III SA/Wa 971/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2011 r. [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie . III SA/Wa 971/11 U Z A S A D N I E N I E Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Skarżący, ubiegając się o prawo pomocy, powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. R. D., dalej jako strona lub skarżący, pismem z 6 kwietnia 2011 r., poddał rozwadze Sądu "zmianę wysokości wpisu sądowego do kwoty minimalnej lub obciążenie wpisem strony przeciwnej". Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 14 kwietnia 2011 r., zwrócił się, w formularzu PPF z 2 maja 2011 r., o częściowe zwolnienie od kosztów sadowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że: - od stycznia 2003 r. nie prowadzi działalności gospodarczej; - nie jest w stanie uiścić zaległości w podatku od środku transportowych; - nie jest w stanie wygospodarować środków na poczet pełnej kwoty należności sadowych; - rodzina skarżącego jest "po głębokich traumatycznych przeżyciach" (tj kary pozbawienia wolności, egzekucje majątku, utrata majątku wskutek kradzieży); - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ojcem, bratem, córką; - mieszka wraz z bliskimi w domu o powierzchni 200 m.kw.; - nie posiada, wraz z rodziną, żadnego majątku; - uzyskuje z tytułu pracy, co miesiąc, 4200,- zł brutto; - jego matka osiąga 1080 zł netto, ojciec – 1386 brutto, brat – 1386 brutto. Skarżący ocenił miesięczne koszty utrzymania na kwotę 2500,- zł, koszty związane z utrzymaniem dziecka – 1000,- zł, koszty dojazdu do pracy – 600,- zł, rata kredytu hipotetycznego – 1000,- zł, inne koszty (np. leczenia) – 200-600,- zł, koszty konsumpcji – 900-1500,- zł. Nadto skarżący załączył umowę majątkowa małżeńską ustanawiającą III SA/Wa 971/11 rozdzielność majątkową, PIT37 poszczególnych członków rodziny za 2009 r., PITy37 poszczególnych członków rodziny za 2010 r. Referendarz sądowy wskazuje, ze kwota wpisu sądowego w wysokości 100,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie, zatem w odniesieniu do obowiązku jej zapłaty należy odnosić możliwości majątkowe skarżącego w partycypowaniu w kosztach sądowych w tej sprawie. Zarazem jednak wskazuje, że strona wniosła – co najmniej – cztery skargi do Sądu, zatem zdolność wygospodarowania należności sadowych należy badać z uwzględnieniem kwot wymaganych we wszystkich tych sprawach, tj, łącznie, ok. 800,- zł W ocenie referendarza sądowego, skarżący przedstawił szereg informacji, na podstawie których możnaby przeprowadzić analizę jego sytuacji majątkowej i – ewentualnie – ocenić zdolność do partycypowania w obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W szczególności taką podstawę dają wyjaśnienia co do sposobu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, liczby członków tego gospodarstwa, wysokości osiąganych dochodów i rozchodów. Nie bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, ze dane te znajdują potwierdzenie w dokumentach zawartych w aktach administracyjnych. Referendarz sądowy ma na względzie poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zauważył, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05) i stwierdza, ze ta okoliczność w sprawie nie zachodzi. Na rzetelność zadeklarowanych przez skarżącego informacji wskazują wyniki zestawienia z treścią dokumentów zebranych przez organy administracji w trakcie postępowania o umorzenie zaległości. Zarazem, oceniając zdolność skarżącego do wygospodarowania środków na potrzeby postępowania, referendarz sądowy zauważa, że na skarżącym ciąży obowiązek opieki nad dzieckiem (ur.2008 r.) z czym związana jest konieczność zabezpieczenia środków na ten cel. Referendarz sądowy zaznacza, że przychody gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą 8052 zł III SA/Wa 971/11 brutto, natomiast wydatki skarżący oznaczył, co referendarz sądowy zdecydował się nie kwestionować - na kwotę, maksymalnie, 7200 zł. Referendarz sądowy wskazuje, że w kwocie wydatków mogły nie zostać ujęte potrzeby wszystkich członków rodziny, na co wskazuje zadeklarowana struktura rozchodów. Zarazem, zdaniem referendarza sądowego, zadeklarowane koszty wspólnego utrzymania są zbieżne z tymi wynikającymi z akt administracyjnych. Mając to na uwadze referendarz sądowy uznał, że skarżący jest w stanie zgromadzić na potrzeby postępowania sądowego kwotę – łącznie we wszystkich sprawach – 400,- zł, czyli kwotę będącą wynikiem zsumowania należności sądowych po uzyskaniu prawa pomocy. Nie bez znaczenia dla zakresu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest to, że skarżący pominął uczestnictwo żony skarżącego, dysponującej stałymi dochodami – co wynika z akt administracyjnych - w utrzymaniu dziecka. Na ten obowiązek matki, którym należy miarkować zakres powinności drugiego z rodziców, nie wpływa fakt zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej. Niezależnie jednak od uczestnictwa żony w kosztach utrzymania dziecka, referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie oznaczył okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącemu wygospodarowanie, w badanej sprawie, kwoty 100,- zł należnej tytułem wpisu od skargi. Z uwagi na fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami uzyskującymi stałe dochody – i tym samym rozłożenie wydatków związanych z kosztami wspólnego utrzymania - wydaje się być uzasadnione limitowanie przyznanego prawa pomocy do obowiązku zapłaty we wszystkich sprawach kwoty 400,- zł. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.