III SA/Wa 97/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-06

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże brak wystarczających środków na ich pokrycie, mimo osiągania przychodów w poprzednich okresach?
Ratio decidendi
Osoba prawna może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy osoba prawna osiągała przychody w poprzednich okresach, nawet jeśli zawiesiła działalność, sąd może uznać, że miała możliwość zabezpieczenia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych z powodu zawieszenia działalności i oczekiwania na wpływy z windykacji. Do wniosku dołączono dokumenty finansowe. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione przez spółkę dane finansowe.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. Skarżąca spółka "D. sp. z o.o. w W. wniosła, na formularzu PPPr, o zwolnienie od kosztów sądowych, podnosząc że nie posiada żadnych środków finansowych na ich pokrycie. Wyjaśniła, że trudno jest bowiem przewidzieć kiedy pozyska środki z czynności windykacyjnych. Skarżąca zawiesza działalność na okres 2 lat. Podała stan środków na rachunkach bankowych. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za okres styczeń-październik 2008 r., rachunek zysków i strat za lata 2006-2007, informację o obrotach na rachunkach bankowych, wykaz należności i zobowiązań. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 2. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 3. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 4. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 2.000 zł i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać wniosek Skarżącej. 5. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Mimo bowiem, iż Skarżąca zawiesiła z dniem [...] stycznia 2009 r. działalność handlową, to jednak nie była pozbawiona środków finansowych. W latach 2006-2007 Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości odpowiednio [...] zł (koszty: [...] zł) i [...] zł (koszty: [...] zł). Z deklaracji VAT-7 za miesiące styczeń-październik 2008 r. wynika natomiast, że w okresie tym sprzedaż kształtowała się na poziomie [...] zł, zaś wartość zakupów wyniosła [...] zł. 6. W świetle tych danych uprawniona jest teza, iż Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego, w tym na opłacenie wpisu od skargi. W 2008 r. uzyskała ona bowiem przychody ze sprzedaży i mogła tak posiadanymi środkami swobodnie gospodarować. Nie jest zaś rzeczą referendarza sądowego ocena sposobu, w jaki Skarżąca to uczyniła. Wyłącznie do niej należy decyzja na jaki cel środki te przeznaczyła. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. 7. Na marginesie referendarz sądowy zauważa, że wykazany w formularzu PPPr stan środków na trzech, należących do Skarżącej, rachunkach bankowych nie znajduje odzwierciedlenia w przedstawionych tabulogramach. W tabulogramach tych wartość obrotów od sierpnia do listopada 2008 r. wyniosła "[...]", podczas gdy w formularzu podano że stan kont (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku) wyniósł odpowiednio [...] (Wn – bank [...].), [...] (Ma – bank [...].), [...] (Wn – [...]).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło