III SA/Wa 963/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-25
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bank w upadłości likwidacyjnej, pomimo posiadania znaczących środków na rachunkach bankowych i w kasie, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ bank w upadłości likwidacyjnej, mimo złej kondycji finansowej, posiada wystarczające środki na rachunkach bankowych i w kasie, aby uiścić wpis sądowy. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, w tym koszty sądowe, nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.Stan faktyczny
Skarżący Syndyk S. w upadłości likwidacyjnej wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie 100.000 zł. Uzasadniając wniosek, Syndyk przedstawił trudną sytuację finansową banku, zawieszenie jego działalności, ogłoszenie upadłości likwidacyjnej oraz znaczące zadłużenie. Mimo to, bank posiadał znaczne środki na rachunkach bankowych i w kasie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka S. w upadłości likwidacyjnej w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka S. w upadłości likwidacyjnej w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący Syndyk S. w upadłości likwidacyjnej w W. wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł. W uzasadnieniu podniósł, że z 21 listopada 2015 r. Komisja Nadzoru Finansowego zawiesiła działalność Banku oraz wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. z [...] lutego 2016 r. sygn. [...] nastąpiła zmiana sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego Banku w upadłości układowej na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. Bank nie posiada źródeł przychodów z prowadzonej działalności. Zasadnicze należności Banku stanowiące podstawowy jego majątek wynikający z zawartych przez niego umów kredytowych, został przeniesiony na rzecz Narodowego Banku Polskiego. Wartość zobowiązań Banku przekroczyła wartość bilansową aktywów, zaś ze sprawozdania finansowego sporządzonego według stanu na 31 października 2015 r. wynikała strata w kwocie [...] zł, co oznaczało, że aktywa Banku nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań, a głównym wierzycielem Banku jest Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Narodowy Bank Polski oraz Ministerstwo Finansów. Wierzytelności przekraczają 2.350.000 zł. Na 4 kwietnia 2016 r. Bank zatrudnia 217 osób, a koszty pracownicze wynoszą 1.300.000 zł. Bank sukcesywnie będzie rozwiązywał umowy z pracownikami, co będzie powodowało konieczność wypłat odpraw, odszkodowań oraz ekwiwalentów za niewykorzystany urlop.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca posiada (według stanu na 31 grudnia 2015 r.) fundusze w kwocie [...] zł. wartość środków trwałych wynosi [...] (zastaw finansowy, rzeczowy na rzecz Skarbu Państwa), a na 31 grudnia 2015 r. Bank poniósł stratę w wysokości [...] zł. Na trzynastu rachunkach bankowych bank posiada środki w wysokości: 5.014.241,16 zł, 107.294,13 zł, 2.757.986,20 zł, 37.681,37 zł, 181.712,96 USD, 24.843,56 GBP, 269.585,04 EUR, 45.209,61 CHF, 552.380,38 USD, 142.984,32 GBP, 580.729,37 EUR, 621.099,93 PLN oraz 35.386,39 EUR. Na 31 marca 2016 r. Bank posiadał w kasie środki w wysokości 5.728.392,02 zł. miesięczny dochód banku z tytułu wynajmu wynosi 4.405,08 zł, spłat kredytów 100.000 zł, inne 50.000 zł. Zobowiązania Banku wynoszą wobec Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 2.018.052.666,88 zł, Narodowego banku Polskiego 170.770.264,81 zł, Skarbu Państwa 184.929.144,83 zł, pozostałe 148.597.424,81 zł. miesięczne koszty bank określił natomiast na kwotę 1.283.777,00 zł z tytułu wynagrodzeń oraz 658.080,00 z tytułu działania. Za pierwszy kwartał Bank wygenerował stratę 31.579.346,36 zł.
Bank nadesłał decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z [...] listopada 2015 r. o zawieszeniu działalności Banku, postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości układowej, a następnie likwidacyjnej, wezwanie do zapłaty z 1 grudnia 2015 r. wystawione przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny na kwotę [...] zł, umowę o przelew wierzytelności. Bank przedstawił również wypowiedzenie umowy i żądanie natychmiastowej spłaty kredytu refinansowego w całości tej kwoty 450.000.000 zł. Ponadto Bank przedstawił bilans oraz rachunek zysków i strat na 31 marca 2016 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Oceniając wniosek strony skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki starszy referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Referendarz sądowy nie kwestionuje złej kondycji finansowej Banku. Jednakże z przedstawionych dokumentów nie wynika, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i uiścić należnego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł. Bank posiada środki, z których może uiścić wpis sądowy, natomiast fakt posiadania zadłużenia nie może stanowić jedynej przesłanki do przyznania prawa pomocy. I tak z przedstawionych dokumentów i oświadczeń wynika, że na rachunkach bankowy Bank posiada środki w kwotach: : 5.014.241,16 zł, 107.294,13 zł, 2.757.986,20 zł, 37.681,37 zł, 181.712,96 USD, 24.843,56 GBP, 269.585,04 EUR, 45.209,61 CHF, 552.380,38 USD, 142.984,32 GBP, 580.729,37 EUR, 621.099,93 PLN oraz 35.386,39 EUR. Ponadto w kasie Bank posiada 5.728.393,02 zł.
Powyższe wielkości w porównaniu z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że wnioskodawca wykazał przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło