III SA/Wa 958/04
WyrokWSA w Warszawie2005-01-26
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Bogdan Lubiński, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości, wydana w sytuacji, gdy wcześniej została już wydana i doręczona inna decyzja w tej samej sprawie za ten sam rok podatkowy, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości, wydana w sytuacji, gdy wcześniej została już wydana i doręczona inna decyzja w tej samej sprawie za ten sam rok podatkowy, jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy jest związany wydaną decyzją od chwili jej doręczenia i nie może jej zmienić w drodze czynności pozaprocesowych. Dopiero skuteczne wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji dotychczasowej stwarza możliwość prawną ponownego rozstrzygnięcia sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. ustalającą podatek od nieruchomości za 2003 r. Skarżąca podniosła, że decyzja ta była drugą decyzją w tej sprawie, wydaną w miejsce wcześniejszej, która została jej odebrana i zniszczona, a nowa decyzja opiewała na znacznie wyższą kwotę. Wskazała również na inne nieprawidłowości związane z nieruchomością. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność obu decyzji.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], 2) stwierdza, że decyzje określone w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], 2) stwierdza, że decyzje określone w pkt 1 nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Sygn. akt [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , na podstawie przepisu art. 220 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] ustalającą L. O. wysokość podatku za 2003 r. od nieruchomości położonej w O. przy ul. [...].
W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta O. skarżąca wskazała , że decyzja z dnia [...] marca 2003 r. jest drugą decyzją w tej sprawie i została wydana w miejsce decyzji wydanej z datą wcześniejszą, której adresatami była skarżąca oraz jej nieżyjąca matka. Pierwsza decyzja wymiarowa została jej odebrana i zniszczona, a następnie wydano jej nową decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości z wymiarem pięciokrotnie wyższym. Skarżąca podniosła także w odwołaniu, iż budynek położony na działce stanowiącej jej własność został jej bezprawnie odebrany i do chwili obecnej pozostaje w zarządzie, dyspozycji i administracji władz państwowych. W ocenie skarżącej decyzja z dnia [...] marca 2003 r. zawiera nieprawdziwe i bezpodstawne orzeczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Sygn. akt [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że zgodnie z § 2 pkt 3 uchwały Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości w 2003 r., budynki i lokale mieszkalne, w których obowiązywał czynsz regulowany przed wejściem w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego, zwolnione były od podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji wyjaśniło również, że przedmiotowa nieruchomość składa się z gruntu o powierzchni 1610 m² oraz budynku mieszkalnego.
Z uwagi na to, iż przedmiotowa działka jest oznaczona w ewidencji gruntów jako teren mieszkaniowy i jako taki podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na zasadach ogólnych.
Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skarżąca wniosła skargę, w której zarzucając naruszenie art. 123, art. 124, art. 125 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania bez należytej wnikliwości oraz bez udziału strony, a także art. 139 i art. 140 tej ustawy, zażądała zwolnienia jej od płacenia podatku od nieruchomości, której dysponentem i administratorem jest Urząd Miasta O., uwolnienia mieszkania zajętego przez lokatora na podstawie decyzji administracyjnych o przydziale lokalu, zwrotu nieruchomości, oddania prawa własności, wypłacenia odszkodowania za szkody i straty wynikłe ze zniszczenia domu i ogrodzenia, obciążenia kosztami procesu strony pozwanej.
Skarżąca wskazała również, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zostało wprowadzone w błąd przez Urząd Miasta O. , co skutkowało wydaniem ostatecznej decyzji niezgodnej z prawem i rażąco niesprawiedliwej oraz, że decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości zmieniono bez żadnych uzasadnień z pozycji władzy. Skarżąca wyjaśniła także, że na początku marca otrzymała decyzję wymiarową na kwotę 38 zł. Będąc w urzędzie zwróciła uwagę, że decyzja ta jest adresowana na nią i jej nieżyjącą matkę, prosząc o odnotowanie tego faktu i nie wysyłanie decyzji na osobę nieżyjącą. Powyższa decyzja została wzięta przez urzędnika i po niedługim oczekiwaniu wręczono jej nową decyzję Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. opiewającą na kwotę 209,30 zł.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi wskazując, że wymierzony podatek od nieruchomości nie dotyczył posadowionego na gruncie budynku.
Na rozprawie pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przyznał, że w stosunku do skarżącej Prezydent Miasta O. uprzednio wydał i doręczył decyzję dotyczącą ustalenia podatku od nieruchomości za 2003 r., która opiewała na kwotę 38 zł. Następnie wezwany przez Sąd, w piśmie z dnia [...] stycznia 2005 r. potwierdził przebieg zdarzeń przedstawiony przez skarżącą, wskazując, że podczas wizyty w urzędzie skarżąca została poinformowana przez pracownika o zmianie klasyfikacji gruntów oraz o wzroście podatku i nie wnosiła sprzeciwu. Dodał także, iż z uwagi na fakt wyłączenia z obiegu poprzednich decyzji z dnia[...] lutego 2003 r., wydana została nowa decyzja w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r., którą skarżąca odebrała w dniu [...] marca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów, niż wskazywane przez skarżącą.
Na wstępie należy jednak wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądów administracyjnych jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sprawowanie tej kontroli obejmuje , m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd bada czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa. Przedmiotem niniejszej sprawy były decyzje wydane przez organy podatkowe w sprawie podatku od nieruchomości i tylko w tym zakresie sąd mógł wydać rozstrzygnięcie. Z tych powodów nie było możliwe uwzględnienie, zawartych w skardze żądań, dotyczących, m.in. uwolnienia mieszkania zajętego przez lokatora, zwrotu nieruchomości, czy też wypłacenia odszkodowania.
Kwestią niesporną w niniejszej sprawie jest to, że organ podatkowy, t.j. Prezydent Miasta O. wydał w dniu[...] lutego 2003 r. decyzję w sprawie ustalenia wysokości podatku w kwocie 34,58 zł od nieruchomości w postaci działki gruntu położonej w O. przy ul. [...]. Decyzja adresowana była do skarżącej oraz jej nieżyjącej matki i została skarżącej doręczona. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2003 r. dokonano ustalenia wysokości podatku od tej samej nieruchomości, za ten sam rok podatkowy, w wysokości 209,30 zł. Wyłączenie z obiegu , jak określił to pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. , pierwszej z tych decyzji odbyło się w ten sposób, iż podczas wizyty skarżącej w Urzędzie Miasta O. , zatrzymano okazaną przez skarżącą decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. i wydano w to miejsce nową decyzję. Jak wynika z powyższego rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...] marca 2003r., utrzymanej następnie w mocy zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] marca 2004 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. , dotyczyło tej samej sprawy, t.j. ustalenia podatku od należącej do skarżącej nieruchomości położonej przy ul. [...] w O. , rozstrzygniętej już poprzednio decyzją z dnia[...] lutego 2003 r. Tym samym, stosownie do postanowień art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, decyzja podatkowa organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2003 r. dotknięta jest wadą nieważności i związku z tym taką samą wadę wykazuje utrzymująca ją w mocy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r.
Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia. Od tej chwili decyzja wchodzi do obrotu prawnego, a organ podatkowy nie może już wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska, w drodze czynności pozaprocesowych, jak uczyniono to w niniejszej sprawie. Od chwili doręczenia decyzji jakakolwiek jej zmiana może nastąpić tylko na zasadach i w trybie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego. W sytuacji, gdy tak jak w niniejszej sprawie strona postępowania nie złożyła odwołania, wyeliminowanie z obrotu prawnego takiej decyzji może nastąpić jedynie poprzez zastosowanie jednego z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych do wzruszenia decyzji ostatecznych, uregulowanych w rozdziałach 17, 18 i 19 działu IV Ordynacji podatkowej. Dopiero skuteczne wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji dotychczasowej, stwarza możliwość prawną ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Tak też powinien uczynić organ podatkowy w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w.w. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło