budynku, może stanowić podstawę do zmiany wymiaru podatku od nieruchomości w trakcie roku podatkowego, jeśli pierwotna funkcja budynku była mieszkalna, a późniejsze decyzje podatkowe również uwzględniały tę funkcję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana kwalifikacji budynku w ewidencji gruntów i budynków z "mieszkalnego" na "letniskowy" na podstawie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy nie stanowi zmiany sposobu użytkowania budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i nie może być bezrefleksyjnie stosowana przez organy podatkowe do zmiany wymiaru podatku od nieruchomości w trakcie roku podatkowego. Organy podatkowe, mimo związania danymi ewidencyjnymi, powinny weryfikować te dane z innymi dowodami, aby zapewnić zgodność z zasadą prawdy obiektywnej i sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza gdy dane ewidencyjne są sprzeczne ze stanem faktycznym i wcześniejszymi ustaleniami podatkowymi.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w zmienionej wysokości. Wójt Gminy początkowo ustalił podatek od nieruchomości dla budynków mieszkalnych i gruntów. Po otrzymaniu zawiadomienia o zmianie w pozwoleniu na użytkowanie rozbudowy budynku, która została zakwalifikowana jako "dom letniskowy", organ I instancji zmienił wymiar podatku, stosując wyższą stawkę dla budynków rekreacji indywidualnej od sierpnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zakwestionowali zmianę kwalifikacji budynku i nierówne traktowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, Protokolant referent stażysta Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. R. i R. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2017 r. o nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]solidarnie na rzecz E. R. i R. R. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wójt Gminy [...] decyzją z [...] lutego 2017 r. ustalił skarżącym – E. R. i R. R. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 r. w kwocie 432 zł dotyczącego nieruchomości położonej w miejscowości [...] na terenie gminy [...]. Organ przyjął do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki mieszkalne o powierzchni [...] m², grunty pozostałe o pow. [...] m² oraz podatkiem leśnym - lasy o powierzchni 0,0240 ha.
W dniu 11 sierpnia 2017 r. do Urząd Gminy [...] wpłynęło ze Starostwa Powiatowego w [...] zawiadomienie o zmianie z dnia 28 lipca 2017 r. dotyczące pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku usytuowanego na działce [...] położonej w obrębie [...]. Z przedłożonego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego tj. zawiadomienia Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 28 lipca 2017 r. o zmianach w danych rejestru gruntów i budynków, a dotyczących przedmiotowej nieruchomości, obowiązujących od 1 sierpnia 2017 r. wynikało, że na działce nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej [...], w obrębie [...] - [...], oznaczonej symbolem B tereny mieszkaniowe, zmieniono klasyfikację znajdującego się na niej budynku na dom letniskowy (główna funkcja budynku). Podstawą dokonanej zmiany była decyzja Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] [...] z dnia [...] lipca 2017 r. w sprawie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku rekreacji indywidualnej na działce nr 3326 położonej w miejscowości [...] gmina [...].
W związku z powyższym, wezwaniem z 21 sierpnia 2017 r. skarżący zostali zobowiązani do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych o gruntach i lasach. Informację taką skarżący przedłożyli organowi 12 września 2017 r. Wskazali w niej m. in. – w odniesieniu do budynków – budynek użytkowany na cele rekreacji indywidualnej, o łącznej powierzchni [...] m2, w tym [...] m2 kondygnacji o wysokości powyżej 2,20 m oraz [...] m2 kondygnacji o wysokości od 1,40 do 2,20m.
Postanowieniem z [...] września 2017 r. Wójt Gminy [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmiany wymiaru podatku za 2017 r.
Następnie, decyzją z [...] listopada 2017 r., zmienił skarżącym wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. na kwotę [...] zł. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 165 § 7 i § 8, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej: "ordynacja podatkowa"), art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 716, ze zm., dalej: "upol") oraz Uchwały Nr XXVIII/167/16 Rady Gminy [...] z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 10496), art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i 6a ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2016 r. poz. 374 ze zm.) oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 października 2016 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2016 r. (M.P poz. 996).
Organ I instancji stwierdził, że w związku ze zmianą funkcji należącego do skarżących budynku - z mieszkalnej na letniskową - dokonano zmiany wymiaru podatku w zakresie podatku od nieruchomości. Zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie danych złożonych przez podatnika - informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, o gruntach i o lasach oraz danych z ewidencji gruntów i budynków ze Starostwa Powiatowego w [...] (zawiadomienie o zmianie z dnia 28 lipca 2017 r. na podstawie decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] - brak sprzeciwu co do użytkowania rozbudowy budynku rekreacji indywidualnej na działce [...] położonej w obrębie [...]). Jako przedmiot opodatkowania w zakresie podatku od nieruchomości przyjęto grunty pozostałe o powierzchni [...] m². Za okres od stycznia do lipca 2017 roku przyjęto do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni [...] m², natomiast za miesiące od sierpnia do grudnia 2017 roku jako przedmiot opodatkowania w zakresie budynków przyjęto budynki używane na cele rekreacji indywidualnej o powierzchni [...]m² i 26,16 m².
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wnieśli odwołanie. Wskazali w nim, że są posiadaczami działki o pow. [...] m² oraz budynku, który do końca lipca 2017 r. był "budynkiem mieszkalnym" ze stawką podatku 0,74 zł za m². Podkreślili, że w 2012 r. postanowili rozbudować ten budynek i na podstawie decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] w lipcu 2017 roku uzyskali pozwolenie na jego użytkowanie. W związku z tym, Wójt Gminy [...] zmienił przeznaczenie budynku z "budynku mieszkalnego" na "budynek rekreacji indywidualnej" i jednocześnie zmienił stawkę podatkową na 5,97 zł za m². W ocenie skarżących zmiana kwalifikacji budynku jest "niesprawiedliwa", ponieważ na terenie, na którym znajduje się należąca do nich przedmiotowa nieruchomość, jest ponad 140 działek, a tylko dwie czy trzy osoby mają budynki rekreacji indywidulanej, a pozostali mają budynki mieszkalne.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO" albo "organ II instancji") decyzją z [...] lutego 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji zostało wskazane, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 3 upol, jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu łub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Organ podatkowy powinien dokonać wymiaru podatku na podstawie otrzymanej od podatnika informacji (art. 6 ust. 6 ww. ustawy).
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ II instancji stwierdził, że w złożonej informacji z 12 września 2017 r. skarżący wykazali do opodatkowania grunty pozostałe o pow. [...] m² oraz budynek pozostały użytkowany na cele rekreacji indywidualnej o pow. ogółem [...] m². SKO za zasadne uznało dokonaną przez organ I instancji zmianę wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w zakresie podatku od nieruchomości na 2017 rok dokonaną na podstawie ww. danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz danych wynikających ze złożonej przez podatników informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących braku solidarności i sprawiedliwości społecznej, organ II instancji uznał je za całkowicie nieuzasadnione i nie znajdujące potwierdzenia w obowiązujących przepisach podatkowych.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji.
Skarżący w uzasadnieniu szczegółowo opisali sposób nabycia nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania. Wskazali, że wyniku rozbudowy budynku (domku letniskowego) zakwalifikowanego jako budynek mieszkalny (opodatkowanego stawką 0,74 zł/m²) nastąpiła zmiana jego kwalifikacji w ewidencji na "dom letniskowy", czego dokonał organ ewidencyjny na podstawie pozwolenia na użytkowanie/rozbudowy budynku wydanego przez Starostę Powiatu [...]. Skarżący zakwestionowali dokonaną zmianę klasyfikacji budynku na dom letniskowy, co skutkowało znacznym podwyższeniem stawki podatku. Skarżący zarzucili również ich nierówne traktowanie w stosunku do właścicieli nieruchomości sąsiednich, na skutek stosowania przez organ różnych stawek podatku, pomimo występowania na wskazanym terenie, zabudowy o charakterze mieszkalnym.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: "ppsa"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2) upol, budynki lub ich części podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podatnikami tego podatku są – w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1) upol – osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1) ww. ustawy, podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa. Wysokość stawek podatku od nieruchomości określa – w myśl art. 5 ust.1 ustawy - rada gminy, w drodze uchwały. Jednakże, zgodnie z treścią punktu 2) tego przepisu ustawy (w brzmieniu obowiązującym w 2017 roku), stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części:
a) mieszkalnych - 0,51 zł(6) od 1 m2 powierzchni użytkowej,
b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł(7) od 1 m2 powierzchni użytkowej,
c) zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 8,06 zł(8) od 1 m2 powierzchni użytkowej,
d) związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń - 4,27 zł(9) od 1 m2 powierzchni użytkowej,
e) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 5,78 zł(10) od 1 m2 powierzchni użytkowej.
Z treści powołanych przepisów wynika, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie posługują się pojęciem "dom/budynek letniskowy", czy "dom/budynek rekreacji indywidualnej". Zwraca na to uwagę również orzecznictwo sądów administracyjnych (także w orzeczeniach powołanych w dalszej części niniejszego uzasadnienia, przy czym wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu wyroku z wyroku z 24 sierpnia 2017 roku II FSK 950/17 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sama ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem "dom letniskowy" (rekreacyjny), ograniczając się do rozróżnienia wymienionych w art. 5 ust. 1 kategorii domów: mieszkalnych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bądź zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych oraz pozostałych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał w powołanym orzeczeniu, że pojęcie budynków rekreacyjnych (letniskowych) nie zostało zdefiniowanie w uchwale rady gminy. Nie zostało również zdefiniowane zarówno w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w przywoływanym przez organ rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034). Dla ustalania właściwej stawki podatku od nieruchomości istotne jest, jak wskazano wyżej, zakwalifikowanie konkretnego budynku do jednej z kategorii budynków wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a)-e) u.p.o.l., co z kolei wymaga ustalenia przez organy podatkowe podstawowej funkcji użytkowej budynku.
W niniejszej spawie stawka podatku od nieruchomości została ustalona w oparciu o treść uchwały rady Gminy [...] z 23 listopada 2016 roku nr XXVIII/157/16 i wysokości stawek podatku od nieruchomości wskazanych w załączniku do tej uchwały. W myśl tego aktu wysokość stawki podatku od nieruchomości na terenie gminy [...] w 2017 roku wynosi 0,74 m2 powierzchni użytkowej w odniesieniu do budynków mieszkalnych oraz 5,97 m2 powierzchni użytkowej w odniesieniu do budynków użytkowanych na cele rekreacji indywidualnej. Podobnie jak w stanie faktycznym powołanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przedmiotowa uchwała Rady Gminy S. nie zawiera definicji budynku użytkowanego na cele rekreacji indywidualnej.
W oparciu o ww. uchwałę rady gminy organ I instancji ustalił wymiar zobowiązania w podatku od nieruchomości. W okresie od sierpnia do grudnia 2017 roku został on ustalony – w odmienieniu do posiadanego przez skarżących budynku - według stawki przewidzianej dla budynków rekreacji indywidualnej, tj. 5,97 zł za m2. W odniesieniu do wcześniejszego okresu 2017 roku, tj styczeń – lipiec podatek od nieruchomości został ustalony według stawki przewianej dla budynków mieszkalnych, tj. 0,74 zł za m2.. Zróżnicowanie stawek w zakresie podatku od nieruchomości w odniesieniu do budynku miało związek z dokonaną 28 lipca 2017 roku zmianą danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Była to zmiana polegająca na ujawnieniu głównej funkcji należącego do skarżących budynku, którą określono jako "dom letniskowy". W dalszym ciągu w ewidencji tej przedmiotowy budynek był sklasyfikowany według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) jako "budynki mieszkalne" oraz według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) jako "budynki mieszkalne jednorodzinne". Zmiana danych w ww. ewidencji została dokona na podstawie pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. z 5 lipca 2017 roku.
Podstawowym uzasadnieniem stanowiska organów podatkowych (zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji) była treść art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z jego treścią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Organy podatkowe – co do zasady – mają rację powołując się na powyższą regułę związania danymi wynikającymi z Ewidencji Gruntów i Budynków w postępowaniu podatkowym. W ocenie sądu, związanie organów podatkowych danymi wynikającymi z przedmiotowej ewidencji nie ma jednak charakteru bezwzględnego i w pewnych sytuacjach możliwe (a nawet konieczne) jest zweryfikowanie przez organ podatkowy danych wynikających z ewidencji z innymi dowodami. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku z 25 kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 18/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zgodził się z zasadą, w myśl której dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Podkreślił jednak, że chodzi nie o jakiekolwiek dane, ale o dane prawidłowe, co zmienia zasadniczo optykę tego zagadnienia i wpływa istotnie na prawo strony nie tylko do prawidłowego, zgodnego ze stanem faktycznym odzwierciedlenia danych ewidencyjnych, ale co więcej, otwiera jej możliwość dochodzenia swoich praw w zakresie prawidłowości ustalenia jej obowiązków o charakterze publicznoprawnym, w tym obowiązków prawno-podatkowych ustalanych w oparciu o dane ewidencyjne. Sąd w omawianym orzeczeniu stwierdził, że należy sprzeciwić się takiemu rozumieniu art. 21 ust. 1 p.g.k., które prowadziłoby do wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięć na podstawie ewidencji gruntów niezgodnej ze stanem rzeczywistym a równocześnie z oczywistym pokrzywdzeniem podatnika.
