III SA/Wa 969/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji P. J. (dalej zwany: "Skarżącym"), wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Skarżący, pismem z dnia 7 lipca 2015 r., wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że przez ostatnie lata pozostawał bez pracy, przez co nie partycypował w kosztach utrzymania pięcioosobowej rodziny ani nie mógł zgromadzić żadnych oszczędności. Od października 2014 r. pracuje na 1/8 etatu, a jego wynagrodzenie wynosi 280 zł brutto. Wskazał, że nie ma innego źródła dochodu, nie posiada żadnego majątku ruchomego, nieruchomości i oszczędności. Obciąża go obowiązek spłaty dwóch kredytów hipotecznych. Skarżący podał, że w związku z [...] pozostaje pod stałą opieką lekarza i przyjmuje leki. Załączył kalkulacje dochodów i wydatków rodziny, z której wynika, że na dochód rodziny składa się także wynagrodzenie jego żony- A. J. w kwocie 9.650 zł netto, czynsz z najmu mieszkania w kwocie 2.200 zł miesięcznie. Całość dochodu osiąganego przez małżonków jest wydatkowana na spłatę zadłużenia hipotecznego (ok. 4.800 zł miesięcznie), opłaty za szkołę i przedszkole trójki dzieci, opłaty związane z eksploatacją domu (1.000 zł), ubezpieczenie OC i na życie (ok. 500 zł), ubrania i obuwie (850 zł), wyżywienie (1.300 zł), a także opiekę medyczną i zakup lekarstw. Z zestawienia wynika, że miesięczne wydatki pokrywają się z dochodami. Do wniosku załączył odpis wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, złożonego przez jego żonę – A. J. w sprawie dotyczącej jej zobowiązań podatkowych za rok 2009 oraz dokumenty potwierdzające sytuację materialną rodziny. Skarżący wskazał, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi przez sąd spowoduje zajęcie jego wynagrodzenia z umowy o pracę. Obawia się, że pracodawca powiadomiony o egzekucji może stracić do niego zaufanie i rozwiązać stosunek pracy. Stresująca sytuacja związana z wykonaniem decyzji może spowodować nieodwracalne pogorszenie jego stanu zdrowotnego. Podnosi, że w sytuacji gdy banki wypowiedzą umowy kredytowe, nastąpi sprzedaż mieszkania i domu w drodze licytacji, po zaniżonej cenie. Utrata domu i mieszkania, brak możliwości odzyskania sprzedanych nieruchomości, a w konsekwencji destabilizacja życia rodzinnego, będą miały charakter nieodwracalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącego we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację rodzinną i finansową, w jakiej obecnie znajduje się Skarżący, a także kwotę zobowiązania podatkowego wynikającą z zaskarżonej decyzji, tj. 166.968,00 zł. Zaznaczenia ponadto wymaga, że na Skarżącym i jego małżonce ciążą zobowiązania hipoteczne w znacznej wysokości, a zaprzestanie terminowych spłat za dom i mieszkanie w istocie może doprowadzić do wypowiedzenia umów kredytowych przez instytucje bankowe a w konsekwencji skutkować utratą nieruchomości zaspokajających potrzeby mieszkaniowe rodziny. Sąd wziął także pod uwagę argumentację Skarżącego, że z uwagi na brak oszczędności i wartościowego mienia, w przypadku utraty nieruchomości obciążanej hipoteką nie będzie miał realnej możliwości, aby ją odzyskać. W konsekwencji utrata miejsca zamieszkania przez pięcioosobową rodzinę będzie miała charakter nieodwracalny. Zważywszy na wysokość określonego zobowiązania podatkowego stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić Skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania poważnej szkody i mogłoby negatywnie wpłynąć na egzystencję nie tylko jego samego, ale całej jego rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w pełni podzielił pogląd Skarżącego, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić go na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i wyrządzić mu poważną szkodę, poprzez brak możliwości zaspokojenia bieżących potrzeb rodziny oraz spłaty zobowiązań kredytowych zaciągniętych na cele mieszkaniowe, a w konsekwencji utraty mieszkania. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.