III SA/Wa 991/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Piotr Przybysz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego, które zostało doręczone pełnomocnikowi nieposiadającemu prawidłowego umocowania, może być przedmiotem skutecznego zażalenia, jeśli późniejsze pełnomocnictwo skutecznie konwaliduje wadę doręczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, uznając, że późniejsze pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego skutecznie konwalidowało wadę doręczenia postanowienia organu egzekucyjnego. W związku z tym, zażalenie było dopuszczalne, a stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej było nadmiernie formalistyczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej uznał zażalenie za niedopuszczalne, ponieważ pierwotne postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi, który nie posiadał prawidłowego umocowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i ustawy egzekucyjnej, wskazując, że udzielone pełnomocnictwo obejmowało również postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. M. kwoty 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Przybysz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz M. M. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. M. (dalej zwanego "Skarżącym") na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] października 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] czerwca 2014 r. nr [...] .
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w jego ocenie w postępowaniu przed organem egzekucyjnym, tj. Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W. , Skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Pomimo to postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało doręczone nie bezpośrednio Skarżącemu, ale pełnomocnikowi, który nie posiadał prawidłowego umocowania w sprawie. Doręczenie postanowienia innej osobie powoduje bezskuteczność takiego doręczenia. Postanowienie dotknięte taką wadą doręczenia nie powoduje żadnych następstw prawnych, albowiem nie wchodzi do obrotu prawnego. Skoro w/w postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, to w konsekwencji niedopuszczalnym jest wniesienie zażalenia na to postanowienie, zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżący, nie zgadzając się z postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej, złożył skargę do Sądu wnosząc o uchylenie postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w zakresie: 1) Art. 134 w zw. z art. 32 oraz art. 40 § 1 i 2 Kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), poprzez uznanie, że pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego w dniu [...] marca 2014 r. pełnomocnikowi – P. K. , nie upoważniało go do reprezentowania zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, 2) Art. 7 Kpa w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, poprzez niewłaściwe rozpoznanie przez Dyrektora Izby Skarbowej wniesionego przez pełnomocnika Skarżącego środka zaskarżenia, co stanowi niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu załatwienia sprawy; 3) Art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, poprzez uznanie, że pełnomocnik Skarżącego nie był upoważniony do reprezentowania zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, co w konsekwencji stanowi brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Zdaniem Skarżącego, reprezentowanego przez ww. pełnomocnika, bezsprzeczny w przedmiotowej sprawie jest fakt udzielenia pełnomocnictwa pełnomocnictwem z dnia [...] marca 2014 r. Sporną kwestią jest zakres przedmiotowego pełnomocnictwa. W ocenie Skarżącego pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2014 r. swoim zakresem upoważnia pełnomocnika do reprezentowania mocodawcy w postępowaniu egzekucyjnym. Na powyższe wyraźnie wskazuje treść pełnomocnictwa, zgodnie z którą pełnomocnik może samodzielnie reprezentować mocodawcę "...przed organami podatkowymi, organami skarbowymi oraz sądami administracyjnymi (w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) we wszystkich sprawach dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 od odchodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, w szczególności do wnoszenia w tym zakresie odwołań, zażaleń, skarg do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a także do wnoszenia skarg kasacyjnych od wyroków i postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego...". Niewątpliwie, w ocenie Skarżącego, postępowanie egzekucyjne dotyczące zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za 2007 r. mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia "wszystkie sprawy dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007".
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne, w którym nie występują organy podatkowe, lecz organy egzekucyjne. Stąd wskazane pełnomocnictwo nie było wystarczające.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Niezależnie od istniejących wątpliwości co do rzeczywistych intencji stron stosunku pełnomocnictwa, udzielonego w dniu [...] marca 2014 r. (k. 21 akt podatkowych), a także wynikających stąd wątpliwości co do zakresu umocowania pełnomocnika, należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia [...] listopada 2014 r. (k. 49), w którym Skarżący wyraźnie i jasno udzielił pełnomocnikowi pełnomocnictwa do "...reprezentowania (...) przed Naczelnikiem (...) w zakresie postępowania egzekucyjnego (...) za zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów z innych źródeł za rok 2007...". To pełnomocnictwo zostało złożone wskutek żądania Dyrektora z dnia 14 listopada 2014 r., sformułowanego w oparciu o art. 64 § 2 Kpa. Jasno wynika z tego pełnomocnictwa, że intencją Skarżącego było umocowanie swojego pełnomocnika do działania w postępowaniu egzekucyjnym, jakie toczyło się w niniejszej sprawie, i w jakim wydano postanowienie z [...] października 2014 r, na które wniesiono zażalenie. Zupełnie niezrozumiałe i nadmiernie formalistyczne było zatem stanowisko Dyrektora, że pełnomocnik nie był obiektywnie umocowany w tym postępowaniu egzekucyjnym. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności odwołania Dyrektor nie powinien mieć wątpliwości, że wolą Skarżącego było umocowanie pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym. Wynikał z tego konieczny i logiczny wniosek, że postanowienie Naczelnika zostało skutecznie doręczone, przez co pełnomocnik mógł wnieść zażalenie.
Przyjmując nawet założenie, że pierwsze pełnomocnictwo nie upoważniało pełnomocnika do działania w imieniu Skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym, zaś Naczelnik popełnił proceduralny błąd nie wzywając do uzupełnienia braku formalnego (braku pełnomocnictwa) oraz doręczając swoje postanowienie pełnomocnikowi, zamiast Skarżącemu, uznać trzeba, że błąd ten został naprawiony przez Dyrektora, który uzyskał dokument niewątpliwie prawidłowego pełnomocnictwa. Nastąpiła przez to skuteczna konwalidacja dokonanych wobec i przez pełnomocnika czynności prawnych.
W dalszym postępowaniu Dyrektor rozpatrzy wniesione zażalenie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. W kwestii kosztów orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło