III SA/Wa 97/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia: odrzucić skargę P O S T A N O W I E N I E Dnia 16 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. postanawia: - odmówić przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych - Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. Skarżąca – D. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Skargę w imieniu Skarżącej podpisał R. G.. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2009 r. Skarżąca została wezwana do nadesłania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Skarżącej w dacie wniesienia skargi (np. odpis umowy spółki, wyciąg z rejestru sądowego, statut). W odpowiedzi na to wezwanie Skarżąca przesłała odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców według stanu na dzień 8 marca 2007 r. Z nadesłanego odpisu z rejestru wynika, iż w na dzień 8 marca 2007 r. uprawnionym do reprezentacji Skarżącej był Prezes Zarządu R. G.. Skarżąca wyjaśniła dodatkowo, iż zgodnie z nadesłanym odpisem z KRS R. G. jest jedyną upoważnioną osobą do reprezentacji Spółki w dacie wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Sąd stwierdził bowiem, że Skarżąca nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi, tj. nie nadesłała do Sądu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie R. G. do reprezentacji Skarżącej w dniu wniesienia skargi, tj. 17 grudnia 2008 r. Sąd podkreśla, iż za prawidłowe uzupełnienie braku formalnego skargi nie mogło zostać uznane przesłanie przez Skarżącą odpisu z KRS aktualnego na dzień 8 marca 2007 r. Należy bowiem zauważyć, iż skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 17 grudnia 2008 r. (data nadania skargi na poczcie). Zatem uprawnienie do reprezentacji Skarżącej należało wykazać właśnie na tę datę. Tymczasem Skarżąca wypełniając wezwanie Sądu przesłała odpis z KRS aktualny na 8 marca 2007 r., a więc na niecałe dwa lata przed wniesieniem skargi. Sąd nie miał więc podstaw do przyjęcia, iż odpis ten potwierdza reprezentację Skarżącej w dniu 17 grudnia 2008 r. Od dnia 8 marca 2007 r. mogło bowiem zajść szereg zmian w zakresie reprezentacji Skarżącej, w tym np. powołanie do zarządu dodatkowych osób, co pociągałoby za sobą konieczność podpisania skargi przez dwóch członków zarządu. Z tego właśnie względu konieczne było przedłożenie w Sądzie odpisu aktualnego na dzień wniesienia skargi. Odpis przedłożony przez Skarżącą za taki nie mógł zostać uznany. Sąd stwierdza ponadto, iż wystosowane do Skarżącej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi było jasne i nie mogło pozostawiać wątpliwości co do sposobu prawidłowego jego wykonania. Wyraźnie wskazano w nim, iż uzupełnienie braku powinno nastąpić poprzez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała skargę do reprezentacji Skarżącego w dacie wniesienia skargi. Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w sposób wskazany w ww. wezwaniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi ma formę postanowienia, które może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie powołanych wyżej przepisów postanowił jak w sentencji. UZASADNIENIE Pismem z dnia 17 grudnia 2008 r. Skarżąca D. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. Jednocześnie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że nie posiada żadnych środków finansowych na pokrycie wymaganych kosztów. Wyjaśniła, że trudno jest jej przewidzieć kiedy pozyska środki z czynności windykacyjnych. Skarżąca zawiesza działalność na okres 2 lat. Podała ponadto stan środków na rachunkach bankowych, przedłożyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za okres styczeń - październik 2008 r., rachunek zysków i strat za lata 2006-2007, informację o obrotach na rachunkach bankowych, wykaz należności i zobowiązań. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 97/09 referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazał, iż w jego opinii Skarżąca miała możliwość zgromadzenia odpowiednich środków na pokrycie wpisu sądowego w sprawie w wysokości 2000 zł. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdziła, że nie ma żadnej realnej możliwości poniesienia kosztów sądowych ze względu na brak środków finansowych i ujemne dochody za 2008 r. Na dzień 31 grudnia 2008 r. przychody wyniosły [...] zł a koszty własne [...] zł. Skarżąca poniosła więc stratę w wysokości 82.304,19 zł. Na dzień 1 stycznia 2009 r. zanotowano całkowity brak środków finansowych. Jest to zjawisko przejściowe, gdyż środki te zaistnieją w Spółce pod koniec pierwszego kwartału 2009 r. Wtedy będzie ona mogła uregulować swoje zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd wyjaśnia, że na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie, że nie ma ona żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Zasadność wniosku o udzielenie prawa pomocy Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na Skarżącym. Do sądu należy natomiast ocena przytoczonych przez stronę okoliczności. Jedynym kosztem sądowym wymaganym od Skarżącej w momencie wniesienia skargi był wpis sądowych w wysokości 2000 zł, aktualnie – z uwagi na odrzucenie skargi (postanowienie z dnia 16 kwietnia 2009 r.) – jest nim ewentualny wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1000 zł. W zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy więc rozpoznać wniosek Skarżącej. Zdaniem Sądu w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Należy bowiem zauważyć, iż pomimo tego, że Skarżąca zawiesiła z dniem 1 stycznia 2009 r. działalność handlową, to jednak nie była pozbawiona środków finansowych. W latach 2006-2007 osiągnęła przychód w wysokości odpowiednio [...] zł (koszty: 2.778.898,22 zł) i [...] zł (koszty: 86.311,93 zł). Ponadto w okresie od stycznia do października 2008 r. (a zatem w okresie bezpośrednio poprzedzającym wniesienie skargi) sprzedaż Spółki kształtowała się na poziomie 33.945 zł., zaś wartość zakupów wyniosła 5.347 zł. W świetle powyższego Sąd stwierdził, iż Skarżąca miała możliwość zabezpieczenia odpowiednich kwot na pokrycie kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowego. W 2008 r. uzyskała ona bowiem przychody ze sprzedaży i mogła tak posiadanymi środkami swobodnie gospodarować. W tym zakresie Sąd wskazuje również, iż należności stanowiące koszty sądowe stanowią dochody budżetu państwa i podlegają zaspokojeniu na równi z innymi zobowiązaniami strony. Zatem ich uiszczenie Skarżąca powinna traktować równorzędnie z opłaceniem innych swoich zobowiązań. Obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ustępuje bowiem obowiązkowi spłaty innych zobowiązań (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 września 2004 r., III SA/Wa 211/04, niepubl.). Dodatkowo Sąd wskazuje, iż jak wynika z treści sprzeciwu Skarżąca jest w stanie uzyskać środki finansowe na pokrycie wymaganych od niej kosztów sądowych. Wyraźnie stwierdziła bowiem, iż pod koniec pierwszego kwartału 2009 r. uzyska środki finansowe, które pozwolą jej na uregulowanie ciążących na niej zobowiązań. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.