III SA/Wa 970/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-07
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą bezrobotną, niedawno zwolnioną z aresztu, bez oszczędności i majątku, otrzymującą wsparcie od rodziców, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa skarżącego, charakteryzująca się brakiem dochodów, majątku i oszczędności, a także otrzymywaniem jedynie środków na podstawowe potrzeby życiowe od rodziny, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, skarżącemu przyznano prawo do bezpłatnej pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący M.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazał, że został zwolniony z aresztu, jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie posiada oszczędności ani majątku, a jego sytuacja życiowa jest tragiczna. Referendarz sądowy analizował jego sytuację materialną i życiową, biorąc pod uwagę jego dochody, majątek oraz wydatki.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata lub radcę prawnego) w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych
I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość zastosowania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
II. M. P. , dalej jako strona lub skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, pismem z 11 maja 2013 r., a następnie na urzędowym formularzu PPF z 24 maja 2013 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata bądź radcy prawnego). W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy strona poinformowała o tym, że: - 9 kwietnia 2013 r. została zwolniona z aresztu w P. ; - jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna; - pierwszy zasiek może otrzymać dopiero w czerwcu 2013 r.; - mieszka z rodzicami, od których otrzymuje jedzenie; - "nie pozostaje z nikim w gospodarstwie domowym"; - jest [...] ; - bezprawnie zabrano jej rentę wypadkową; - nie ma oszczędności ani majątku.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 21 maja 2013 r. strona, w piśmie z 24 maja 2013 r., poinformowała nadto, że jej sytuacja życiowa jest tragiczna, zaświadczenia o stanie zdrowia znajdują się w aktach rentowych w Sądzie Najwyższym, rodzice strony finansują koszt lekarstw i żywności.
III. Referendarz zadecydował o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu uwzględniając zestawienie rzeczywistych kosztów działania pełnomocnika z urzędu wynikających tak z zapisów z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach .... (Dz.U. z 2013, poz461 tj.), jak z cen profesjonalnej obsługi prawnej stosowanych w praktyce, z możliwościami majątkowymi skarżącego. Na stopień zdolności płatniczych skarżącego wskazuje tak rozmiar posiadanego przez niego majątku, jak wysokość aktualnie uzyskiwanych przez niego dochodów, względnie ekspektatywa dochodów w przyszłości. Zdaniem referendarza sądowego, ani środki uzyskiwane z pomocy rodziny przeznaczane na zaspokojenie bezpośrednich potrzeb życiowych, ani środki pochodzące z zasiłku dla bezrobotnych, w chwili obecnej jeszcze nieuzyskiwanego, nie powinny stanowić – przede wszystkim z uwagi na ich rozmiar - bezpośredniego źródła finansowania wydatków związanych ze sporami sądowymi. Brak aktualnych dochodów strony, majątku i oszczędności tak nie uzasadnia odmowy przyznania prawa pomocy stronie, jak nie umożliwia mu zgromadzenia środków na poczet kosztów sądowych. Mając to na uwadze referendarz sądowy nie badał wpływu deklarowanej "nieuleczalnej choroby" strony na zdolność podjęcia przez stronę działań zarobkowych i zgromadzenia w ten sposób środków na poczet należnych kosztów postępowania, ponieważ w zarysowanej sytuacji pierwszeństwo zaspokojenia mają wydatki związane z samodzielnym zaspokojeniem potrzeb życiowych.
Z uwagi na zakres możliwej reprezentacji strony, także w innych postępowaniach, referendarz sądowy zadecydował u ustanowieniu dla strony adwokata z urzędu.
Z tych powodów referendarz sądowy podziela ocenę sytuacji majątkowej dokonaną przez Sąd w uprzednio prowadzonych postępowaniach i uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło