III SA/Wa 976/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz - Szyjko po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K.i J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K.i J. K. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...]stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z dnia 17 lutego 2011 r. E. K. oraz J. K. (dalej jako: "Skarżący") złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł Skarżący zwrócili się o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłali wypełnione formularze PPF, w których wyjaśnili, że z uwagi na kryzys gospodarczy i import taniej odzieży z C. działalność gospodarcza przestała być opłacalna. Skarżący wychowują niepełnosprawnego syna, na leczenie którego ponoszą znaczne wydatki. Łącznie na utrzymanie wydają 4.000 zł miesięcznie (światło, woda, gaz, ogrzewanie, telefony, leczenie syna, koszty szkoły specjalnej). Do majątku Skarżący zaliczyli dom oraz nieruchomość rolną (30ha). Obie prowadzone działalności przynoszą straty. Skarżący przesłali zeznania podatkowe, zestawienie przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2011 r., deklaracje VAT-7, wyciągi z rachunków bankowych. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. Referendarz sadowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. Skarżący złożyli sprzeciw od niniejszego postanowienia, w którym raz jeszcze podkreślili, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie Skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do meritum sprawy Sąd wyjaśnia, że z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi zatem odstępstwo od powołanej wyżej zasady, będące formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a). Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jak wynika zaś z przedłożonych przez Skarżących zeznań podatkowych w okresie ostatnich dwóch lat Skarżący osiągnął w 2009 r. przychód (z obydwu działalności) w wysokości 1.273.109,99 zł a Skarżąca w wysokości 1.199.524,62 zł. Mimo więc, iż koszty przekroczyły wartość przychodu i wyniosły odpowiednio 755.081,74 zł i 501.624,37 zł to należy wskazać, iż obroty osiągane przez nich były wysokie. Kolejno w 2011 r. działalność Skarżącego przyniosła dochód w wysokości 51.348,27 zł (przy przychodzie 216.893,82 zł i kosztach 165.545,55 zł). W tym samym okresie działalność Skarżących prowadzona w formie spółki cywilnej przyniosła stratę w wysokości 68.802,54 zł. Jednakże w ocenie Sądu, Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. np. post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.). Sąd w przytoczonym postanowieniu dodał, że osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa. Okoliczności przedstawione przez Skarżących we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt sprawy pozwalają uznać, że sytuacja Skarżących nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący nie wypełniają przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należny w niniejszej sprawie koszty sądowe tj. wpis w wysokości 100 zł jest jedynym wymaganym na obecnym etapie postępowania kosztem sądowym. Dodatkowo na Skarżących ciąży obowiązek opłacenia skargi w sprawie III SA/Wa 975/11, od której należny wpis wynosi także 100 zł. Fakt jednak, iż Skarżący uzyskują stałe miesięczne dochody powoduje, iż nie sposób uznać, że nie są oni w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.