Również w wyroku z 9 lipca 2015 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1457/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, odnosząc się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.
Na taki sam kierunek postępowania przez organy podatkowe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny także w uzasadnieniu wyroku z 24 sierpnia 2017 roku II FSK 950/17. Przypomniał w nim, że obowiązkiem organów podatkowych w postępowaniu w przedmiocie podatku od nieruchomości jest ustalenie prawidłowego przedmiotu opodatkowania, a w przypadku budynków, przypisanie go do właściwej kategorii, spośród wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.. NSA stwierdził, że należy zgodzić się z tezą, że w indywidualnych przypadkach dane co do charakteru budynku, wynikające z właściwej ewidencji mogą okazać się niewystarczające dla poczynienia prawidłowych ustaleń w tym zakresie i konieczne będzie prowadzenie dalszego postępowania dowodowego na te okoliczności.
Zdaniem sądu istotna argumentacja w przedmiotowej kwestii została powoła w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 13 września 2018 roku w sprawie sygn. akt II FSK 550/18. Sąd stwierdził w nim, że w formalistyczna wykładnia art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). Wskazać również należy, że jakkolwiek organy podatkowe są zobowiązane do przestrzegania zasady praworządności (vide art. 7 Konstytucji RP, którego konkretyzację w odniesieniu do postępowania podatkowego stanowi art. 120 O.p.), to winny brać pod uwagę również zasady sprawiedliwości społecznej, które w myśl art. 2 Konstytucji RP winny być urzeczywistniane przez Rzeczpospolitą Polską. Niemożliwe do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej jest natomiast przerzucanie na podatnika konsekwencji działań organów administracji publicznej dokonywanych z naruszeniem prawa.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z powyższą argumentacją przytoczoną w powołanych orzeczeniach i przyjmuje ją za własną. Zdaniem sądu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają konieczność pominięcia zmiany danych dotyczących budynku skarżących ujawnionych w ewidencji a dotyczących funkcji budynku. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO nie odniosło się do tego twierdzenia skarżących, jednakże zdaniem sądu w sprawie poza sporem pozostaje, że przed tą zmianą dokonaną w oparciu o pismo PINB budynek skarżących był ujawniony jako budynek mieszkalny. Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie również, że z uwzględnieniem takiej funkcji tego budynku (mieszkalnej), w kolejnych latach podatkowych Wójt Gminy S. ustalał skarżącym podatek od nieruchomości od tego budynku – przy zastosowaniu stawki za metr kwadratowy przewidzianej dla budynków mieszkalnych. Świadczą o tylko nie tylko twierdzenia skarżących i dokumenty złożone przez nich na rozprawie, ale także decyzje w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2017. W pierwszej z nich – z 1 lutego 2017 roku (wydanej w oparciu o dane z ewidencji przed jej zmianą z lipca 2017 roku) podatek od budynku został ustalony według stawki przewidzianej w uchwale Rady Gminy za budynki mieszkalne. Także w decyzji z [...] listopada 2017 roku w sprawie zmiany łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017, w odniesieniu do okresu sprzed zmiany ewidencji (styczeń – lipiec 2017 r.) podatek od budynku został ustalony według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych.
Powołana wyżej zmiana w ewidencji z lipca 2017 roku została dokonana w sposób nieprawidłowy – w odniesieniu do funkcji budynku. Jak to już zostało wskazane, dokonano jej na podstawie pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z W. z 5 lipca 2017 roku. Pismo takie nie daje jednak podstaw do zmiany przeznaczenia budynku w ewidencji. Przedmiotowe pismo zostało wydane na podstawie art. 54 prawa budowlanego. Zgodnie z treścią § 1 tego przepisu, do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. Natomiast w myśl § 2 omawianego artykułu, organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia użytkowania obiektu, o którym mowa
w ust. 1.
Zatem, w świetle powyższego. przedmiotowe pismo PINB z 5 lipca 2017 roku stanowi potwierdzenie zakończenia rozbudowy należącego do skarżących budynku oraz pozwolenie na jego użytkowanie. W konsekwencji stanowi również podstawę uaktualnienia ujawnionej w ewidencji powierzchni budynku. W żadnym wypadku nie stanowi ono zmiany sposobu użytkowania budynku. Dla zmiany sposobu użytkowania budynku przepisy prawa budowlanego przewidują inny tryb. Jest on uregulowany w art. 71 tej ustawy. Z uwagi na treść powołanych przepisów zaświadczenie PINB nie prowadzi do zmiany przeznaczenia budynku. Jest ono podstawą użytkowania obiektu budowlanego (w niniejszej sprawie – dokonanej rozbudowy budynku).
Potwierdzeniem powyższego rozumowania są również przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z treścią art. 23 ust. 3 pkt 2) tej ustawy, organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście odpisy: zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane oraz, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1) lit. f) przedmiotowej ustawy, aktualizacja informacji z zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane.
Podsumowując powyższe, należy wskazać, że pomimo iż w przedmiotowym piśmie PINB nie wnosi sprzeciwu do użytkowania rozbudowy budynku, wskazując, że dotyczy to rozbudowy budynku rekreacji indywidualnej, nie skutkuje to dokonaniem zamiany zmiany sposobu użytkowania budynku skarżących, kwalifikowanego do tej daty jako budynek mieszkalny. Użyte w piśmie określenie "rozbudowy budynku rekreacji indywidualnej" odnosi się do wydanej na rzecz skarżących decyzji o pozwoleniu na budowę, które to pozwolenie zostało wydane w czasie przed zmianą kwalifikacji przedmiotowego budynku na mieszkalny. Pozwolenie na budowę (a ściślej - na rozbudowę) uwzględniało ówczesną kwalifikacje budynku jako budynku rekreacji indywidualnej.
Po wydaniu tej decyzji, w czasie realizowania przez skarżących rozbudowy przedmiotowego budynku, zostały zmienione dane ujawnione w Ewidencji Gruntów i Budynków i należący do skarżących przedmiotowy budynek została w niej ujawniony jako budynek mieszkalny. Konsekwencją tego było również opodatkowywanie budynku skarżących (do czasu wydania spornej decyzji Wójta z 14 listopada 2017 roku) według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych.
W okolicznościach niniejsze sprawy, mając na uwadze treść oświadczeń skarżących złożonych na rozprawie, stanowisko organów podatkowych prowadzi do swego rodzaju "ukarania" skarżących za przeprowadzenie rozbudowy budynku, zgodnie z procedurą przewidzianą w prawie budowlanym i jednocześnie preferowania dokonywania takiej rozbudowy z pominięciem tej procedury.
Zdaniem sądu okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały (a wręcz obligowały) organy podatkowe do tego aby przy wymiarze podatku nie korzystać bezrefleksyjnie ze zmienionych danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Odmienne stanowisko organów podatkowych doprowadziło do sytuacji sprzecznej nie tylko z zasadami prawdy obiektywnej, praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa we wcześniejszej części uzasadnienia, ale także z zasadami logicznego rozumowania. W sprawie niniejszej doszło bowiem do sytuacji, w której budynek kwalifikowany jako mieszkalny, na skutek jego rozbudowy, stał się budynkiem letniskowym.
W świetle powyższej argumentacji, należy sąd uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest w pełni uzasadniona, zaś zaskarżona nią decyzja SKO, jak i utrzymana w mocy decyzja Wójta Gminy S. z [...] listopada 2017 roku są niezgodne z prawem. Z tego względu obie te decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe uwzględnią argumentację prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 141 § ppsa i art. 135 ppsa, sąd orzekł jak punkcie pierwszym sentencji wyroku.
W punkcie drugim wyroku sąd orzekł o kosztach postępowania, na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 § 1 ppsa. Kwotę zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżących stanowi uiszczony przez nich wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło