III SA/Wa 972/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2011 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie III SA/Wa 972/11 U Z A S A D N I E N I E Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Skarżący, ubiegając się o prawo pomocy, powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. R.D., dalej jako strona lub skarżący, pismem z 6 kwietnia 2011 r., poddał rozwadze Sądu "zmianę wysokości wpisu sądowego do kwoty minimalnej lub obciążenie wpisem strony przeciwnej". Następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 14 kwietnia 2011 r., zwrócił się, w formularzu PPF z 2 maja 2011 r., o częściowe zwolnienie od kosztów sadowych. W uzasadnieniu wyjaśnił, że: - od stycznia 2003 r. nie prowadzi działalności gospodarczej; - nie jest w stanie uiścić zaległości w podatku od środku transportowych; - nie jest w stanie wygospodarować środków na poczet pełnej kwoty należności sadowych; - rodzina skarżącego jest "po głębokich traumatycznych przeżyciach" (tj kary pozbawienia wolności, egzekucje majątku, utrata majątku wskutek kradzieży); - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, ojcem, bratem, córką; - mieszka wraz z bliskimi w domu o powierzchni 200 m.kw.; - nie posiada, wraz z rodziną, żadnego majątku; - uzyskuje z tytułu pracy, co miesiąc, 4200,- zł brutto; - jego matka osiąga 1080 zł netto, ojciec – 1386 brutto, brat – 1386 brutto. Skarżący ocenił miesięczne koszty utrzymania na kwotę 2500,- zł, koszty związane z utrzymaniem dziecka – 1000,- zł, koszty dojazdu do pracy – 600,- zł, rata kredytu hipotetycznego – 1000,- zł, inne koszty (np. leczenia) – 200-600,- zł, koszty konsumpcji – 900-1500,- zł. Nadto skarżący załączył umowę majątkowa małżeńską ustanawiającą III SA/Wa 972/11 rozdzielność majątkową, PIT37 poszczególnych członków rodziny za 2009 r., PITy37 poszczególnych członków rodziny za 2010 r. Referendarz sądowy wskazuje, ze kwota wpisu sądowego w wysokości 100,- zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie, zatem w odniesieniu do obowiązku jej zapłaty należy odnosić możliwości majątkowe skarżącego w partycypowaniu w kosztach sądowych w tej sprawie. Zarazem jednak wskazuje, że strona wniosła – co najmniej – cztery skargi do Sądu, zatem zdolność wygospodarowania należności sadowych należy badać z uwzględnieniem kwot wymaganych we wszystkich tych sprawach, tj,, łącznie, ok. 800,- zł W ocenie referendarza sądowego, skarżący przedstawił szereg informacji, na podstawie których możnaby przeprowadzić analizę jego sytuacji majątkowej i – ewentualnie – ocenić zdolność do partycypowania w obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie. W szczególności taką podstawę dają wyjaśnienia co do sposobu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, liczby członków tego gospodarstwa, wysokości osiąganych dochodów i rozchodów. Nie bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, ze dane te znajdują potwierdzenie w dokumentach zawartych w aktach administracyjnych. Referendarz sądowy ma na względzie poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zauważył, iż uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji przyznanie prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., II FZ 575/05) i stwierdza, ze ta okoliczność w sprawie nie zachodzi. Na rzetelność zadeklarowanych przez skarżącego informacji wskazują wyniki zestawienia z treścią dokumentów zebranych przez organy administracji w trakcie postępowania o umorzenie zaległości. Zarazem, oceniając zdolność skarżącego do wygospodarowania środków na potrzeby postępowania, referendarz sądowy zauważa, że na skarżącym ciąży obowiązek opieki nad dzieckiem (ur.2008 r.) z czym związana jest konieczność zabezpieczenia środków na ten cel. Referendarz sądowy zaznacza, że przychody gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą 8052 zł brutto, natomiast wydatki skarżący oznaczył, co referendarz sądowy zdecydował III SA/Wa 972/11 się nie kwestionować - na kwotę, maksymalnie, 7200 zł. Referendarz sądowy wskazuje, że w kwocie wydatków mogły nie zostać ujęte potrzeby wszystkich członków rodziny, na co wskazuje zadeklarowana struktura rozchodów. Zarazem, zdaniem referendarza sądowego, zadeklarowane koszty wspólnego utrzymania są zbieżne z tymi wynikającymi z akt administracyjnych. Mając to na uwadze referendarz sądowy uznał, że skarżący jest w stanie zgromadzić na potrzeby postępowania sądowego kwotę – łącznie we wszystkich sprawach – 400,- zł, czyli kwotę będącą wynikiem zsumowania należności sądowych po uzyskaniu prawa pomocy. Nie bez znaczenia dla zakresu rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest to, że skarżący pominął uczestnictwo żony skarżącego, dysponującej stałymi dochodami – co wynika z akt administracyjnych - w utrzymaniu dziecka. Na ten obowiązek matki, którym należy miarkować zakres powinności drugiego z rodziców, nie wpływa fakt zawarcia umowy o rozdzielności majątkowej. Niezależnie jednak od uczestnictwa żony w kosztach utrzymania dziecka, referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie oznaczył okoliczności, które uniemożliwiałyby skarżącemu wygospodarowanie, w badanej sprawie, kwoty 100,- zł należnej tytułem wpisu od skargi. Z uwagi na fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami uzyskującymi stałe dochody – i tym samym rozłożenie wydatków związanych z kosztami wspólnego utrzymania - wydaje się być uzasadnione limitowanie przyznanego prawa pomocy do obowiązku zapłaty we wszystkich sprawach kwoty 400,- zł. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.