III SA/Wa 99/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-18
Skład orzekający: Sylwester Golec, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a ich wystawca nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej, a także czy w okolicznościach sprawy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a ich wystawca nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej. Sąd stwierdził również, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego, o czym podatnik został poinformowany przed upływem terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmiot, który zdaniem organów nie prowadził faktycznie działalności gospodarczej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz błędną ocenę dowodów. Organy podatkowe i sąd uznały, że faktury były nierzetelne, a podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o tym fakcie, a także że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za marzec, kwiecień, czerwiec 2006 r. oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przedsienia na następny okres za luty i maj 2006 r. oddala skargę
III SA/Wa 99/14
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].06.2013r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił M. K. prowadzącemu działalność gospodarczą o nazwie Usługi Transportowe M. K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy: marzec, kwiecień, czerwiec 2006r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za okresy: luty i maj 2006r.
W rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji zakwestionowano podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych na rzecz Skarżącego przez P.H. O. S. S., ul. [...], [...] W., NIP: [...]. Z treści faktur wynika, że przedmiotem sprzedaży był olej napędowy, a jako formę płatności wskazano gotówkę. W decyzji organu pierwszej instancji wskazano, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że S. S. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, a faktury wystawione przez ww. podmiot na rzecz Strony nie dokumentowały rzeczywiście przeprowadzonych transakcji między kontrahentami. W związku z powyższym w ocenie organu pierwszej instancji, mając na uwadze treść art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.), dalej: ustawy o VAT, brak było podstaw do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z ww. faktur.
Pismem z dnia 03.07.2013r. pełnomocnik Skarżacego złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie następujących przepisów:
- art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.), dalej: Ordynacja podatkowa przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem 11 lutego 2010 r.,
- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie, że zobowiązanie podatkowe Strony w podatku od towarów i usług za rok 2006 nie przedawniło się z dniem 31.12.2012r.,
- 121 § 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej, przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i merytorycznie niepoprawny, co doprowadziło do zakwestionowania niektórych wydatków poniesionych przez podatnika w 2006 roku,
- art. 122 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej, przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do ustalenia, iż podatnik poniósł zakwestionowane decyzją wydatki,
- art. 191 Ordynacji podatkowej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, tzn. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się dowolnością w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie jedynie w części materiału dowodowego,
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy był inny od stanu opisanego w hipotezie tego przepisu.
Mając na uwadze te zarzuty pełnomocnik Skarżacego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Na wstępie wniesionego odwołania pełnomocnik Skarżacego stwierdził, że wszelkie czynności podjęte przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. są nieważne z mocy prawa ponieważ z końcem 2011 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązań podatkowych podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe za 2006 r. Stąd protokół kontroli nie może stanowić jakiegokolwiek dowodu w sprawie. Jako uzasadnienie tego zarzutu powołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012r. sygn. akt P 30/11.
Zdaniem pełnomocnika Skarżącego w rozpatrywanej sprawie nie można uznać, że strona przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za 2006 r., tj. przed końcem 2011 r. została poinformowana o prowadzonym postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe, co skutkowałoby m zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań. Pismo z dnia 11.12.2012 r. informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 02.01.2013r., a więc po upływie terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie został skutecznie zawieszony na podstawie art. 70 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a samo zobowiązanie podatkowe za ww. okresy przedawniło się.
W odwołaniu zarzucono, że organy podatkowe kwestionując odliczenie podatku przez przedsiębiorcę z faktur, które w ich ocenie nie dokumentują rzeczywistych transakcji muszą udowodnić, że przedsiębiorca nie zachował należytej staranności. W postępowaniu podatkowym w ramach którego wydano zaskarżoną decyzję organ podatkowy ograniczył się natomiast jedynie do zgromadzenia dowodów świadczących o dopuszczeniu się oszustw podatkowych przez kontrahentów Skarżącego. W ocenie pełnomocnika Skarżacego w żaden sposób organ nie zakwestionował faktu zakupu przez Sjkrżącego paliwa, ani też zapłaty za zakupione paliwo. W tym miejscu pełnomocnik Skarżacego zwrócił uwagę na orzeczenia TSUE z dnia 21.06.2012r. w połączonych sprawach C-80/11 i C-142/11. W odwołaniu wskazano, że w powołanych orzeczeniach TSUE stwierdzono, że podatnik, który chce odliczyć VAT z faktury wystawionej przez sprzedawcę towarów lub usług, nie ma obowiązku sprawdzać, czy wywiązuje się on ze swoich powinności wobec fiskusa jest to bowiem zadanie władz podatkowych. Trybunał w tych orzeczeniach uznał, że organy podatkowe nie mają prawa w sposób generalny przerzucać na podatnika obowiązku badania uczciwości kontrahenta. Zdaniem Skarżącego obarczanie podatników obowiązkiem weryfikowania kontrahentów pod kątem wywiązywania się przez nich z obowiązków względem fiskusa zostało przez ETS uznane za sprzeczne z Dyrektywą VAT 112 dlatego, że należy to, co do zasady do zakresu kompetencji organów podatkowych. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z dnia 26.06.2012r. sygn. akt I FSK 1200/11. Mając powyższe na uwadze Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie organ podatkowy odmówił mu prawa do odliczenia podatku, gdyż wystawca faktur lub jeden z jego usługodawców dopuścił się nieprawidłowości. Zdaniem Skarżącego organ nie udowodnił jednak, że wiedział on lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Z akt sprawy wynika, że niektórzy kontrahenci byli oszustami. Strona o tym jednak nie wiedziała, stąd nie może ponosić odpowiedzialności za ten stan rzeczy.
W dalszej części odwołania Skarżący stwierdził, że protokół kontroli nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych w art. 290 § 2 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Nie zawiera bowiem dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych dowodów. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w protokole kontroli powołuje szereg dowodów, które w świetle ww. przepisu stanowić powinny integralną część protokołu. Zatem brak włączenia do protokołu dowodów uniemożliwiał Stronie wypowiedzenia się, co do tez, które zawarł Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w protokole kontroli. Tym samym protokół zawiera wady prawne, które czynią go niekompletnym i tym samym uniemożliwia rzetelne wypowiedzenie się podatnika, co do nieprawidłowości w nich zawartych. Skarżący wskazał, że głównymi dowodami mającymi świadczyć o jego nierzetelności są bezwartościowe wyjaśnienia i zeznania osób podejrzanych, przy czym organ pierwszej instancji nie zadał sobie nawet trudu dokonania oceny tego materiału dowodowego. Postępowanie karne w stosunku do osób. których wyjaśnienia i zeznania zostały dołączone do protokołu nie zostało zakończone, a co więcej nie został nawet skierowany do Sądu akt oskarżenia. Jest zatem wielce prawdopodobne, iż składane przez te osoby wyjaśnienia są zupełnie bezwartościowe i stanowią jedynie ich linię obrony. Dotyczy to również przesłuchania ww. osób w charakterze świadka w ramach postępowań prowadzonych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej albowiem w świetle utrwalonego orzecznictwa osoba taka nie może zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Odstąpienie w takim przypadku od oceny tych zeznań w świetle innych dowodów jest uchybieniem, które powoduje, że protokół jest zupełnie bezwartościowy. Świadome ukrywanie przed Skarżącym między innymi dowodów świadczących o tym, że P.H. O. prowadziło działalność gospodarczą jest niedopuszczalne i świadczy o wyjątkowo złej woli organu pierwszej instancji.
W odwołaniu zarzucono, że w sprawie bezzasadnie nie potraktowano jako dowód odpisu pisma Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].01.2008r. nr [...], z którego wynika, że PH O. zajmowało się zakupem i sprzedażą oleju opałowego lekkiego i ciężkiego oraz oleju napędowego. Ponadto organ pierwszej instancji pominął istotną okoliczność stojącą w sprzeczności z zeznaniami świadka S. S., a mianowicie fakt dokonywania zakupów przez P.H. O. różnego rodzaju towarów w tym oleju między innymi od firm M. B. R., D. Sp. z o. o., PPHU R. B. R.. W odwołaniu podniesiono, że organ pierwszej instancji nie zadał sobie trudu wyjaśnienia okoliczności, o której mówili w swych zeznaniach D. P. i A. G. , a mianowicie ustalenia, kto był głównym odbiorcą dokumentów paliwowych i jaki był ich dalszy bieg. W świetle powyższego wniesiono w odwołaniu o przeprowadzenie z udziałem Pełnomocnika oględzin akt postępowania karnego o sygn. akt [...] prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B., dotyczącego między innymi firmy O. oraz osób działających w jej imieniu. Skarżący zarzucił również, że organ pierwszej instancji całkowicie pominął treść zeznań świadka P. C., który kategorycznie stwierdził, że firma O. prowadziła działalność polegającą na obrocie olejem napędowym. Organ pominął również tak istotne dowody, jak wyjaśnienia Skarżącego, w których kategorycznie stwierdził, że zakwestionowane zakupy faktycznie miałymiejsce.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...].11.2013r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ stwierdził, że bezzasadny był zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za za okresy: luty 2006r. - czerwiec 2006 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w kontrolowanym okresie), przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] .09.2012 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. włączył do akt postępowania kontrolnego prowadzonego w stosunku do Skarżacego dokumenty ze sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w B. w tym między innymi: postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z dnia [...].01.2010 r. o przedstawieniu zarzutów Skarżącemu M. K. oraz postanowienie Prokuratury Okręgowej w B. z dnia [...] [...].11.2011 r. o uzupełnieniu i zmianie tego postanowienia.
Postanowieniami tymi M. K. zarzucono między innymi to, że w dacie nieustalonej, w okresie od lutego 2006r. do lipca 2006r. w M. i W., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe M. K. z siedzibą w M. przy ul. [...], działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowych poświadczył nieprawdę w deklaracjach podatkowych VAT-7 za miesiące od stycznia 2006r. do czerwca 2006r. co do wysokości naliczonego podatku w których uwzględnił faktury zakupu oleju napędowego w firmie PH O. uzyskane od J. F., które to transakcje w rzeczywistości nie miały miejsca.
Organ odwoławczy wyjaśnił również stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012r. sygn. P 30/11 okoliczności i datę powiadomienia podatnika o możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Trybunał Konstytucyjny w sentencji ww. wyroku orzekł, że "Art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej''.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że M. K. (przed upływem terminu o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. przed końcem 2011 r.) został poinformowany o tym, iż w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie o przestępstwo karne - skarbowe. Z akt sprawy wynika, że treść postanowienia z dnia [...].11.2011 r. o uzupełnieniu i zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów ogłoszona została Panu M. K w dniu [...].12.2011 r. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż Strona już w dniu 19.01.2010 r. miała świadomość, że wobec niej prowadzone jest postępowanie o przestępstwo karne - skarbowe. Fakt ten wynika z treści protokołu przesłuchania M. K. w charakterze podejrzanego sporządzonego w Prokuraturze Okręgowej w B. w dniu [...].01.2010 r. W trakcie przesłuchania Skarżący zwrócił się z prośbą o sporządzenie kserokopii postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że w aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].12.2012 r. nr [...] informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia doręczone pełnomocnikowi Skarżącego dopiero w dniu 02.01.2013r. Jednak fakt ten w kontekście przedstawionych powyżej okoliczności nie może mieć wpływu na ocenę okoliczności wystąpienia w niniejszej sprawie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne związane z prawem Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w zakwestionowanych fakturach za prawidłowe.
Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze decyzji organu drugiej instancji zarzucono naruszenie:
- art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że w sprawie bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu z dniem 11 lutego 2010 r.,
- art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie, że zobowiązanie podatkowe Strony w podatku od towarów i usług za rok 2006 nie przedawniło się z dniem 31.12.201 lr.,
- 121 § 1 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej, przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niestaranny i merytorycznie niepoprawny, co doprowadziło do zakwestionowania niektórych wydatków poniesionych przez podatnika w 2006 roku,
- art. 122 w związku z art. 120 Ordynacji podatkowej, przez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań zmierzających do ustalenia, iż podatnik poniósł zakwestionowane decyzją wydatki,
- art. 191 Ordynacji podatkowej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, tzn. przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przejawiające się dowolnością w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie jedynie w części materiału dowodowego,
- art. 127 Ordynacji podatkowej przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i ograniczenie się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji,
- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono takie same argumenty, jak te które zostały podnośne w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Organ w odpowiedzi na skargę zarzuty w niej podniesione uznał za bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Oceniając podniesiony w skardze zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego należy wskazać, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zasada ta w świetle ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych dotyczy również nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej przez podatnika do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w kontrolowanym okresie), przesłanką zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dzień wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...].09.2012 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. włączył do akt postępowania kontrolnego prowadzonego w stosunku do Skarżącego dokumenty ze sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w B. w tym między innymi: postanowienie z dnia [...].01.2010 r. o przedstawieniu zarzutów Panu M. K. oraz postanowienie z dnia [...].11.2011 r. o uzupełnieniu i zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów wyżej Wymienionemu.
Postanowieniami tymi M. K. zarzucono, że w dacie nieustalonej, w okresie od lutego do lipca 2006 r. w M. i W., prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe M. K. z siedzibą w M. przy ul. [...], działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowych poświadczył nieprawdę w deklaracjach podatkowych VAT-7 za miesiące od stycznia do czerwca 2006 r. co do wysokości naliczonego podatku w których uwzględnił faktury zakupu oleju napędowego w firmie PH O. uzyskane od J. F., które to transakcje w rzeczywistości nie miały miejsca.
Kolejnym aspektem wymagającym wyjaśnienia stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17.07.2012r. sygn. P 30/11 są okoliczności i data powiadomienia podatnika o możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Trybunał Konstytucyjny w sentencji ww. wyroku orzekł, że "Art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Zdaniem Sądu Dyrektor Izby Skarbowej w W., mając powyższe na uwadze zasadnie wskzał, że M. K. (przed upływem terminu o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. przed końcem 201 lr.) został poinformowany o tym, iż w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie o przestępstwo karne - skarbowe. Z akt sprawy wynika, że treść postanowienia z dnia 23.11.2011 r. o uzupełnieniu i zmianie postanowienia o przedstawieniu zarzutów ogłoszona została Panu M. K. w dniu [...].12.2011 r. W zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdzono, że Skarżący już w dniu 19.01.2010 r. miał świadomość, że wobec niego prowadzone jest postępowanie o przestępstwo karne - skarbowe. Fakt ten wynika z treści protokołu przesłuchania M. K. w charakterze podejrzanego sporządzonego w Prokuraturze Okręgowej w B. w dniu [...].01.2010 r. W trakcie przesłuchania Skarżący zwrócił się do przesłuchyującego z prośbą o sporządzenie kserokopii postanowienia o przedstawieniu mu zarzutów.
Zdaniem Sądu organ w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdził, że w świetle powyższych konstatacji bez znaczenia jest podnoszona w skardze okoliczność doręczenia pełnomocnikowi Skarżącego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawniania zobowiązań podatkowych po upływie tego terminu.
Organ zaskarżoną decyzją zasadnie uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie świadczy o wprowadzeniu do obrotu faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji pomiędzy wskazanymi na nich podmiotami. W konsekwencji ww. faktury wystawione na rzecz Skarżącego przez P.H. O. S. S. nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Okoliczność tę potwierdzają materiały włączone do akt sprawy postanowieniami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...].09.2012 r. nr [...] i z dnia [...].04.2013 r. nr [...] jak również wyjaśnienia pełnomocnika Skarżącego z dnia 23.07.2012 r., protokół przesłuchania w charakterze strony M. K. z dnia [...].05.2013 r., protokół przesłuchania w charakterze świadka J. F. z dnia [...].03.2013 r., protokół przesłuchania w charakterze świadka Pana P. C. z dnia [...].03.2013r.
Z ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie wynika, że S. S. nie prowadził w ogóle działalności gospodarczej pod nazwą P.H. O.. Podmiot ten został zarejestrowany na zlecenie J. L. oraz A. G. i D. P., którym S. S. udostępnił do tego celu swoje dane osobowe. Jak wynika z akt sprawy S. S. nie wystawiał w imieniu P.H. O. faktur, nie podpisywał ich, nie decydował o ich treści, nie pobierał gotówki za sprzedany rzekomo olej napędowy. Ponadto S. S. nie dysponował dokumentami księgowymi P.H. O. S. S. i, a wskazane przez niego biuro rachunkowe, które miało prowadzić ewidencje podatkowe P.H. O. w rzeczywistości nie funkcjonowało pod wskazanym adresem.
W ramach prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w B. śledztwa S. S. - wskazanemu na kwestionowanych fakturach jako ich wystawca- postanowieniem z dnia [...].12.2010 r. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstwa, polegającego na tym, że w okresie od stycznia 2005 r. do co najmniej grudnia 2006 r. w W. i innych miejscach wraz z m.in. P. C. i D. P. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez A. G., mającej na celu popełnienie przestępstw i przestępstw skarbowych, polegających na potwierdzeniu pozornych zdarzeń gospodarczych wytworzonymi w tym celu dokumentami, udzielenia pomocy innym podmiotom gospodarczym do doprowadzenia Skarbu Państwa reprezentowanego przez właściwe urzędy skarbowe do niekorzystnego rozporządzania mieniem w postaci podatku VAT, w następstwie wytworzenia w tym celu a następnie przekazania tym podmiotom faktur potwierdzających pozorne zdarzenia gospodarcze, narażeniu Skarbu Państwa na nienależny zwrot należności publicznoprawnej w postaci podatku VAT oraz legalizacji środków finansowych stanowiących korzyść z popełnionych czynów i przestępstw karnoskarbowych, tj. o czyny z art. 258 § 1 kk, art. 54 § 1 kks, art. 55 § 1 kks, 56 § 1 kks.
S. S. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniach [...].10.2006 r. i [...].01.201 r. zeznał, m.in. że firmę o nazwie P.H. O. S. S. , W., ul [...] założył na prośbę J. L.. Podmiot ten miał zajmować się obrotem olejem napędowym J. L. poinformował go, że będzie sam zajmował się księgowością. P.H. O. zostało zarejestrowane w Urzędzie Dzielnicy Gminy W. (ewidencja działalności gospodarczej), pozyskano REGON i koncesję na obrót paliwem. Na P.H. O. został założony rachunek bankowy i wyrobiono pieczątki. S. S. nie wiedział, kto podpisywał umowy, kto handlował paliwami w imieniu PH O.. Nie upoważnił nikogo do działania w jego imieniu, sam też nie podpisywał żadnych umów i faktur. Oświadczył także, że wiedział, że składane były zeznania podatkowe. Stwierdził także, że później na skutek upomnienia, podpisał i złożył kilka miesięcznych deklaracji (nie pamięta jakich), w których wpisał "0". S. S. oświadczył, że księgowość firmy prowadziła jakaś pani W. lub W., z którą podpisał umowę, jednakże wydaje się mu że nie prowadzono księgowości w ogóle S. S. potwierdził, że za udostępnienie swoich danych do zgłoszenia prowadzenia działalności jako podatnik VAT otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 1500 zł.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w piśmie z dnia 11.04.2012 r. poinformował, iż przeprowadził kontrolę podatkową u S. S. w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec 2003 r.- grudzień 2005 r. Podatnik nie okazał jednak żadnej dokumentacji związanej z działalnością gospodarczą. Nie odnaleziono też dokumentów w wyniku przeszukania pomieszczeń pod adresem rejestracyjnym. S. S. oświadczył, iż dokumentacja księgowa znajduje się u księgowej E. W. w biurze rachunkowym "A." W., ul. [...]. Jednak pod wskazanym adresem nie stwierdzono istnienia biura rachunkowego ani księgowej.
Do protokołu kontroli S. S. oświadczył, że w rzeczywistości jego rola w prowadzeniu firmy ograniczała się wyłącznie do podpisywania faktur i umów dostarczanych przez J. L., który wypłacał mu 1.000 zł -1.500 zł miesięcznie (według informacji uzyskanej z Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA J. L. zmarł [...] r.). W toku postępowania prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. okazano S. S. faktury z 2006 r. wskazujące jego jako wystawcę i dokumentujące sprzedaż oleju napędowego. S. S. oświadczył, iż nie zna nabywców, a okazanych faktur nie wystawiał ani nie podpisywał.
Z akt sprawy wynika, że czynności sprawdzające w P.H. O. S. S. zamierzał przeprowadzić również Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. (pismo z dnia 29.01.2008 r. i z dnia 11.10.2010r.). Jednak pomimo trzykrotnego wezwania S. S. nie stawiał się do siedziby urzędu. Dopiero w asyście Policji funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w W. doręczyli upoważnienie do przeprowadzenia kontroli podatkowej. S.S. okazał kontrolującym jedynie umowę na prowadzenie księgi przychodów i rozchodów przez Biuro Rachunkowe "A." w W., ul. [...] . Funkcjonariusze Urzędu Celnego [...] w W. ustalili, że pod wskazanym adresem ww. biuro rachunkowe nigdy nie wynajmowało powierzchni biurowych ani nie podpisało umowy na prowadzenie ksiąg rachunkowych P.H. O.. S. S. nie udostępnił dokumentacji księgowej i świadomie utrudniał przeprowadzenie kontroli podatkowej Naczelnik Urzędu. Celnego [...] wydał postanowienie o zawieszeniu kontroli podatkowej.
Pismem z dnia 28.08.2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wezwał S. S. do złożenia wyjaśnień na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą P.H. O. S. S. w tym współpracy z przedsiębiorstwem Skarżącego. Pismo to pozostało bez odpowiedzi.
Zdaniem Sądu wskazane okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzają fakt, że S. S. był osobą, na którą zarejestrowano działalność gospodarczą pod nazwą P.H. O.. Osoba ta nie wykonywała, żadnych czynności związanych z rzeczywistą działalnością prowadzoną pod ta nazwą. Wskazane dowody potwierdzają, że S. S. w ramach tej działalności na zlecenie innych osób zajmował się wystawianiem dokumentów w tym faktur VAT na sprzedaż paliw, które nie dokumentowały jego rzeczywistych działań.
W ramach śledztwa o sygn. akt [...] przesłuchano także w charakterze podejrzanego A. G. - organizatora procederu wystawiania "pustych faktur" (protokoły z dnia [...].12.2010 r" [...].01.2011 r" [...].02.2011 r" [...].09.2011 r., [...].01.201 lr.). A. G. zeznał m.in. że P.H.O. S. S., W., [...] została założona za zlecenie P. C. - pseudonim "B.", aby kupować olej opałowy i sprzedawać dalej przerobiony olej opałowy, jako napędowy. A. G. twierdził też, że faktury wystawiane przez niego, w których jako dostawca figurował S. S. P.H. O. nie potwierdzały dostaw paliwa, ponieważ P. C. nie dysponował żadnym paliwem. Wystawianiem faktur VAT, w których jako sprzedawca figurował S. S. P.H. O. zajmował się D. P.. Faktury te były wystawiane na zlecenie P. C., który dostarczał dane do wystawienia tych faktur i określał ilości i wartości paliwa, które wpisywane były na faktur. Faktury te były wystawiane na różne podmioty.
A. G. zeznał, że dostęp do rachunków bankowych założonych na P.H. O. posiadał S. S., który jeśli była taka potrzeba samodzielnie, albo w obecności A. G., D. P. lub P. C. dokonywał wpłat i wypłat gotówki. Pobrane pieniądze przekazywał A.G. lub D. P., którzy oddawali pieniądze P. C. i. P.H. O. nigdy nie zatrudniało księgowej, pieczątka: Gówna Księgowa "E. W." była w dyspozycji D. P..
Zeznania A. G. są zbieżne z zeznaniami D. P. złożonymi do protokołów przesłuchania w charakterze podejrzanego z dnia [...].12.2010 r., [...].01.2011 r., [...].01.2011 r., [...].09.2011 r.
Z akt sprawy wynika, że zeznania A. G. i D. P. potwierdza opinia biegłego sądowego z zakresu technologii informatycznych nr [...] z [...].03.2009r., sporządzona na okoliczność odczytania zawartości dysków komputerowych, zabezpieczonych przez Centralne Biuro Śledcze KGP w B. u D. P.. Z ww. opinii wynika, że na stacjonarnym komputerze zainstalowany był program "S." przeznaczony do wystawiania faktur VAT w małych firmach. W ramach tego programu istniała m.in. baza obejmująca setki kontrahentów, na rzecz których wystawiane były faktury sprzedaży. Na fakturach, jako wystawców i sprzedawców towarów i usług, wskazywano różne podmioty gospodarcze. Ujawnione pliki wykazały, iż wśród podmiotów występujących, jako wystawcy faktur widnieją m.in. dane P.H. O. S. S. , W., ul. [...], a po odczytaniu pliku "kontrahenci" pozyskano m.in. dane firmy: K. M,. W pamięci komputerowej zachowały się kopie faktur, na których jako wystawca widnieje P.H O., natomiast jako nabywca wskazana jest firma Pana M. K.. Szata graficzna faktur wydrukowanych z pamięci komputera jest identyczna jak faktur stwierdzonych w postępowaniu kontrolnym u M. K..
Zdaniem Sądu w świetle tych dowodów Dyrektor Izby Skarbowej w W. zasadnie uznał, że faktury, na których jako wystawca widnieje P.H. O. S. S. zostały wstawione przez A. G. i D. H. , którzy działali w porozumieniu z P. C..
Organ zasadnie uznał, że z dowodów otrzymanych z Prokuratury Okręgowej w B. wynika, że wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej fikcyjne faktury zakupu oleju napędowego wystawiane przez P.H. O. M. K. otrzymywał od J. F.. Powyższe potwierdza billing połączeń telefonicznych z numeru telefonu używanego przez J. F.. Z akt sprawy wynika, że w telefonie J. F. w folderze "kontakty" widnieje numer telefonu "[...]" zapisany jako "K.". Numer ten był użytkowany przez M. K.. Podczas przeszukania pomieszczeń zajmowanych przez Stronę przeprowadzono oględziny jego telefonu komórkowego o nr abonenckim [...]. W folderze "Kontakty" ujawniono numer J. F. zapisany jako F. – [...].
Wskazać należy, że Prokuratura Okręgowa w B. postanowieniami z dnia [...].01.2010 r. oraz z dnia [...]. przedstawiła J. F. zarzuty między innymi o pomocnictwo w popełnieniu przestępstw polegających na bezpodstawnym odliczeniu naliczonego podatku VAT, w ten sposób, że przekazał podatnikom VAT fikcyjne faktury dotyczące rzekomych sprzedaży oleju napędowego, które to transakcje w rzeczywistości nie miały miejsca, celem włączenia do dokumentacji księgowej, to jest o czyn z art. 18 § 3 kk w zw. art. 20 § 2 kks w zw. z art. 56 § 2 kks w zw. z art. 76 § 2 kks., w zw. art. 37 § 1 pkt. 2 kks w zw. art. 6 § 2 kks w zw. art. 7 § 1 kks. Zarzuty te obejmują między innymi kwestionowane faktury VAT wystawione w miesiącach luty-czerwiec 2006 r. przez P.H. O. na rzecz M. K. oraz faktury ujęte przez M. K. w ewidencjach podatkowych w latach 2007-2009 na których jako wystawcy widnieją P. Sp. z o. o., G. Sp. z o. o. i O. Sp. z o. o. Przedstawione przez Prokuratora Panu J. F. zarzuty dotyczyły również udzielenia w ww. zakresie pomocy Panu T. S.. Prowadzący działalność w zakresie usług transportowych pod nazwą usługi Transportowe Pan T. S. ujmował w 2006 r. w swojej ewidencji księgowej fikcyjne faktury na zakup oleju napędowego wystawiane przez P.H. O.. T. S. przesłuchany w charakterze podejrzanego w dniu [...].06.2009 r. zeznał, że faktury te nie potwierdzają rzeczywistych transakcji i były mu dostarczane przez mężczyznę o imieniu D., a następnie o imieniu J. za 10-12% wartości. J. F. w toku przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu [...].11.2009r. na okoliczność kontaktów z T. S. wyjaśnił, że T. S. lub jego pracownik odbierali dokumenty na stacji paliw w M., na której był zatrudniony J. F..
Zdaniem Sądu rozpoznanej sprawie organ zasadnie nie dał wiary zeznaniom złożonym w postępowaniu karnym przez P. C.. Osoba ta złożyła zeznania, w których podawał ogólnikowe informacje o działalności P.H. O. S. S. wskazując, że była to firma A. G. i D. P., która być może handlowała paliwami. Zdaniem Sądu organ zasadnie stwierdził, że zeznaniom tym nie można dać wiary, gdyż są one sprzeczne z zeznaniami ww. świadków oraz w przeciwieństwie do zeznań tych świadków mają charakter nader ogólnikowy. Należy zauważyć, że treść tych zeznań nie przeczy ustaleniom organu według, którego P.H. O. S. S. nie było podmiotem, który dokonywał dostaw towarów wyszczególnionych w fakturach, w których podmiot ten figurował, jako wystawca faktur i dostawca towarów. Zeznania te nie podważają też okoliczności wystawiania zakwestionowanych przez organ faktur przez inne osoby niż S. S..
W rozpoznanej sprawie występują okoliczności faktyczne, które w ocenie
Sądu świadczą o tym, że Skarżący wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że zakwestionowane przez organy faktury, których wsytawcą miało być przedsiębirstwo P.H. O. S. S. nie dokumentują dostaw wykonanych przez ten podmiot. Oceniając tę kwestię należało wskazać, że w rozpoznanej sprawie kierowcy zatrudnieni przez Skarżącego zeznali, że czasami tankowali należące do niego samochody na stacjach paliw. W pozostałych przypadkach tankowanie samochodów odbywało się w okolicznościach im nieznanych. Skarżący sam podstawiał kierowcom zatankowane samochody. Okoliczność ta jest trudna do wytłumaczenia przy uwzględnieniu okoliczności związanych z normalnym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa zatrudniającego kierowców samochodów ciężarowych. Nie znajduje uzasadnienia okoliczność tankowania samochodów przez kierowców wyłącznie w podmiotach, których faktury nie były kwestionowane i niedopuszczanie ich do tankowania samochodów paliwem , którego dostawcą miał być S. S. P.H. O..
Kolejną okolicznością budzącą wątpliwości było dokonywanie płatności za dostarczone paliwo w formie gotówkowej bez pośrednictwa rachunku bankowego. Zdaniem Sądu w przypadku normalnych dostaw paliwa na rzecz podmiotu niezdającego sobie sprawy, że bierze udział w procederze mającym na celu uszczuplenie należności podatkowe, taka forma zapłaty za dostawy o dużej wartości wzbudzić musiałaby obiektywne wątpliwości. Wystąpienie tych wątpliwości u nabywcy byłoby obiektywnie uzasadnione faktem, że w okresie dokonywania zakwestionowanych dostaw od wielu lat było już powszechnie wiadome, że obrót paliwami jest branżą, w której dochodzi do nadużyć prawnych związanych ze sprzedażą paliw opałowych jako paliw do napędu pojazdów oraz, że jednym z elemntów tej nielegalnej działlności jest wykazywanie dostaw paliw o znacznej wartości opłacanych gotówką.
Wątpliwości te powinny uzasadniać także okoliczności faktyczne wskazane przez Skarżącego, towarzyszące dostawom paliw udokumentowanym fakturami wystawionymi przez P.H. O. S. S.. Okolicznościami tymi było dostarczanie paliw na zamówienie telefoniczne bez dokumentowania tych zamówień w jakiejkolwiek formie. Brak potwierdzenia dokonania dostaw dokumentami magazynowymi. Odbieranie płatności przez kierowców. Brak potwierdzenia pobrania gotówki przez kierowców. Wątpliwości budzić musiała także okoliczność braku znajomości przez M. K. jakichkolwiek osób działających w imieniu P.H. O. oraz brak możliwości wskazania przez Skarżącego faktów związanych z rzekomo dokonywanymi na jego rzecz dostawami paliw. Brak innych niż faktury VAT dowodów potwierdzających dostawy paliwa w sytuacji, gdy dostawy te miały miejsce wielokrotnie.
W tym stanie faktycznym Sąd uznał, że organ w zaskarżonej decyzji zasadnie stwierdził, że z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Skarżący przy zachowaniu przeciętnej staranności powinien był podejrzewać, że zakwestionowane faktury VAT dokumentują dostawy dokonywane z naruszeniem prawa podatkowego przez inne podmioty niż wystawca faktury.
Organ zasadnie stwierdził w zaskarzonej decyzji , że w tym stanie rzeczy mając na uwadze treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 21 czerwca 2012 r. wydanego w sprawach połączonych C-80/11 (Mahageben kfit przeciwko Nemzeti Adó- es Vamhivatal Del- dunantuli Regionalis Adó Fóigazgatósaga) i C-142/11 (Peter David przeciwko Nemzeti Adó- es Vamhivatal Eszak-alfóldi Regionalis Adó Fóigazgatósaga) uprawnione było stwierdzenie przez organy podatkowe, że Skarżący na podstawie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a) i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a). ustawy o VAT nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur VAT w których, jako wystawca widniało P.H. O. S. S. ., gdy w rzeczywistoścvi dostawcą towaru i wystawcą faktury był inny podmiot.
Zdaniem Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postepowanie było prawidłowe i dostarczyło środków dowodwych pozwalających na ustlenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń wszknych w uzasadnieniu zaskarzonej decyzji. W postępowaniu tym organ w znaczej mierze posłużył się dowodami zgormadzonymi przez Prokuraturę, jednakże działanie takie jest dopuszczalne w świetele treści art. 180 § 1 i art. 181 Ordyancji podatkowej. W tym stanie rzeczy Sąd uznał za bezzasadne podnoszone w skardze w związku postępowaniem wyjaśniającym zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją art. 120, 121 § 1, art. 127 i art. 191 O.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstwie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło