III SA/Wa 983/10

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W zażaleniu z 4 stycznia 2012 r. Skarżący M. G. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia kasacji. Wskazał, że jest schorowany w wieku 92 lat, nie posiada środków finansowych, a tocząca się sprawa ma charakter wyjątkowo skomplikowany. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.400 zł, z czego 250-350 zł wydaje na leki, 150 zł na dojazdy do lekarzy i szpitala, 450-550 zł za pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, 300 zł za mieszkanie, 150 zł za prąd (2 m-ce). Poza mieszkaniem w starym budownictwie Skarżący nie posiada żadnego majątku. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym podkreślił, że poza emeryturą nie osiąga żadnych dochodów. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji referendarz sądowy nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący nie nadesłał dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury, a ten, w posiadaniu którego jest Sąd, pochodzi ze stycznia 2010 r. Nie udokumentował wysokości wydatków, a nadto nie nadesłał wyciągów z rachunku bankowego, który – jak wynika z akt sprawy – posiada (k. 23 akt sądowych). Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 p.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie mu udzielona. O tym jak istotne jest rzetelne przedstawienie swojej sytuacji majątkowej Skarżący mógł się dowiedzieć już z postanowienia z 10 czerwca 2010 r., gdzie na odmowę przyznania mu prawa pomocy złożyło się m. in. niepełne przedstawienie i udokumentowanie sytuacji finansowej. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.