III SA/Wa 967/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2008 r. postanowił: przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie Skarżący – R. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i trojgiem dzieci (ur. w 2003, 2005 oraz 2007 roku). Żona pracuje jako [...] , a Skarżący pozostaje bez zatrudnienia. Jego pięcioosobowa rodzina, w związku z zajęciem czynszu dzierżawnego przez komornika, utrzymuje się z wynagrodzenia żony, pracy w gospodarstwie oraz pomocy finansowej najbliższych mieszkańców. Ponadto z oświadczeń Skarżącego wynikało, iż posiada dom z [...] r. o powierzchni 60 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,32 ha. Skarżący wskazał również, iż miesięczny dochód z tytułu dzierżawy wynosi 4.004,25 zł, a jego żona z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje kwotę 2.800 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków: za energię elektryczną, gaz, za wywóz szamba, wywóz śmieci, za zakup drewna, telefon, wynajem maszyn rolniczych oraz na niezbędne remonty domu z [...] r., niezbędne koszty utrzymania dzieci i koszty pobytu żony w miejscowości, w której pracuje. Skarżący wskazał również, iż zadłużenie jego rodziny u sąsiadów i osób zaprzyjaźnionych wynikłe z konieczności zaspokojenia bieżących potrzeb wynosi 28.000 zł. Odnośnie kwestii związanych z gospodarstwem rolnym wskazał, iż nieruchomość położona jest na terenie zalewowym, więc żadna intensywna uprawa na gruncie nie jest możliwa. Skarżący uprawia owoce i warzywa na własne potrzeby. Nie posiada maszyn rolniczych i nie korzysta z dopłat z Unii Europejskiej. Do złożonego pisma załączył kopie rachunków za media, zeznanie PIT-36 za 2010 r., zawiadomienie o zajęciu środka transportu oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w łącznej wysokości 70.448,22 zł, zawiadomienie o dokonaniu wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości Skarżącego. Postanowieniem z 26 lipca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez Skarżącego zakresie. Pismem z 16 sierpnia 2011 r. Skarżący złożył sprzeciw na ww. postanowienie. Podniósł, iż odmawiając mu prawa pomocy nie wzięto pod uwagę, iż zarówno uzyskiwane przez jego żonę wynagrodzenie w wysokości 2800 zł (z której wydatkowane jest co miesiąc 1.500 zł na dojazdy, stancję i utrzymanie żony w miejscowości, w której pracuje) jak i otrzymywany czynsz dzierżawny w wysokości 4.004,25 zł stanowią kwoty brutto. Zarzucił także, iż nie uwzględniono dokonanych zajęć praw majątkowych w związku z prowadzonym w stosunku do niego postępowaniem egzekucyjnym. Oświadczył również, iż nie posiada żadnych nieujawnionych dochodów, a nadwyżka wydatków nad dochodami wynika z zaciągniętych pożyczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 26 lipca 2011 r. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd po dokonaniu analizy danych zawartych w formularzu PPF i w pozostałych znajdujących się w aktach sprawy dokumentach oraz złożonych przez Skarżącego oświadczeniach uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z analizy sytuacji majątkowej, przedstawionych dokumentów i złożonych oświadczeń wynika bowiem, że Skarżący wraz z rodziną utrzymuje się w istocie dzięki pomocy finansowej najbliższych, a jego w zasadzie jedynym dochodem z własnych źródeł jest otrzymywany z tytułu dzierżawy czynsz w wysokości 4.004,25 zł brutto, gdyż uzyskiwane przez żonę wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy w innym mieście jest w przeważającej części równoważone przez ponoszone przez nią koszty uzyskania tego dochodu (koszy dojazdów, stancji i utrzymania w miejscu świadczenia pracy). Skarżący nie posiada żadnych oszczędności. Wolne środki zgromadzone na jego rachunku bankowym zostały zajęte w związku prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Badając zdolność strony do ponoszenia kosztów postępowania Sąd uwzględnił również ponoszone przez Skarżącego wydatki związane z codzienną egzystencją jak i wydatki ponoszone na edukację dzieci czy też zaspokojenie ich potrzeb zdrowotnych. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej strony są także działania podejmowane przez organy administracji w celu egzekucji należności. Oceniając zasadność złożonego wniosku Sąd miał także na uwadze, iż na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego nie tylko od skargi złożonej w niniejszej sprawie w wysokości 347 zł, lecz również w dwóch innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem - łącznie w wysokości 1041 zł (3x347 zł). W związku z powyższym uznać należało, iż sytuacja finansowa i życiowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sytuacja materialna Skarżącego uniemożliwia mu bowiem poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i czyni niemożliwym skorzystanie przez niego we własnym zakresie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.