III SA/Wa 954/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-07

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą i osiągający znaczące dochody w początkowych miesiącach roku, mimo poniesienia strat w poprzednim roku podatkowym, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo poniesienia strat w poprzednim roku, osiąga znaczące dochody z działalności gospodarczej w bieżącym roku, a także uzyskuje dochody jego partnerka. Łączne dochody rodziny oraz posiadany przez skarżącego majątek (środki transportu) pozwalają na pokrycie kosztów sądowych w kwocie 500 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sytuacja finansowa skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać zwolnienie.
Stan faktyczny
Skarżący P.W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową firmy spowodowaną kryzysem i stratami w poprzednim roku. Przedstawił zeznanie PIT-36L za 2008 r. z wykazaną stratą. Następnie przedstawił informacje o wspólnym gospodarstwie domowym z partnerką i dwójką dzieci, miesięcznych wydatkach na utrzymanie oraz dochodach z działalności gospodarczej w pierwszych miesiącach 2009 r. i dochodach partnerki. Skarżący obawiał się utraty płynności finansowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportu postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu w kwocie 500 złotych skarżący P. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na trudną sytuację finansową prowadzonej przez siebie firmy, która przynosi straty z powodu kryzysu finansowego i załamania giełdy [...] w B., na której to skarżący świadczył usługi transportowe. W załączeniu nadesłał kopie zeznania PIT-36L za 2008 rok, z której wynika strata ze źródeł przychodów osiągniętych w 2008 roku w wysokości 31472 złotych. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji na temat stanu majątkowego i dochodów, skarżący nadesłał informacje, z których wynika, iż od 2008 roku prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim ośmioletnim synem i jego matką. Zaznaczył również, iż w dniu 25 sierpnia 2009 r. urodziła ona ich wspólne drugie dziecko. Skarżący wykazał wydatki miesięczne na wspólne gospodarstwo domowe w postaci czynszu w wysokości 700 zł, elektryczność – 120 zł i gaz w wysokości 100 zł miesięcznie. Skarżący wskazał na brak obrotów jakimikolwiek ruchomościami i nieruchomościami w ostatnim roku. W nadesłanym piśmie zawarł również informację, że matka jego dzieci nie posiada konta bankowego a dochód jaki uzyskała w latach 2008 – 2009 wyniósł 8210,67 zł. W posiadaniu skarżącego znajdują się samochody, dzięki którym może świadczyć usługi transportowe: [...], [...], [...], [...] oraz przyczepa i naczepa. Do pism dołączył kopie deklaracji VAT 7 za okres od stycznia do maja 2009 r. oraz kopię księgi podatkowej za 2009 r., z której wynika, iż od stycznia do maja 2009 r. skarżący osiągnął dochód w wysokości 58200,05 złotych, co daje średni miesięczny dochód na poziomie 11640 zł. Uzasadniając swoją prośbę o zwolnienie z kosztów sądowych wskazał, iż ma obawy przed utratą płynności finansowej szczególnie, że bardzo odczuł podniesienie winiet a z drugiej strony zmniejszenie stawki za wykonywanie usług spowodowanej kryzysem finansowym. Ponadto kontrahenci zapowiedzieli mu, iż od 1 stycznia 2010 r. nie będą wynajmować przewoźników mających starsze samochody niż 10 letnie, co w jego przypadku oznacza konieczność pozbycia się starego taboru i zakupienia nowszego. Ponadto skarżący wskazał, iż matka jego dzieci uzyskuje miesięczne dochody brutto w wysokości 2500 zł z tytułu świadczenia pracy jako asystentka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dni 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej, o czym stanowi art. 245 § 4 p.p.s.a. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynym kosztem sądowym, do uiszczenia którego skarżący jest zobowiązany na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 500 zł i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek skarżącego. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego w wysokości 11640 zł brutto oraz z wynagrodzenia matki dzieci skarżącego w kwocie 2500 zł brutto miesięcznie. Wydatki comiesięczne graniczą w wysokości około 900 - 1000 zł (czynsz, elektryczność i gaz). Z zestawienia przychodów, kosztów podatków w miesiącach styczeń – maj 2009 roku wynika, iż P. W. uzyskał dochód w wysokości 58200,05 zł. Skarżący nie wykazał, aby posiadał jakiekolwiek dodatkowe zobowiązania, które w znacznym stopniu obciążałyby budżet rodziny tym samym uniemożliwiały poniesienie kosztów wpisu w wysokości 500 zł. Nie ulega wątpliwości, że skarżący poniósł straty ze źródeł przychodów w 2008 r. czego dowodem jest nadesłana kopia deklaracji PIT-36L, jednak zauważyć należy, iż już pierwsze miesiące 2009 r. przynoszą znaczny dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Nie negując okoliczności, że zapłata wpisu może spowodować konieczność redukcji innych wydatków, stwierdzić należy, że sytuacja finansowa skarżącego nie jest wyjątkowa, a zapłata wpisu w kwocie 500 zł nie spowoduje powstania uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Wobec stałych miesięcznych dochodów skarżącego oraz matki jego dzieci, posiadania licznych środków transportu, zwolnienie z kosztów sądowych na tym etapie nie jest zasadne. Uzyskiwane dochody pozwalają pokryć koszty związane z utrzymaniem całej czteroosobowej rodziny. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec strony prawa pomocy. Zapłata wpisu umożliwi rozpoznanie złożonej skargi przez Sąd, a pozytywne rozstrzygnięcie skargi spowoduje orzeczenie na rzecz skarżącego zwrotu poniesionego kosztu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło