III SA/Wa 958/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-25
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Jerzy Płusa, Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może obejmować zarzuty dotyczące zasadności dochodzenia należności lub wygaśnięcia obowiązku, czy też ogranicza się wyłącznie do kwestii formalnoprawnych związanych z prawidłowością postępowania organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest ograniczona do kwestii formalnoprawnych, dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w zakresie sposobu i formy dokonania tych czynności. Nie można w jej ramach podnosić zarzutów dotyczących zasadności dochodzenia należności lub wygaśnięcia obowiązku, które powinny być przedmiotem innego środka zaskarżenia, np. zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które oddaliło skargę na czynności egzekucyjne. Skarżący podnosił, że nie jest dłużnikiem ZUS, kwestionował podstawę prawną tytułu wykonawczego oraz zarzucał naruszenie przepisów dotyczących wszczęcia egzekucji (brak upomnienia) i zajęcia rachunku bankowego (brak jednoczesnego doręczenia zawiadomienia). Kwestionował również kompetencje organów ZUS do prowadzenia egzekucji w stosunku do niego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, asesor WSA Maciej Kurasz (spr.), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2007 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a.") oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm., dalej powoływanej jako "u.p.e.a."), Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne, wniesioną przez P. ("Stronę Skarżącą" w niniejszej sprawie).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] wystawionego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w C., obejmującego należności z tytułu nie przekazanej kwoty wierzytelności pieniężnej określone w postanowieniu z dnia [...] maja 2004 r. wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na podstawie art. 71 a § 9 u.p.e.a., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku Strony Skarżącej. Zawiadomieniem z dnia 20 lutego 2006 r. nr [...] organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem.
Strona Skarżąca pismem z dnia 10 marca 2006 r. wniosła skargę na czynności egzekucyjne Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.. W skardze podniosła, że nie jest dłużnikiem jakiegokolwiek Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. P. wskazał także, iż nie jest też zobowiązanym w rozumieniu przepisów u.p.e.a. Dodatkowo Strona Skarżąca podniosła argumenty w kwestii obciążenia P. kwotą nie przekazaną organowi egzekucyjnemu w egzekucji prowadzonej wobec klubu G., powołując się na postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 2001 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] stycznia 2002 r., sygn. akt [...]. W ocenie Strony Skarżącej, na mocy tych postanowień Sądu organem upoważnionym do prowadzenia wszelkich egzekucji administracyjnych w stosunku do [...] klubu. i P. jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K.. Jednocześnie w skardze powołano się na podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej określone w art. 33 pkt 1, 2, 4, 5, 6, 8 i 9 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego.
Na powyższe postanowienie Strona Skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu, podtrzymując argumentację przedstawioną w skardze na czynność egzekucyjną, podniosła, że organ egzekucyjny nie dopełnił jednoczesnego, wraz z dokonaniem zajęcia rachunku bankowego Strony Skarżącej, zawiadomienia jej o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego.
Powołanym na wstępie postanowieniem Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu stwierdził, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne, przewidzianej w art. 54 u.p.e.a., można podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia. Skarga ta nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. Organy egzekucyjne i organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mają obowiązek badać z urzędu, czy wniesiona skarga spełnia ww. kryteria. Z tych względów za prawidłowe należy uznał stanowisko organu pierwszej instancji, iż podnoszone przez P. okoliczności stanowiące podstawę do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu wszczętym skargą na podstawie art. 54 u.p.e.a. W przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] prowadzone jest odrębne postępowanie w trybie art. 34 ustawy. Z tych względów rozpatrzeniu nie mogą podlegać również argumenty P. odnoszące się do kwestii nałożenia na P. obowiązku uiszczenia kwoty nie przekazanej organowi egzekucyjnemu w egzekucji prowadzonej wobec D.. W ocenie Ministra Finansów w postępowaniu wszczętym skargą ocenie mogą jedynie podlegać argumenty odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny na podstawie art. 80 u.p.e.a.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny prawidłowo zastosował, zgodnie z art. 7 u.p.e.a., środek egzekucyjny wymieniony w art. 1a pkt 12 lit. a) tej ustawy, tj. egzekucję z rachunków bankowych. Czynności egzekucyjne mające na celu zastosowanie tego środka egzekucyjnego dokonano na podstawie art. 80 u.p.e.a.
Za prawidłowe uznano również stanowisko organu pierwszej instancji, że skutki zajęcia wywołuje doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu i czynność ta może być uznana za czynność egzekucyjną zmierzającą do zastosowania środka egzekucyjnego - egzekucji z rachunku bankowego. Natomiast odpis zawiadomienia wysłanego do zobowiązanego ma na celu poinformowanie go o dokonanej czynności egzekucyjnej i zagwarantowanie mu możliwości zaskarżenia tej czynności do organu nadzoru nad egzekucją administracyjną oraz pouczenie, że nie wolno mu dokonywać wypłat zajętej kwoty z rachunku pod rygorem odpowiedzialności, o której mowa w art. 300 Kodeksu karnego. Natomiast zobowiązanemu, któremu uprzednio nie doręczono tytułu wykonawczego przesyła się odpis tego tytułu wraz z odpisem zawiadomienia.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów, iż organ egzekucyjny nie dopełnił jednoczesnego, wraz z dokonaniem zajęcia rachunku bankowego P., zawiadomienia jej o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, Minister Finansów wyjaśnił, że organ egzekucyjny wysłał zawiadomienie do banku i do P. w tym samym dniu, tj. w dniu 24 lutego 2006 r., zgodnie z dyspozycją art. 80 § 3 u.p.e.a. W dniu 28 lutego 2006 r. zawiadomienie doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności. W tym samym dniu odpis tego zawiadomienia doręczony został również P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdziła, że czynności egzekucyjne podjęte zostały z naruszeniem istniejących przepisów prawa oraz przy nieuwzględnieniu faktu, iż zgodnie z art. 63 u.p.e.a. organem wyłącznie uprawnionym do prowadzenia egzekucji jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K., w którego kompetencje nie ma prawa wkraczać Dyrektor Oddziału ZUS w C.
Strona Skarżąca podniosła także, że nie jest dłużnikiem ZUS w C., ani też innego oddziału ZUS w Polsce. Wskazała także, że będąc wyłącznym organizatorem rozgrywek ligowych i pucharowych w najwyższych klasach rozgrywanych w piłce nożnej P. zawarł w 2000 r. umowę w sprawie transmisji telewizyjnych z P. [...]. Obowiązywała ona do czerwca 2005 r. Pochodzące z tego kontraktu środki finansowe przekazywane były na rzecz klubów piłkarskich uczestniczących w rozgrywkach ligowych , w tym dla G.[...]., który spadł z I ligi piłki nożnej i wobec nie zgłoszenia zespołu do rozgrywek o mistrzostwo II ligi został wykreślony z listy członków S. [...] i tym samym P..
W ocenie Strony Skarżącej dla niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma treść prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 2001 r., sygn. akt [...] oraz [...] stycznia 2002 r., sygn. akt [...], w których przyjęto, iż [...] Urząd Skarbowy w K. ma prowadzić wszelkie egzekucje administracyjne i sądowe w stosunku do zobowiązanego tj. G.[...]. Powyższy fakt powinien być uznany bezspornie przez Dyrektora ZUS w C. oraz ZUS w C., które nie miały i nie mają prawa samodzielnego prowadzenia egzekucji w stosunku do [...] klubu i P. z wyłączeniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. O wydaniu powyższych orzeczeń została powiadomiona pismami z dnia 30 stycznia i 4 marca 2004 r. Kierownik Referatu ZUS w C.. ZUS w C. wystąpił do [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli prawidłowości realizacji zajęć dokonywanych w P.. Po jej zakończeniu, postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. nałożył karę w wysokości [...] zł na Pierwszego Wiceprezesa P.. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w powyższej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie postanowieniami Sądu Rejonowego w K. tylko [...] Urząd Skarbowy w K. uprawniony jest do łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego G.[...]. W tej sytuacji, organ egzekucyjny tj. Dyrektor Oddziału ZUS w C. powinien był skierować dyspozycję do dłużnika zajętej wierzytelności, co do dalszego postępowania w tej sprawie, wobec faktu, iż nastąpił zbieg egzekucji do prawa majątkowego, a administracyjny organ egzekucyjny tj. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. ma obowiązek prowadzić tę egzekucję.
P. jest zdania, że z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, iż dalsza realizacja jakichkolwiek wierzytelności w stosunku do zobowiązanego G. [...]. może być prowadzona wyłącznie za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K., który traktując P.jako tzw. trzeciodłużnika mógłby przedstawiać wierzytelności c. ZUS do P.. Skoro natomiast ZUS Odział w C. zdecydował się na samodzielną realizację swoich należności w stosunku do G. [...]., to powinien to czynić bezpośrednio w stosunku do tego klubu, a nie P..
Strona Skarżąca zwróciła także uwagę, że w tytule wykonawczym z dnia [...] października 2005 r. Dyrektor ZUS w C. powołał jako podstawę prawną należności orzeczenie z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. W dokumentacji P. za 2005 r. nie znajduje się takie orzeczenie, co uniemożliwiało podjęcie merytorycznej obrony.
Podkreśliła również, że zgodnie z art. 80 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego dokonane jest z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego i odpis zawiadomienia skierowanego do banku. Organ egzekucyjny zawiadomił P. o zajęciu rachunków bankowych w dniu 28 lutego 2006 r., zaś zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i tytuł wykonawczy zostały skierowane do banku znacznie wcześniej, bo już w dniu 20 lutego 2006 r. Czynności te nie zostały dokonane przez organ egzekucyjny jednocześnie, co stanowi naruszenie art. 80 u.p.e.a.
Odnosząc się do braku obowiązku spełnienia świadczenia po stronie P. Strona Skarżąca podkreśliła, że zadłużenie [...] klubu, w skład którego weszły również należności objęte przedmiotowym tytułem wykonawczym przekracza wielokrotnie jego wierzytelności pochodzące od partnera medialnego. Kwoty pochodzące z ostatnich dwóch rat przysługujących [...] klubowi z tytułu praw medialnych za udział w rozgrywkach ligowych P. przekazał dobrowolnie na konto Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. Klubowi G.[...]. nie przysługują już jakiekolwiek środki finansowe, z których mogłyby być realizowane roszczenia finansowe wierzycieli za pośrednictwem P.. Ponadto większość kwot przekazywanych przez Związek w latach 2001 - 2005 była przekazywana wprost na realizację zaległych wynagrodzeń pracowniczych, ściśle według list płac sporządzanych i podpisywanych przez władze G.[...]. P. nie będąc dłużnikiem zajętych wierzytelności nie występował do organu egzekucyjnego o wyrażenie zgody na przekazanie środków finansowych na płace dla pracowników. O zwolnienie spod egzekucji wynagrodzeń pracowniczych zwracał się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. dłużnik zajętej wierzytelności, tj. G.[...]. P. nie posiadając statusu zobowiązanego nie miał uprawnienia do występowania z takim wnioskiem.
Wskazując na szczególną pozycję P. w sferze współzawodnictwa sportowego i systemu licencyjnego Strona Skarżąca uważa, że nie można do niej odnosić pojęcia "dłużnik zajętej wierzytelności" w rozumieniu art. 1a) ust. 3 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z przepisami ww. ustawy dłużnikiem zajętej wierzytelności jest dłużnik zobowiązanego, jak również bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasat oraz inne podmioty realizujące, na wezwanie organu egzekucyjnego, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.
Strona Skarżąca podniosła ponadto, że nie była w przeszłości i nie jest obecnie dłużnikiem zobowiązanego klubu – G.[...]. Nie istnieje także żadna umowa pomiędzy P. a ww. klubem, z której treści wynikałoby zobowiązanie P. do przekazania na rzecz tego klubu jakichkolwiek sum pieniężnych. Brak jest więc stosunku prawnego łączącego P. i G.[...], na mocy którego po stronie [...] klubu powstałoby roszczenie o wypłatę jakichkolwiek sum pieniężnych z tytułu rozgrywek ligowych. Wobec czego do P. nie można odnosić wprost pojęcia "dłużnik" zajętej wierzytelności i przenosić tym samym na Związek jakiejkolwiek odpowiedzialności za realizację zajęć wierzytelności kierowanych w prowadzonym przeciwko [...] klubowi postępowaniu egzekucyjnym.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Ponieważ Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracyjnej pod względem zgodności z prawem, nie jest on uprawniony do rozpoznania wniosku Skarżącej o zmianę aktów prawnych wydanych przez organy administracji, czy też o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Strony Skarżącej. Kontrola działalności administracji obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i nie naruszył zasad uznawania określonych faktów za udowodnione. Z tego też względu za bezzasadne należy uznać żądanie Skarżącej dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. w ramach skargi na czynności egzekucyjne, której zasadność była przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można zatem podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Skarga ta nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają więc wyłącznie argumenty P. odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny na podstawie art. 80 u.p.e.a. Z tego też względu Sąd związany przedmiotowym zakresem sprawy nie mógł wypowiedzieć się co do zarzutów dotyczących wygaśnięcia obowiązku, czy też braku zasadności dochodzenia należności. Argumentacja w tym zakresie była przedmiotem zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi dotyczących przedmiotu sprawy zawisłej przez Sądem administracyjnym wskazać należy, że Skarżąca podnosiła zasadniczo dwa zarzuty. Pierwszy z nich dotyczył braku upomnienia przewidzianego w art. 15 § 1 u.p.e.a. Drugi z zarzutów sprowadzał się zaś do wskazania naruszenia dyspozycji przepisu art. 80 u.p.e.a., poprzez brak jednoczesnego doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych zobowiązanemu i bankowi.
Odnosząc się do kwestii braku upomnienia wskazać należy, iż zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W tym zakresie zgodzić się należy z argumentacją przedstawioną w skardze. Wskazać jednakże należy, iż zgodnie z art. 15 § 5 u.p.e.a. ustawodawca zobowiązał Ministra Finansów do określenia, w drodze rozporządzenia, należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Określając należności, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, minister kieruje się rodzajem należności oraz sposobem ich powstawania.
Zgodnie z § 13 rozporządzenia z 22 listopada 2001 r., postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy:
1) należność pieniężna została określona w orzeczeniu,
2) zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy,
3) egzekucja dotyczy należności z tytułu:
a) grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
b) grzywien wymierzonych mandatem karnym i innych należności pieniężnych orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym,
c) kar pieniężnych i kosztów postępowania orzeczonych w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych,
d) odszkodowań orzeczonych w sprawach o naprawienie szkód wyrządzonych przez skazanych w mieniu zakładów karnych i aresztów śledczych,
e) grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym,
4) egzekucja dotyczy kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie przepis § 13 pkt 1 rozporządzenia z 22 listopada 2001 r. jest na tyle ogólny, że można uznać, iż mieści się w nim także orzeczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. działającego jako upoważniony organ egzekucyjny - określające nieprzekazaną przez dłużnika zajętych wierzytelności kwotę, tj. orzeczenie wydane na podstawie przepisów art. 70 w związku z art. 71a § 9 u.p.e.a. Zdaniem Sądu z tego względu dla skutecznego prowadzenia czynności egzekucyjnych nie było wymagane uprzednie przesłanie stosownego upomnienia dla Skarżącego Związku.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 80 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Użyte w art. 80 § 3 u.p.e.a. określenie "jednocześnie", zgodnie z definicją zawartą w Uniwersalnym Słowniku Języka Polskiego pod red. St. Dubisza, Wyd. PWN Warszawa 2003 r., s. 178, oznaczać może "w tym samym czasie, w tej samej chwili", ale ponadto "również, także, w równym stopniu, zarazem". Biorąc pod uwagę redakcję całego art. 80 u.p.e.a. oraz istotę egzekucji z rachunku bankowego, z której wynika, iż przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego winno wyprzedzać moment zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu, w ocenie Sądu użycie określenie "jednocześnie" oznacza "także". Wymaga również podkreślenia, że nie jest ponadto istotne, czy i kiedy doręczono podatnikowi tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Z mocy art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wynika bowiem, że z dniem doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego zostało skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne (por. wyrok NSA z 20 października 2006, sygn. akt. II FSK 952/06, niepubl.).
Abstrahując od powyższej argumentacji warto podkreślić, iż z akt sprawy wynika, iż właściwy organ egzekucyjny wysłał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego do banku i do Zobowiązanego (P.) w tym samym dniu tj. w dniu 24 lutego 2006 r. Zawiadomienie o zajęciu doręczone zostało dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 28 lutego 2006 r. W tym samym dniu odpis tego zawiadomienia doręczony został P.. Z tych względów zarzuty Strony Skarżącej w zakresie braku jednoczesnego doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego uznać należy za bezzasadne.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także w przedmiotowej sprawie naruszenia przepisów postępowania dotyczących ogólnych zasad postępowania administracyjnego, jak również innych przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło